Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ
Ένα σπάνιο νόμισμα που χρονολογείται από τη βασιλεία της βασίλισσας Ταμάρ της Γεωργίας, γνωστής ως Ταμάρ η Μεγάλη (1184–1213), ο σκελετός ενός νεαρού ατόμου και πιόνια ενός μεσαιωνικού επιτραπέζιου παιχνιδιού συγκαταλέγονται στα σημαντικά ευρήματα που έφεραν στο φως οι εργασίες αποκατάστασης και καθαρισμού στο φρούριο Αμπέρντ, στην επαρχία Αραγκατσοτν της Αρμενίας. Την ανακοίνωση έκανε η Υπηρεσία Προστασίας Μνημείων, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Παιδείας, Επιστήμης, Πολιτισμού και Αθλητισμού της χώρας.
Ο ανθρώπινος σκελετός εντοπίστηκε στην εξωτερική πλευρά του εσωτερικού τείχους του κεντρικού πύργου του φρουρίου, περίπου ένα μέτρο ανατολικά από το μέσο του. Σχεδόν το 90% των οστών βρέθηκε στην αρχική του θέση, ενώ απουσίαζαν μόνο τα οστά των δακτύλων. Η κατάσταση της οδοντοστοιχίας οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για νεαρό ενήλικα. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω ανθρωπολογικές και εργαστηριακές αναλύσεις, προκειμένου να προσδιοριστούν με ακρίβεια η ταυτότητα, η χρονολόγηση και οι συνθήκες θανάτου του.
Στον ίδιο χώρο οι αρχαιολόγοι εντόπισαν και θραύσματα που αποδίδονται σε ένα μεσαιωνικό επιτραπέζιο παιχνίδι γνωστό ως «tama», το οποίο παρουσιάζει ομοιότητες με τη ντάμα ή το τάβλι. Το εύρημα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την καθημερινή ζωή και τις δραστηριότητες αναψυχής των κατοίκων του φρουρίου κατά τον Μεσαίωνα, συμπληρώνοντας την εικόνα του ως στρατιωτικού και αμυντικού οχυρού.
Ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας θεωρείται το νόμισμα της βασίλισσας Ταμάρ, καθώς ανάγεται στην περίοδο κατά την οποία το Βασίλειο της Γεωργίας βρισκόταν στο απόγειο της ισχύος του. Την ίδια εποχή, το Αμπέρντ βρισκόταν υπό τον έλεγχο της αρμενικής δυναστείας των Ζακαριάν, μιας ισχυρής αριστοκρατικής οικογένειας που διοικούσε μεγάλο μέρος της βόρειας και κεντρικής Αρμενίας ως υποτελής του γεωργιανού στέμματος. Οι ιδρυτές της δυναστείας, οι αδελφοί Ζακαρέ και Ιβανέ Ζακαριάν, υπήρξαν οι σημαντικότεροι στρατηγοί της βασίλισσας Ταμάρ και ηγήθηκαν των εκστρατειών που εκδίωξαν τους μουσουλμάνους ηγεμόνες από μεγάλο μέρος της περιοχής, ανακαταλαμβάνοντας το Αμπέρντ και δεκάδες ακόμη οχυρά στα αρμενικά υψίπεδα.
Χτισμένο στις νότιες πλαγιές του όρους Αραγκάτς, σε υψόμετρο περίπου 2.300 μέτρων, το φρούριο Αμπέρντ αποτελεί ένα από τα καλύτερα διατηρημένα μεσαιωνικά οχυρωματικά συγκροτήματα της Αρμενίας. Η κύρια οικοδομική του φάση ανάγεται στον 7ο αιώνα και περιλαμβάνει ισχυρά αμυντικά τείχη, ακρόπολη, λουτρό και την εκκλησία Βαχραμασέν του 11ου αιώνα.
Η δεσπόζουσα θέση του, πάνω από τη συμβολή των ποταμών Αμπέρντ και Αρκασέν, το κατέστησε σημαντικό στρατιωτικό και διοικητικό κέντρο καθ’ όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Στα τέλη του 12ου αιώνα πέρασε στην κυριαρχία της δυναστείας των Ζακαριάν, έπειτα από κοινή αρμενογεωργιανή εκστρατεία που εκδίωξε τις σελτζουκικές δυνάμεις και ενέταξε την περιοχή στη σφαίρα πολιτικής επιρροής του γεωργιανού βασιλείου.
Διαβάστε και τα υπόλοιπα άρθρα της εφημερίδας στο PDF.