Σκληρή κριτική στην ελληνική διαχείριση του καλωδιακού έργου και των τουρκικών προκλήσεων άσκησε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Ο στρατηγικός αναλυτής έθεσε ευθέως το ερώτημα εάν η Ελλάδα μπορεί να υπερασπιστεί μόνη της τα κυριαρχικά της δικαιώματα, ενώ προειδοποίησε ότι η εμπλοκή της Γαλλίας δεν αρκεί χωρίς πραγματική παρουσία πολεμικών πλοίων στο πεδίο. Παράλληλα, ανέλυσε τη συμφωνία Ιράν–Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ, εκτιμώντας ότι Τεχεράνη και Ουάσινγκτον επιχειρούν να κερδίσουν χρόνο μέχρι τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.
Σε δύο από τα κρισιμότερα μέτωπα της διεθνούς και ελληνικής επικαιρότητας επικεντρώθηκε η παρέμβαση του Σάββα Καλεντερίδη: στη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ και στην επανεκκίνηση του καλωδιακού έργου με τη συμμετοχή της Γαλλίας.
Κοινός παρονομαστής, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η σκληρή πραγματικότητα της ισχύος. Από τη μία πλευρά, το Ιράν επιχειρεί να μετατρέψει τον γεωγραφικό έλεγχο του Ορμούζ σε γεωπολιτικό όπλο. Από την άλλη, η Τουρκία έχει ήδη δείξει στην Κάσο ότι είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για να επιβάλει τις παράνομες αξιώσεις της.
Τραμπ και Ιράν αγοράζουν χρόνο
Αναφερόμενος στη συμφωνία Ιράν–Ομάν, ο Σάββας Καλεντερίδης εκτίμησε ότι τόσο οι Φρουροί της Επανάστασης όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ επιδίδονται σε μια επιχείρηση «διαχείρισης χρόνου».
Όπως εξήγησε, εφόσον η συμφωνία τεθεί σε ισχύ στις 10 Αυγούστου και διαρκέσει 60 ημέρες, το πρώτο διάστημα εφαρμογής της θα φτάσει μέχρι τις 10 Οκτωβρίου. Επειδή, όμως, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης, η κατάπαυση του πυρός μπορεί να διατηρηθεί έως τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μια τέτοια εξέλιξη θα διευκόλυνε τον Αμερικανό πρόεδρο να διεξαγάγει την προεκλογική του εκστρατεία χωρίς μια νέα άμεση πολεμική εμπλοκή των ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, το Ιράν θα αποκτούσε το χρονικό περιθώριο που χρειάζεται για να ενισχύσει τα οικονομικά του.
Ο Καλεντερίδης υπολόγισε ότι, εφόσον αρθούν οι περιορισμοί στα ιρανικά λιμάνια και στις πωλήσεις πετρελαίου, η Τεχεράνη θα μπορούσε μέσα σε 60 έως 80 ημέρες να συγκεντρώσει περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια, ίσως και περισσότερα.
«Η ευπάθεια του καθεστώτος είναι η πολύ κακή οικονομική κατάσταση», τόνισε, προβλέποντας ότι οι μεγάλες εξελίξεις θα έρθουν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Το Ομάν στην έξοδο, η Τεχεράνη στον έλεγχο
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η υπό συζήτηση συμφωνία προβλέπει ότι η είσοδος στον Περσικό Κόλπο θα ελέγχεται από την Τεχεράνη, ενώ την έξοδο θα διαχειρίζεται το Ομάν, ενημερώνοντας όμως το Ιράν. Στην πράξη, όπως σημείωσε, ο ουσιαστικός έλεγχος θα παραμένει στα χέρια της Τεχεράνης.
Ο Σάββας Καλεντερίδης ήταν ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην πολιτική του Ιράν. Παρότι χαρακτήρισε επιθετικό τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Τεχεράνης, υπογράμμισε ότι η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται να θέτει υπό ομηρία περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν στις χώρες του Κόλπου.
Κατά την εκτίμησή του, το ζήτημα των τελών διέλευσης δεν είναι απλώς οικονομικό. Είναι πρωτίστως γεωπολιτικό, καθώς το Ιράν επιχειρεί να επιβληθεί ακόμη και στο Ομάν και να κρατήσει σε διαρκή πίεση τα αραβικά κράτη.
