Λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η Τουρκία έχει αναβαθμίσει σημαντικά τη γεωπολιτική και στρατιωτική της αξία για τη Δύση, την ίδια στιγμή όμως εντείνονται οι ανησυχίες για την αυταρχική πορεία του καθεστώτος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Ρωσία και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πολιτική της στη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Ακολουθούν οι βασικές εκτιμήσεις των σημαντικότερων διεθνών μέσων.
New York Times: Η Τουρκία από «προβληματικός σύμμαχος» σε στρατηγικό πυλώνα του ΝΑΤΟ
Οι New York Times υποστηρίζουν ότι η Τουρκία περνά από μια περίοδο κατά την οποία αντιμετωπιζόταν ως «το κακό παιδί» του ΝΑΤΟ σε μια νέα εποχή, όπου θεωρείται απαραίτητος στρατηγικός εταίρος. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν αυξήσει τη σημασία της Άγκυρας για τη Συμμαχία.
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, ελέγχει την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα και έχει αναπτύξει μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αμυντικές βιομηχανίες της Συμμαχίας, με εξαγωγές που ξεπέρασαν τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
Παράλληλα, τονίζεται ότι η Άγκυρα διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, ενώ λειτουργεί ως διαμεσολαβητής σε περιφερειακές κρίσεις. Ωστόσο, η εφημερίδα υπογραμμίζει ότι η αυξανόμενη γεωπολιτική αξία της Τουρκίας συνοδεύεται από σιωπή των δυτικών συμμάχων απέναντι στις διώξεις της αντιπολίτευσης, τη φυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου και τη συρρίκνωση του κράτους δικαίου.
Politico: Η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία περισσότερο από ποτέ
Το Politico αναφέρει ότι η αμφιταλαντευόμενη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ αναγκάζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να επανεκτιμήσουν τη στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν εμπιστεύονται περισσότερο την Άγκυρα από ό,τι στο παρελθόν, αλλά θεωρούν πως πλέον τη χρειάζονται. Η Τουρκία προσφέρει στρατιωτικές δυνατότητες που δύσκολα μπορούν να αντικατασταθούν, όπως η μεγάλη παραγωγική ικανότητα της αμυντικής της βιομηχανίας, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Baykar, η ανάπτυξη βαλλιστικών συστημάτων και η ισχυρή παρουσία της στη Μέση Ανατολή.
Το Politico καταγράφει επίσης την αυξανόμενη συνεργασία της Τουρκίας με χώρες όπως η Ιταλία, η Βρετανία, η Ρουμανία και η Ισπανία, αλλά επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να προβληματίζονται για τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Ρωσία και την Κίνα, καθώς και για το δημοκρατικό έλλειμμα στο εσωτερικό της χώρας.
Le Grand Continent & Telegraph: Ο «Ιανός» Ερντογάν και ο «κούκος» του ΝΑΤΟ
Η γαλλική επιθεώρηση Le Grand Continent χαρακτηρίζει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «Ιανό της Άγκυρας», παρουσιάζοντας μια Τουρκία με δύο πρόσωπα: από τη μία αποτελεί αναντικατάστατο στρατηγικό σύμμαχο της Δύσης και από την άλλη ακολουθεί μια ολοένα πιο αυταρχική πολιτική.
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι ο «ερντογανισμός» εξελίσσεται σε έναν ιδιότυπο «τουρκικό πουτινισμό», με συγκέντρωση εξουσίας, περιορισμό της αντιπολίτευσης και προσπάθεια δημιουργίας των προϋποθέσεων ώστε ο Ερντογάν να διεκδικήσει νέα προεδρική θητεία το 2028.
Στο ίδιο πνεύμα, η Telegraph χαρακτηρίζει την Τουρκία «τον κούκο στη φωλιά του ΝΑΤΟ», υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει απομακρυνθεί από τον παραδοσιακό φιλοδυτικό της προσανατολισμό. Η βρετανική εφημερίδα επικρίνει τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς, τη νεοοθωμανική εξωτερική πολιτική και την αυξανόμενη επιρροή της στη Συρία, στο Αζερμπαϊτζάν, στο Κατάρ και στο Πακιστάν, ενώ εκφράζει προβληματισμό για τη στενή σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο.
Foreign Policy: Η γεωπολιτική προστατεύει τον Ερντογάν από τη δυτική κριτική
Ο αναλυτής του Foreign Policy, Στίβεν Κουκ, υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη εφαρμόζουν δύο μέτρα και δύο σταθμά απέναντι στην Τουρκία.
