Σημαντικές πολιτικές αναταράξεις προκαλεί στην Τουρκία η πρόταση του ηγέτη του MHP, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, να δοθεί επίσημος ρόλος στον Αμπντουλάχ Οτσαλάν ως «Συντονιστή της Ειρηνευτικής Διαδικασίας και της Πολιτικοποίησης».
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Ο γνωστός Τούρκος αναλυτής Μουράτ Γετκίν αποκαλύπτει έντονο παρασκήνιο συνεννοήσεων ανάμεσα στο τουρκικό κράτος, το DEM και μηχανισμούς ασφαλείας. Στην ανάλυσή του, ο Γετκίν επισημαίνει ότι η παρέμβαση Μπαχτσελί δεν ήταν ούτε αυθόρμητη ούτε αποκομμένη από εξελίξεις που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και εβδομάδες στο παρασκήνιο της τουρκικής πολιτικής ζωής.
Ο ηγέτης των εθνικιστών του MHP, ο οποίος στο παρελθόν ζητούσε την επαναφορά της θανατικής ποινής για τον Οτσαλάν και τον χαρακτήριζε «δολοφόνο βρεφών», εμφανίστηκε τώρα να στηρίζει ανοιχτά την παραχώρηση ειδικού καθεστώτος στον ιστορικό ηγέτη του PKK.
Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του στις 5 Μαΐου, ο Μπαχτσελί δήλωσε ότι για να προχωρήσει η διαδικασία μιας «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία», θα πρέπει να δοθεί στον Οτσαλάν ο ρόλος του «Συντονιστή Ειρήνης και Πολιτικοποίησης».
Η πρόταση προκάλεσε άμεση και ενθουσιώδη αντίδραση από το φιλοκουρδικό DEM. Ο συμπρόεδρος του κόμματος, Τουντζέρ Μπακιρχάν, δήλωσε ότι «υπογράφει» την πρόταση Μπαχτσελί, ενώ ζήτησε και τη δημιουργία ειδικού κοινοβουλευτικού «Συμβουλίου Παρακολούθησης και Εποπτείας της Ειρηνευτικής Διαδικασίας».
Μάλιστα, κάλεσε να κατατεθεί άμεσα σχετικός νόμος και να εγκριθεί από την τουρκική Εθνοσυνέλευση μέσα σε μία εβδομάδα.
Ο Γετκίν παρατηρεί ότι η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε στις 5 Μαΐου δείχνει πως η μέχρι πρότινος λεγόμενη διαδικασία για μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία» έχει πλέον επιστρέψει ανοιχτά στον όρο «ειρηνευτική διαδικασία», δηλαδή στην πολιτική ορολογία που χρησιμοποιούσε διαχρονικά το κουρδικό στρατόπεδο.
Κατά τον Τούρκο αναλυτή, ιδιαίτερη σημασία έχει και η χρονική σύμπτωση των δηλώσεων Μπαχτσελί με ανακοίνωση στελεχών του PKK, η οποία δημοσιεύθηκε σχεδόν ταυτόχρονα μέσω του πρακτορείου ANF.
Η ανακοίνωση υπογράφηκε όχι από το PKK ή το KCK, αλλά από το λεγόμενο «Κίνημα των οπαδών του ΑΠΟ» – ονομασία που παραπέμπει στα πρώτα χρόνια της οργάνωσης και στους πιστούς του Οτσαλάν.
Για τον Γετκίν, αυτή η λεπτομέρεια δεν είναι τυχαία. Εκτιμά ότι αποτελεί έμμεσο μήνυμα πως έχουν ήδη αρχίσει διαδικασίες μετασχηματισμού ή ακόμη και σταδιακής διάλυσης του PKK.
Οι εκπρόσωποι της οργάνωσης έθεσαν ως βασική προϋπόθεση για την πρόοδο της διαδικασίας την αναβάθμιση του καθεστώτος του Οτσαλάν, κάτι που η Άγκυρα μέχρι πρότινος απέφευγε ακόμη και να συζητήσει δημόσια.
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο της ανάλυσης αφορά το παρασκήνιο συντονισμού ανάμεσα στο τουρκικό κράτος και το κουρδικό πολιτικό στρατόπεδο.
Ο Γετκίν αφήνει σαφείς αιχμές ότι υπάρχει δίαυλος συνεννόησης ανάμεσα στη ΜİΤ και το DEM, υπενθυμίζοντας ότι η Περβίν Μπουλντάν –κεντρικό πρόσωπο των επαφών με το Ιμραλί– είχε ήδη μιλήσει τις προηγούμενες ημέρες για την ανάγκη «συγχρονισμένης» διαδικασίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η συνάντηση Ερντογάν – Μπαχτσελί την 1η Μαΐου θεωρείται καθοριστική. Ο Γετκίν σημειώνει ότι σχεδόν κάθε προσωπική συνάντηση των δύο ανδρών τα τελευταία χρόνια συνοδεύτηκε από σημαντικές πολιτικές αποφάσεις.
Δύο ημέρες αργότερα, δημοσίευμα της εφημερίδας Türkiye αποκάλυπτε ότι ο επικεφαλής της ΜİΤ, Ιμπραήμ Καλίν, είχε ήδη ενημερώσει την ηγεσία του AKP πως έχει δημιουργηθεί «μηχανισμός επιβεβαίωσης» για την παράδοση όπλων από μέλη του PKK.
Όλα αυτά, σύμφωνα με τον Γετκίν, δείχνουν έντονη κινητικότητα στο παρασκήνιο και συντονισμό που ξεπερνά τις δημόσιες δηλώσεις.
Ο Τούρκος αναλυτής υπογραμμίζει ότι η τουρκική κοινωνία αντιμετωπίζει τη διαδικασία με «επιφυλακτική στήριξη», καθώς δημοσκοπήσεις δείχνουν ποσοστά αποδοχής μεταξύ 55% και 58%.
Ωστόσο, τονίζει ότι η πρόταση να δοθεί στον Οτσαλάν επίσημος ρόλος «ειρήνης» ενδέχεται να προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις, κυρίως στο εθνικιστικό και συντηρητικό ακροατήριο που επί δεκαετίες είχε διαπαιδαγωγηθεί με τη ρητορική περί «τρομοκράτη» και «δολοφόνου παιδιών».
Για τον λόγο αυτό, ο Γετκίν θεωρεί ότι το πραγματικό βάρος πέφτει πλέον στο AKP και προσωπικά στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος θα πρέπει να πείσει το παραδοσιακό εθνικιστικό εκλογικό σώμα για μια τόσο δραστική πολιτική μεταστροφή.
Παράλληλα, ο αναλυτής συνδέει τις εξελίξεις αυτές με τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές επιδιώξεις της Άγκυρας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως σημειώνει, αν η κυβέρνηση Ερντογάν θεωρεί πραγματικά ότι το μέλλον της τουρκικής οικονομίας περνά μέσα από την αποκατάσταση σχέσεων με την Ευρώπη, τότε θα χρειαστεί να προχωρήσει και σε βήματα εκδημοκρατισμού και ενίσχυσης του κράτους δικαίου.
Ο Γετκίν καταλήγει ότι οι μήνες Μάιος και Ιούνιος θα είναι πολιτικά «καυτοί» για την Τουρκία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το επόμενο διάστημα μπορεί να υπάρξουν ακόμη πιο τολμηρές κινήσεις στο κουρδικό ζήτημα, πίσω από κλειστές πόρτες και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.