Το δίλημμα για τις χώρες του Κόλπου είναι αμείλικτο: εάν παραμείνουν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κινδυνεύουν να δεχθούν τα ιρανικά πλήγματα. Εάν στραφούν προς την Τεχεράνη, κινδυνεύουν να μετατραπούν σε ομήρους της.
«Δεν είναι εικόνα χώρας αυτή»
Το δεύτερο και εντονότερο μέρος της παρέμβασης αφορούσε το καλωδιακό έργο, τη στάση της Ελλάδας και την είσοδο της Γαλλίας.
Ο Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι θα υποδεχθεί θετικά την πόντιση του καλωδίου, δεν δέχθηκε όμως ότι η γαλλική εμπλοκή μπορεί να παρουσιαστεί άκριτα ως ελληνική επιτυχία.
«Όποτε θέλουμε να ασκήσουμε κυριαρχικά δικαιώματα, θα φωνάζουμε έναν ξένο να μας βοηθήσει να τα ασκήσουμε;» διερωτήθηκε.
Παράλληλα, επανέφερε την κριτική του για τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα αποδέχθηκε μειωμένη επήρεια για την Κρήτη, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την προοπτική οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Κυπριακή Δημοκρατία και δυσχεραίνοντας τη διεκδίκηση πλήρους επήρειας για το Καστελλόριζο.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η μερική οριοθέτηση άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συμφωνίας Αιγύπτου–Τουρκίας.
Η Τουρκία επέβαλε το μνημόνιο στο πεδίο
Ο στρατηγικός αναλυτής υπενθύμισε όσα συνέβησαν κατά τις εργασίες του πλοίου Ievoli Relume στην περιοχή της Κάσου. Όπως ανέφερε, η Τουρκία έστειλε πέντε πολεμικά πλοία και κατάφερε να επιβάλει στο πεδίο τις αξιώσεις που απορρέουν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Αντίθετα, η Ελλάδα δεν υπερασπίστηκε, όπως είπε, τα κυριαρχικά της δικαιώματα ακόμη και μέσα σε νομίμως οριοθετημένη ΑΟΖ.
«Είναι εικόνα χώρας αυτή, να μην μπορεί να ασκήσει κυριαρχικά δικαιώματα σε νομίμως οριοθετημένη θάλασσα και να περιμένει τους ξένους να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά;» ήταν το καίριο ερώτημα που έθεσε.
Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε «φιάσκο» όσα συνέβησαν στην Κάσο, ενώ απέρριψε την εκδοχή ότι τα αρμόδια υπουργεία δεν περίμεναν τουρκική αντίδραση. Η Άγκυρα, τόνισε, θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο βασικό πυλώνα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και ήταν αυτονόητο ότι θα επιχειρούσε να το υπερασπιστεί στρατιωτικά.
Η δύσκολη εξίσωση με τις Belharra
Σε περίπτωση νέας τουρκικής αντίδρασης, η Γαλλία θα κληθεί να συμβάλει στην προστασία του έργου. Ωστόσο, ο Καλεντερίδης προειδοποίησε ότι οι συμφωνίες και οι πολιτικές δηλώσεις δεν αρκούν.
«Εν τέλει κάποιος πρέπει να στείλει πλοία στο πεδίο», σημείωσε, εκφράζοντας αμφιβολίες για το εάν το Παρίσι θα έφτανε στο σημείο να αποστείλει το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle.
Έθεσε, πάντως, ως πιθανό σενάριο την αποστολή δύο γαλλικών φρεγατών Belharra, μαζί με δύο ελληνικές, ώστε να εξασφαλιστεί πραγματική υπεροχή στο σημείο των εργασιών.
Ταυτόχρονα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το ενδεχόμενο ενημέρωσης όλων των γειτονικών χωρών πριν από την έναρξη των εργασιών. Εάν η Ελλάδα ενημερώσει επισήμως την Τουρκία, προειδοποίησε, υπάρχει κίνδυνος να εμφανιστεί ότι της αναγνωρίζει δικαιώματα στην περιοχή.
Κλείνοντας, συνέδεσε την επανεκκίνηση του έργου με τον εκλογικό κύκλο, θεωρώντας εξαιρετικά δύσκολο να αναληφθεί ένα τόσο υψηλού κινδύνου εγχείρημα προεκλογικά. Η Κάσος, άλλωστε, δεν αφήνει περιθώρια για νέους αυτοσχεδιασμούς: αυτή τη φορά η Ελλάδα θα πρέπει να είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί στο πεδίο όσα δικαιούται βάσει του Διεθνούς Δικαίου.