Γράφει ο Κώστας Βενιζέλος
Χωρίς να τρέφουμε ψευδαισθήσεις για τα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που καθορίζονται άλλωστε από διαφορετικά συμφέροντα, των κρατών-μέλών, ενίοτε και της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, δεν μπορεί παρά να αναγνωρίσουμε πως ο διορισμός του Ειδικού Εκπροσώπου της Ε.Ε. για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, ήταν από το πάνω ράφι. Ως εν ενεργεία αξιωματούχος της Ένωσης, γνωρίζει όλα όσα πρέπει να ισχύουν σε ένα κράτος-μέλος.
Επιβλήθηκε και εξυπηρετούσε, πέραν από τις τουρκικές επιδιώξεις και τα τότε γεωπολιτικά διεθνή συμφέροντα. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Όχι τώρα, αλλά σε διάφορες φάσεις μετά το 1974. Για παράδειγμα, στο τέλος της δεκαετίας του ΄80, κατέρρευσε ο λεγόμενος υπαρκτός σοσιαλισμός. Τούτο και πολλές άλλες εξελίξεις, γεωπολιτικού χαρακτήρα ( εξελίξεις στην περιοχή μας), αλλάζουν τα δεδομένα. Τόσο πολύ, που επιβάλλουν διαφορετικές προσεγγίσεις.
Ο Νομικός Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, σε συνέντευξή του στο «Φ» ( 10 Νοεμβρίου 2024), ανέφερε πως η συζήτηση περί δημοκρατίας δεν είναι κεντρική στις συζητήσεις για το Κυπριακό για ευνόητους λόγους. Παρέπεμψε δε στις διαπραγματεύσεις για τη γένεση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ανέφερε πως «αν και υπήρχε ομοφωνία ότι το νέο Κράτος θα ήταν δημοκρατία (Republic), το κατά πόσο θα ήταν και δημοκρατική (democratic) ήταν αντικείμενο αντιπαράθεσης. Οι Ελληνοκύπριοι είχαν επιχειρήσει κατά τη διαπραγμάτευση του Συντάγματος στη Μεικτή Συνταγματική Επιτροπή να προσθέσουν τη λέξη «δημοκρατική» πλάι στις λέξεις «ανεξάρτητη και κυρίαρχη», και αρχικά αυτό είχε γίνει αποδεκτό από τους Τουρκοκύπριους και την Τουρκία, η τουρκοκυπριακή στάση όμως μεταβλήθηκε και ζητήθηκε ο αποκλεισμός της αναφοράς. Ο λόγος ήταν για να μην θεωρηθεί πως εφαρμόζεται η αρχή της πλειοψηφίας, μια και η έμφαση είναι στη δικοινοτική δομή. Τελικά η ελληνοκυπριακή αντιπροσωπεία αποδέχθηκε τη διαγραφή του όρου, ώστε να μην διακινδυνεύσει τη συμπερίληψη του όρου «κυρίαρχη» στο Σύνταγμα που την ενδιέφερε περισσότερο».