Σε δοκιμασία υψηλής ετοιμότητας τέθηκε το σύνολο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο πλαίσιο της Τακτικής Άσκησης Άνευ Στρατευμάτων (ΤΑΑΣ) «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ», με έμφαση στην ταχύτητα αντίδρασης, την άμεση ανάπτυξη δυνάμεων και τη δυνατότητα ταυτόχρονης κινητοποίησης σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Καθημερινή», κατά την άσκηση ενεργοποιήθηκαν μονάδες με εξαιρετικά περιορισμένους χρόνους αντίδρασης, που σε ορισμένες περιπτώσεις έφθαναν ακόμη και τα πέντε λεπτά, ενώ μονάδες του Στόλου και τμήματα Ειδικών Επιχειρήσεων και Ειδικών Δυνάμεων αναπτύχθηκαν σε διαφορετικά σημεία της ελληνικής επικράτειας.

Το βασικό ζητούμενο ήταν να δοκιμαστεί στην πράξη πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά μπορεί ο μηχανισμός των Ενόπλων Δυνάμεων να μεταβεί από την κανονική λειτουργία σε συνθήκες αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στις μονάδες που θα κληθούν να αντιδράσουν πρώτες σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης.

Απόβαση σε νησίδες και νυχτερινά σενάρια ανακατάληψης

Στα σενάρια της «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» περιλαμβάνονταν η άμεση επιβίβαση τμημάτων ειδικών επιχειρήσεων σε πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, η επάνδρωση μικρών νησίδων και ακατοίκητων βραχονησίδων, αλλά και νυχτερινές επιχειρήσεις ανακατάληψης.

Πρόκειται για ένα από τα πλέον απαιτητικά είδη στρατιωτικής εκπαίδευσης, καθώς προϋποθέτει ταυτόχρονη λειτουργία της αλυσίδας διοίκησης, ταχεία μεταφορά πληροφοριών και προσωπικού, συνεργασία διαφορετικών Κλάδων και δυνατότητα εκτέλεσης αποστολών υπό συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.

Η ουσία τέτοιων σεναρίων βρίσκεται στον χρόνο. Σε μια ενδεχόμενη κρίση στο Αιγαίο, η ταχύτητα με την οποία μπορεί να ενισχυθεί ή να ανακαταληφθεί ένα μικρό νησιωτικό σημείο αποτελεί κρίσιμη επιχειρησιακή παράμετρο.

Σε πλήρη ετοιμότητα Έβρος και νησιά

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, οι χερσαίες δυνάμεις στον Έβρο και στα νησιά τέθηκαν σε πλήρη ετοιμότητα.

Ταυτόχρονα ενεργοποιήθηκαν περίπου 70 μαχητικά αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας, προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις της άσκησης.

Οι δραστηριότητες πραγματοποιήθηκαν ημέρα και νύχτα και σε πλήρως διακλαδικό πλαίσιο.

Η έκταση της κινητοποίησης δείχνει ότι η άσκηση δεν περιορίστηκε σε έλεγχο μεμονωμένων μονάδων, αλλά επιχείρησε να δοκιμάσει το σύστημα διοίκησης και αντίδρασης των Ενόπλων Δυνάμεων ως ενιαίο μηχανισμό.

Με απλά λόγια, δοκιμάστηκε κατά πόσο Στρατός Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία μπορούν να ενεργοποιηθούν ταυτόχρονα, με κοινή εικόνα της κατάστασης και μέσα σε εξαιρετικά μικρά χρονικά περιθώρια.

Το βάρος στη διακλαδικότητα

Η «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» έχει ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο: η σύγχρονη στρατιωτική σύγκρουση δεν επιτρέπει πλέον την αυτόνομη δράση των Κλάδων.

Ένα επεισόδιο σε νησί ή βραχονησίδα μπορεί να απαιτεί ταυτόχρονα:

• μεταφορά Ειδικών Δυνάμεων,
• κάλυψη από πολεμικά πλοία,
• αεροπορική υπεροχή ή υποστήριξη,
• συνεχή επιτήρηση,
• ασφαλείς επικοινωνίες,
• ταχεία λήψη αποφάσεων από την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία.

Ακριβώς αυτό το πλέγμα επιχειρησιακής συνεργασίας δοκιμάστηκε στο πλαίσιο της έκτακτης κινητοποίησης.

Τι λένε οι Τούρκοι για την «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ»

Η άσκηση δεν πέρασε απαρατήρητη από τον τουρκικό Τύπο.

Η Milliyet, σε δημοσίευμά της στις 30 Σεπτεμβρίου με τίτλο «Αξιοσημείωτη άσκηση στην Ελλάδα», επέλεξε να προβάλει ακριβώς τα στοιχεία που σχετίζονται με το Αιγαίο: τις μικρές νησίδες, τις ακατοίκητες βραχονησίδες, τις Ειδικές Δυνάμεις και τα νυχτερινά σενάρια.

Η τουρκική εφημερίδα, επικαλούμενη το ελληνικό δημοσίευμα, υπογραμμίζει ότι στο πλαίσιο της άσκησης οι ελληνικές μονάδες μπορούσαν να περάσουν σε επιχειρησιακή κατάσταση μέσα σε πέντε λεπτά, ενώ ειδικές μονάδες αναπτύχθηκαν σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Milliyet στην ταχεία μεταφορά τμημάτων ειδικών επιχειρήσεων σε πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, στην απόβαση σε μικρές νησίδες και ακατοίκητες βραχονησίδες και στα σενάρια νυχτερινής ανακατάληψης.

Παράλληλα καταγράφει ότι οι ελληνικές χερσαίες δυνάμεις σε Έβρο και νησιά τέθηκαν σε πλήρη επιφυλακή και ότι κινητοποιήθηκαν περίπου 70 μαχητικά.

Γιατί η Άγκυρα στέκεται στις βραχονησίδες

Το ενδιαφέρον της Milliyet για αυτά τα συγκεκριμένα σκέλη της άσκησης δεν είναι τυχαίο.

Στην τουρκική δημόσια συζήτηση, τα μικρά νησιά και οι βραχονησίδες του Αιγαίου αποτελούν διαχρονικά πεδίο έντονης στρατηγικής και πολιτικής συζήτησης. Γι’ αυτό και η τουρκική εφημερίδα δεν προβάλλει συνολικά την άσκηση ως μια γενική δοκιμή ετοιμότητας, αλλά απομονώνει ακριβώς τα σενάρια που σχετίζονται με ταχεία ελληνική αντίδραση σε νησιωτικό χώρο.

Ακόμη και η επιλογή του τίτλου, «Αξιοσημείωτη άσκηση στην Ελλάδα», δείχνει ότι το θέμα αντιμετωπίζεται ως εξέλιξη που αξίζει ιδιαίτερη παρακολούθηση.

Η εικόνα που μεταφέρει το τουρκικό δημοσίευμα είναι σαφής: η Άγκυρα παρακολουθεί όχι μόνο τα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις επιχειρούν να μειώσουν δραστικά τον χρόνο αντίδρασης σε ένα ενδεχόμενο επεισόδιο στο Αιγαίο.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ»: η αποτροπή δεν εξαρτάται μόνο από τα οπλικά συστήματα, αλλά και από το πόσο γρήγορα μπορούν αυτά να μετατραπούν σε συντονισμένη επιχειρησιακή δράση.