Σαφείς προειδοποιήσεις για την αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και τους κινδύνους που δημιουργούνται για την Ελλάδα και την Κύπρο διατύπωσε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής.
Ο γεωπολιτικός αναλυτής χαρακτήρισε «διπλωματική επιτυχία» της Άγκυρας το γεγονός ότι, παρά τις εσωτερικές διώξεις κατά πολιτικών αντιπάλων του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία εμφανίζεται να λαμβάνει κεντρικό ρόλο στους νέους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ.
Όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναφέρουν έναν σχεδιασμό που είχε τεθεί επί πρώτης θητείας Τραμπ, με στόχο την επέκταση της νατοϊκής παρουσίας στη Μέση Ανατολή. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργούνται δύο κρίσιμα στρατηγεία: ένα ναυτικό στρατηγείο στον Βόσπορο, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στον Εύξεινο Πόντο, και ένα δεύτερο στα Άδανα, με περιοχή ευθύνης τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου βρίσκεται και η Κύπρος.
Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι αυτή η εξέλιξη μεταβάλλει ουσιαστικά τη θέση της Τουρκίας μέσα στη Συμμαχία. Από περιφερειακή χώρα, όπως είπε, μετατρέπεται σε «κεντρική χώρα», καθώς κρίσιμες νατοϊκές αποστολές αποκτούν ως αφετηρία την τουρκική επικράτεια.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι η Τουρκία δεν προσφέρει αυτή την εξυπηρέτηση χωρίς ανταλλάγματα. Ως παραδείγματα έφερε την υπόθεση της Halkbank, την οποία χαρακτήρισε «τεράστιο δώρο» προς τον Ερντογάν, καθώς και την υπόθεση των κινητήρων για τα τουρκικά μαχητικά KAAN. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι υπάρχουν και άλλα «δώρα» που δεν είναι άμεσα ορατά, όπως η αναθέρμανση των ευρωτουρκικών σχέσεων, η πιθανή επέκταση της τελωνειακής ένωσης, η διευκόλυνση ή κατάργηση της βίζας Σένγκεν για Τούρκους πολίτες και η είσοδος της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για τη στάση Ελλάδας και Κύπρου, τονίζοντας ότι δεν έβαλαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις. «Η Ελλάδα είπε να μπει η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά να τηρήσει κάποιους όρους και να προσαρμοστεί στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τώρα βλέπουμε την Ευρώπη να προσαρμόζεται στο τουρκικό κεκτημένο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο Κυπριακό, ο Καλεντερίδης έκανε λόγο για εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Σύμφωνα με όσα είπε, υπάρχει σχέδιο που έχει επιδοθεί στις δύο πλευρές και προβλέπει τη δημιουργία νέου κράτους, με διαφορετική όμως ανάγνωση από Αθήνα-Λευκωσία και Άγκυρα. Η ελληνική πλευρά, όπως σημείωσε, θέλει μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ομοσπονδιακό κράτος, ενώ η τουρκική πλευρά επιδιώκει συνομοσπονδία δύο συνιστώντων κρατών, ουσιαστικά από μηδενική βάση.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ως «δόλωμα» η Αμμόχωστος, η Μόρφου και η πεδιάδα της Μεσαορίας, ώστε η ελληνική πλευρά να αποδεχθεί τα λεγόμενα «τρία Α»: άμεσο εμπόριο, άμεσες πτήσεις και διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους. Όπως είπε, το διακύβευμα είναι εάν θα θυσιαστεί η Κυπριακή Δημοκρατία με αντάλλαγμα εδάφη.
Παράλληλα, σημείωσε ότι αν η ελληνική πλευρά απορρίψει ένα τέτοιο σχέδιο, υπάρχει ο κίνδυνος η Ευρώπη να χρησιμοποιήσει την άρνηση ως επιχείρημα για να απαιτήσει να σταματήσουν τα εμπόδια στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας.
Ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στην αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από την ισραηλινή κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντάς την εξέλιξη μείζονος σημασίας, ισοβαρή –όπως είπε– με τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Υπογράμμισε ότι επί δεκαετίες οι κρίσεις Τουρκίας-Ισραήλ ήταν επιφανειακές, καθώς οι βαθιοί δεσμοί των δύο χωρών παρέμεναν ισχυροί. Για τον ίδιο, πραγματικό ρήγμα θα μπορούσε να υπάρξει μόνο όταν το Ισραήλ αποφάσιζε να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων.
Συνέδεσε μάλιστα την εξέλιξη αυτή με πιθανές κινήσεις στο Βέλγιο για αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων, εκτιμώντας ότι οι εβραϊκές κοινότητες διεθνώς μπορούν να επηρεάσουν και άλλες χώρες. Κατά την άποψή του, ένα κύμα διεθνοποίησης και αναγνωρίσεων των γενοκτονιών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην τουρκική επιθετικότητα.
Τέλος, για τις εξελίξεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν, ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα βρίσκεται στο εσωτερικό της Τεχεράνης. Όπως είπε, υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις μέσα στο ιρανικό καθεστώς απέναντι στη διαπραγματευτική διαδικασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να επιχειρούν να τορπιλίσουν τις εξελίξεις. Εκτίμησε ότι κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να προβλέψει τι θα επικρατήσει τελικά στην Τεχεράνη, καθώς όλα θα κριθούν από το εάν το ιρανικό καθεστώς θα ομονοήσει και θα προχωρήσει σε συμφωνία.