Η ευρώπη, σύμφωνα με ανάλυση του Politico, κινδυνεύει να μπει σε μια πορεία γεωπολιτικής ταπείνωσης στον 21ο αιώνα, με παραλληλισμούς προς την κινεζική δυναστεία των τσινγκ του 19ου αιώνα που εξαναγκαζόταν σε επαχθείς συμφωνίες λόγω υστέρησης σε τεχνολογία και στρατιωτική ισχύ.
Η επίσκεψη της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν στη Σκωτία τον Ιούλιο, με στόχο την αποφυγή εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ, κατέληξε στην αποδοχή δασμών 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές, εξέλιξη που ερμηνεύτηκε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως πολιτική ήττα.
Ursula von der Leyen’s dash to Donald Trump’s golf resort in Scotland last month to seal an unbalanced trade deal has raised fears among politicians and analysts that Europe has lost the leverage that it once thought it had as a leading global trade power. https://t.co/HPljZblzkc
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) August 26, 2025
Λίγες ημέρες αργότερα ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με νέες κυρώσεις για τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που στοχεύουν αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, προειδοποιώντας ακόμη και με διακοπή εξαγωγών κρίσιμων μικροτσίπ προς την ΕΕ, ακυρώνοντας πρακτικά τους πανηγυρισμούς ότι δεν θα υπάρξουν πρόσθετοι δασμοί.
Το Politico επισημαίνει πως η ένωση έχει εγκλωβιστεί σε διπλή εξάρτηση, αφενός από την Ουάσιγκτον για την ασφάλεια όσο ο Βλαντιμίρ Πούτιν παραμένει απειλή στα ανατολικά, αφετέρου από την αμερικανική υπεροχή σε ημιαγωγούς, λογισμικό και τεχνητή νοημοσύνη που δυσκολεύει κάθε τεχνολογική αυτονόμηση.
Η σημερινή αδυναμία δεν είναι τυχαία, καθώς μετά τον ψυχρό πόλεμο τα κράτη μέλη περιόρισαν τις αμυντικές δαπάνες, έμειναν εξαρτημένα από το ΝΑΤΟ και καθυστέρησαν τη δημιουργία ενιαίων κεφαλαιαγορών και τη βαθύτερη ψηφιακή ολοκλήρωση, την ώρα που οι ΗΠΑ, η Κίνα και άλλοι επένδυαν επιθετικά σε τεχνολογίες αιχμής.
Χαρακτηριστικά, η γενική διευθύντρια εμπορίου της επιτροπής Σαμπίνε Βεγιάν παραδέχθηκε ότι «αγνοήσαμε το καμπανάκι στην πρώτη θητεία Τραμπ και ξαναπέσαμε σε λήθαργο», περιγράφοντας μια θεσμική αδράνεια που επέτρεψε να παγιωθεί η υστέρηση.
Ο αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος παρουσίασε τη νέα συμφωνία ως θεμέλιο ενός «συστήματος του τέρνμπερι», υπονοώντας ότι οι κανόνες γράφονται στην Ουάσιγκτον κι όχι στις Βρυξέλλες, με συγκρίσεις προς το Μπρέτον Γουντς που καθόρισε τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική.
Ακόμη μεγαλύτερη ταπείνωση μπορεί να ακολουθήσει καθώς ανοικτά ζητήματα, όπως οι δασμολογικές ποσοστώσεις σε Χάλυβα και Αλουμίνιο και οι εξαιρέσεις ανά κλάδο, προσφέρουν πεδίο για κλιμάκωση συγκρούσεων και αναβολές σε άλλες διαπραγματεύσεις, όπως προειδοποιούν αναλυτές του ινστιτούτου bruegel.
Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η ΕΕ χρειάζεται επειγόντως κοινές αμυντικές δυνατότητες για να περιορίσει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ, καθώς και μαζικές επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη, κβαντικούς υπολογιστές, πράσινες τεχνολογίες και ημιαγωγούς, κάνοντάς τες απόλυτη πολιτική προτεραιότητα.
Παράλληλα η ένωση οφείλει να αξιοποιήσει τη δύναμη της ενιαίας αγοράς και να επιταχύνει την υπογραφή εμπορικών συμφωνιών με αξιόπιστους εταίρους όπως η mercosur και η Ινδία, ώστε να πάψει να λειτουργεί ως πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και να καταστεί αυτόνομος πόλος ισχύος.
Ο Μάριο Ντράγκι υπενθύμισε πρόσφατα ότι, αν η ευρώπη δεν αλλάξει ριζικά, θα καταλήξει «ανεξήγητα αδύναμη και γεωπολιτικά ασήμαντη», προειδοποίηση που αποκτά επείγοντα χαρακτήρα όσο οι αργοί ρυθμοί, οι συμβιβασμοί και οι ατέρμονες συζητήσεις απειλούν να παγιώσουν ένα καθεστώς υποτέλειας και αποδοχής συμφωνιών με δυσμενείς όρους.
The post Ορατός ο κίνδυνος ταπείνωσης για την Ευρώπη στον 21ο αιώνα first appeared on Prime News.