Κατά τον ίδιο, η φυλάκιση πολιτικών αντιπάλων, η υπόθεση του Εκρέμ Ιμάμογλου, η συνεχιζόμενη κράτηση του Οσμάν Καβαλά και οι παρεμβάσεις στη λειτουργία του CHP δεν προκαλούν την αντίδραση που θα ανέμενε κανείς από τις δυτικές δημοκρατίες.
Ο Κουκ επικρίνει ιδιαίτερα τον Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και την ενίσχυση του τουρκικού προγράμματος KAAN, παρά τη διατήρηση των ρωσικών S-400. Κατά την εκτίμησή του, η γεωπολιτική αξία της Τουρκίας λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στη διεθνή κριτική.
Wall Street Journal: Τα S-400 εξακολουθούν να μπλοκάρουν τα F-35
Η Wall Street Journal προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε πώληση F-35 στην Τουρκία όσο παραμένουν επιχειρησιακοί οι S-400 εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους ασφαλείας.
Η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 το 2019 βασίστηκε στον φόβο ότι τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα θα μπορούσαν να συλλέξουν κρίσιμα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά stealth του αμερικανικού μαχητικού.
Κατά την Wall Street Journal, μια αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον θα δημιουργούσε κινδύνους όχι μόνο για την αμερικανική τεχνολογία αλλά και για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ενώ θα έστελνε αμφιλεγόμενο μήνυμα προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Reuters: Η ασφάλεια υπερισχύει των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Το Reuters επισημαίνει ότι οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν περιορίσει αισθητά τη δημόσια κριτική τους προς την Τουρκία για θέματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ δεν αναμένεται να υπάρξουν δημόσιες αναφορές στις διώξεις της αντιπολίτευσης ή στην προφυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς οι σύμμαχοι προκρίνουν τη διατήρηση της συνεργασίας με την Άγκυρα απέναντι στη ρωσική απειλή.
Το Reuters υπενθυμίζει επίσης την υπόθεση του Οσμάν Καβαλά, για τον οποίο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει ζητήσει την αποφυλάκισή του, ενώ παραθέτει τις επικρίσεις αναλυτών που θεωρούν ότι η δυτική σιωπή ενθαρρύνει την αυταρχική πορεία της Τουρκίας.
Financial Times: Η αυταρχική πορεία της Τουρκίας επηρεάζει ολόκληρη τη Συμμαχία
Οι Financial Times υποστηρίζουν ότι η εσωτερική πολιτική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας, αλλά ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια των συμμάχων της.
Η εφημερίδα επισημαίνει τις μαζικές συλλήψεις διαδηλωτών, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και δικηγόρων, καθώς και τη φυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου, υποστηρίζοντας ότι η συστηματική υπονόμευση των δημοκρατικών θεσμών μπορεί να αποσταθεροποιήσει όχι μόνο την Τουρκία αλλά και το ίδιο το ΝΑΤΟ.
Οι Financial Times τονίζουν ότι μια χώρα που αποτελεί βασικό πυλώνα της Συμμαχίας οφείλει να σέβεται τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αξίες και προειδοποιούν ότι η αυξανόμενη αυταρχικότητα της Άγκυρας δημιουργεί μακροπρόθεσμους κινδύνους για την περιφερειακή σταθερότητα.
Το κοινό συμπέρασμα
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, σχεδόν όλα τα διεθνή μέσα συγκλίνουν σε τρία βασικά συμπεράσματα. Πρώτον, η Τουρκία έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο στρατηγικό εταίρο του ΝΑΤΟ, λόγω της στρατιωτικής της ισχύος, της αμυντικής της βιομηχανίας και της γεωγραφικής της θέσης. Δεύτερον, η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ και η αβεβαιότητα γύρω από τον αμερικανικό ρόλο στη Συμμαχία ενισχύουν ακόμη περισσότερο τη σημασία της Άγκυρας. Τρίτον, αυτή η αυξημένη γεωπολιτική αξία συνοδεύεται από μια ολοένα πιο διακριτική στάση της Δύσης απέναντι στην υποχώρηση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στην Τουρκία, δημιουργώντας ένα δύσκολο δίλημμα μεταξύ αρχών και στρατηγικών συμφερόντων.
ΠΗΓΗ: SigmaLive