Οι Αμερικανοί ψηφίζουν την Τρίτη στις ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση του ελεγχόμενου σήμερα από τους Ρεπουμπλικανούς Κογκρέσου.
Η αναμέτρηση θα κρίνει κυρίως πόσο απρόσκοπτα θα κυβερνήσει τη χώρα ο πρόεδρος Τραμπ στα δυο τελευταία χρόνια της θητείας του στον Λευκό Οίκο. Η ιστορία λέει πώς με ελάχιστες εξαιρέσεις, το κόμμα που ελέγχει τον Λευκό Οίκο, χάνει τις ενδιάμεσες εκλογές για την αλλαγή των 435 εδρών της Βουλής και του ενός τρίτου της Γερουσίας.
Το πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικανούς φαίνεται να ακούει μάλιστα στο όνομα «Τραμπ». Το όνομα του προέδρου δεν περιλαμβάνεται στα ψηφοδέλτια, αλλά όποια και αν είναι τα αποτελέσματα, οι ψηφοφόροι θα εκφραστούν για την κατεύθυνση που ακολουθεί η χώρα υπό την ηγεσία του Τραμπ.
Τα ποσοστά αποδοχής Αμερικανού προέδρου βρίσκονται πάντως, στο ναδίρ. Ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του με ποσοστό αποδοχής λίγο πάνω από 50%, αλλά έχει μειωθεί σε περίπου 37%. Το 61% τον αποδοκιμάζει!
Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν ο Τραμπ θα βγει από αυτές τις ενδιάμεσες εκλογές με «σπασμένα κόκαλα», αλλά αν χάσει, δεν θα είναι επειδή έχει υποβιβάσει την Αμερική σε ένα παγκόσμιο αστείο. Ούτε επειδή έχει καταστρέψει το λαμπρό δίκτυο διεθνών συμμαχιών με τις οποίες η Αμερική κυβερνά τον κόσμο τα τελευταία 80 χρόνια, ούτε επειδή έχει συμμαχήσει με αυταρχικούς ηγέτες στον πλανήτη, ούτε καν επειδή έχει διαλύσει την ευπρέπεια, την ηθική και την ευγένεια της πολιτικής.
Ο βασικός λόγος «είναι η οικονομία, ηλίθιε», που έλεγε και ο Μπιλ Κλίντον.
Μπορεί η οικονομική ανάπτυξη να είναι σταθερή και να καταγράφει αύξηση 3,2% από τα τέλη του 2024, η ανεργία να παραμένει σταθερά σε χαμηλό επίπεδο και ορισμένοι τομείς, ιδίως η τεχνολογία, βιώνουν μια επενδυτική άνθηση, αλλά οι οκτώ στους 10 ερωτηθέντες σε διάφορες έρευνες, αξιολογούν σταθερά την οικονομική τους κατάσταση, λίγο πολύ ως κακή.
Η αιτία της τελικής αποδυνάμωσης του Τραμπ δεν θα είναι η επιθυμία για δημοκρατική λύτρωση, η υπεράσπιση του κράτους δικαίου και το πάθος για ελευθερία, αλλά η τιμή του γαλονιού της βενζίνης ή του ντίζελ.
Οι Αμερικανοί είναι δυσαρεστημένοι με τον Τραμπ και θα δούμε πόσο την Τρίτη, κυρίως επειδή το …βενζινάδικο έχει γίνει πολύ ακριβό!
«Ακριβό μου ντίζελ»
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει πραγματικά πλήξει τις θέσεις των Ρεπουμπλικανών και τα πορτοφόλια των Αμερικανών πολιτών: Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έχουν αυξηθεί κατά 38% και 71% αντίστοιχα, ακολουθούμενες από τις τιμές των τροφίμων κατά 2,5%.
Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από το επίπεδο που έχει θέσει ως στόχο η Ομοσπονδιακή Τράπεζα, καθώς και οι δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ έχουν επίσης οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς.
Σε όλα αυτά προστίθενται: η αύξηση του εθνικού χρέους κατά 3,8 τρισεκατομμύρια δολάρια σε λιγότερο από δύο χρόνια, αλλά και οι εικασίες για διαφθορά εντός της κυβέρνησης.
«Δώστε μας άλλη μια ευκαιρία ή δώστε μας άλλα δύο χρόνια για να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε στα καταπληκτικά πράγματα που κάνουμε τα τελευταία δύο χρόνια», είναι η έκκληση που απηύθυνε στους ψηφοφόρους ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, του οποίου το όνομα αναφέρεται ολοένα και περισσότερο μεταξύ των πιθανών διαδόχων του Τραμπ.
Φαίνεται όμως απίθανο οι Ρεπουμπλικάνοι να έχουν μια τέτοια ευκαιρία.
«Κυβέρνηση» με διατάγματα
Μία μεγάλη καταστροφή, όπως αναμένουν ορισμένοι, είναι πάντως απίθανο να συμβεί για τον πρόεδρο Τραμπ, ακόμη σε περίπτωση εκλογικής ήττας.
Αλλωστε, ακόμη και με ένα πιστό Κογκρέσο μέχρι τώρα, ο Τραμπ προτιμούσε να εφαρμόζει σημαντικές αποφάσεις μέσω των λεγόμενων εκτελεστικών διαταγμάτων: έχει εκδώσει πάνω από 290 τέτοια διατάγματα από τον Ιανουάριο του 2025. Παρεμπιπτόντως, και ο Μπιλ Κλίντον, λειτουργώντας υπό ένα μη φιλικό Κογκρέσο, έκανε τα ίδια: εξέδωσε 364 εκτελεστικά διατάγματα, αλλά κατά τη διάρκεια των οκτώ ετών της θητείας του.
Ακόμα και αν οι Ρεπουμπλικάνοι χάσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, για τους Δημοκρατικούς, η μετατροπή του αριθμητικού τους πλεονεκτήματος σε πολιτική επιρροή θα είναι δύσκολη. Αλλά αυτό που σίγουρα θα έχουν οι Δημοκρατικοί είναι η δυνατότητα να μπλοκάρουν νέες υποψηφιότητες σε βασικές διοικητικές θέσεις και ομοσπονδιακά δικαστήρια.
Ο ελάχιστος στόχος τους -να μετατρέψουν τον Τραμπ σε «κουτσή πάπια» για τα υπόλοιπα δύο χρόνια- φαίνεται εφικτός, αλλά θα έχει τις συνέπειές του: στην προεδρική εκστρατεία του 2028, οι Ρεπουμπλικάνοι θα μπορούν να υποστηρίζουν ότι οι αντίπαλοί τους απλώς τους εμπόδισαν να ολοκληρώσουν αυτό που ξεκίνησε ο πρόεδρος Τραμπ.