Νέο βήμα στην ανάπτυξη του ελληνικού δικτύου μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο Αιγαίο αποκαλύπτουν «ΤΑ ΝΕΑ», με τη Λέσβο να μπαίνει στον σχεδιασμό για την υποστήριξη των κάθετης απογείωσης και προσγείωσης drones V-BAT.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας, μετά τη Σκύρο και τη βάση υποστήριξης στα Μαριτσά της Ρόδου, οι κινήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη δείχνουν προς τη δημιουργία σταθερότερης παρουσίας των V-BAT και στη Λέσβο. Το δημοσίευμα αναφέρεται ειδικότερα σε διαδικασίες δημιουργίας υποδομής στην περιοχή της Παγανής, η οποία προορίζεται να υποστηρίζει τα επίγεια μέσα που συνοδεύουν τα συγκεκριμένα συστήματα.
Η εξέλιξη, εφόσον ολοκληρωθεί όπως περιγράφεται, σηματοδοτεί μετάβαση από τις προσωρινές μετασταθμεύσεις σε ένα πυκνότερο πλέγμα σταθερών σημείων υποστήριξης των drones στα νησιά.
Γιατί τα V-BAT αλλάζουν το μοντέλο επιτήρησης
Το V-BAT της αμερικανικής Shield AI ανήκει στην κατηγορία των τακτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών κάθετης απογείωσης και προσγείωσης. Το βασικό επιχειρησιακό του πλεονέκτημα είναι ότι δεν απαιτεί συμβατικό διάδρομο, κάτι που επιτρέπει τη χρήση του από απομακρυσμένες θέσεις και από πλοία.
Η ελληνική πλευρά χρησιμοποιεί ήδη V-BAT για αποστολές ISR – Intelligence, Surveillance and Reconnaissance, δηλαδή πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Τον Ιούνιο η Shield AI ανακοίνωσε ότι ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία για την επέκταση του στόλου, με ιδιαίτερη έμφαση στην επίγνωση της θαλάσσιας κατάστασης στο Αιγαίο.
Η επέκταση αυτή έχει πλέον και επίσημο εξοπλιστικό σκέλος. Στο πακέτο αμυντικών προγραμμάτων που εγκρίθηκε το καλοκαίρι περιλαμβάνεται πρόγραμμα περίπου 70 εκατ. ευρώ για την προμήθεια δέκα επιπλέον συστημάτων V-BAT.
Κατά τα «ΝΕΑ», ο συνολικός σχεδιασμός μπορεί να οδηγήσει σε στόλο άνω των 20 αεροχημάτων, κατανεμημένων μεταξύ Στρατού Ξηράς και Πολεμικού Ναυτικού. Η συγκεκριμένη συνολική διάταξη και ο αριθμός αποτελούν πληροφορίες του δημοσιεύματος και όχι λεπτομέρειες που έχουν ανακοινωθεί στο σύνολό τους επισήμως.
Από τη Ρόδο στη Λέσβο
Η σημασία της Λέσβου εντοπίζεται στη γεωγραφική της θέση στο Βόρειο και Ανατολικό Αιγαίο.
Σε συνδυασμό με τη Ρόδο και τη Σκύρο, η ανάπτυξη μέσων επιτήρησης σε διαφορετικά σημεία δημιουργεί, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, μία περισσότερο κατανεμημένη αρχιτεκτονική ISR, με δυνατότητα κάλυψης μεγάλων θαλάσσιων και νησιωτικών περιοχών χωρίς εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές εγκαταστάσεις.
Η ίδια η κατασκευάστρια εταιρεία σημειώνει ότι το V-BAT έχει σχεδιαστεί για επιχειρήσεις σε διάσπαρτα νησιά, απομακρυσμένες ακτές και σύνθετα θαλάσσια περιβάλλοντα, ενώ αναφέρει επιχειρησιακή χρήση και σε περιβάλλοντα όπου υφίστανται παρεμβολές GPS και επικοινωνιών.
Παράλληλα, η Shield AI έχει προχωρήσει σε στρατηγική συνεργασία με την ελληνική EFA GROUP για τεχνολογίες αυτόνομων συστημάτων και τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο και την ενίσχυση της εγχώριας δυνατότητας υποστήριξης και ενσωμάτωσης τέτοιων συστημάτων.
Στο φόντο η νέα ένταση με την Τουρκία
Η αποκάλυψη των «ΝΕΩΝ» έρχεται σε περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα έχει επαναφέρει με ένταση τις γνωστές θέσεις της περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών.
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, υποστήριξε πρόσφατα ότι η ελληνική στρατιωτική παρουσία στο Καστελλόριζο δεν συμβαδίζει με το καθεστώς που η Τουρκία αποδίδει στο νησί και δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν θα αποδεχθεί τη δημιουργία «τετελεσμένων».
Αντίστοιχα, ο Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι τουρκικές στρατιωτικές και λιμενικές δυνάμεις βρίσκονται σε αυξημένη εγρήγορση και προειδοποίησε την Αθήνα να μην προχωρήσει σε κινήσεις που η Άγκυρα χαρακτηρίζει «παράτολμες».
Η ελληνική κυβέρνηση έχει απορρίψει κατηγορηματικά αυτές τις αιτιάσεις. Το υπουργείο Εξωτερικών τόνισε στις 16 Σεπτεμβρίου ότι οι τουρκικοί ισχυρισμοί περί αποστρατιωτικοποίησης «στερούνται νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο» και επανέλαβε ότι η Ελλάδα διασφαλίζει την άμυνα και την ασφάλεια του συνόλου της επικράτειάς της.
Ένα ευρύτερο δίκτυο αισθητήρων
Η ουσία του ελληνικού σχεδιασμού δεν περιορίζεται στην αγορά περισσότερων drones.
Τα V-BAT εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια δημιουργίας δικτύου αισθητήρων, μη επανδρωμένων μέσων, αντι-drone συστημάτων και πολυεπίπεδης αεράμυνας, με στόχο ταχύτερη συλλογή και διανομή επιχειρησιακής εικόνας.
Η δυνατότητα επιχειρήσεων χωρίς συμβατικό αεροδιάδρομο επιτρέπει παράλληλα μεγαλύτερη διασπορά των μέσων και μειωμένη εξάρτηση από λίγες μεγάλες εγκαταστάσεις.
Με βάση το δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ», η δημιουργία νέας υποδομής στη Λέσβο αποτελεί ακριβώς το επόμενο βήμα αυτής της λογικής: όχι μια μεμονωμένη βάση drones, αλλά έναν ακόμη κόμβο σε ένα κατανεμημένο δίκτυο επιτήρησης του Αιγαίου.