Το Ιράν προήγαγε έναν πρώην διοικητή της σκληροπυρηνικής πτέρυγας στη θέση του κορυφαίου αξιωματούχου ασφαλείας, αναδιαμορφώνοντας το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων για την εθνική άμυνα, αφού προηγουμένως είχε δηλώσει ότι βρισκόταν «πολύ κοντά» σε συμφωνία με το Ομάν σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ διορίστηκε την Κυριακή εκπρόσωπος του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν και λίγο αργότερα έγινε γνωστό ότι αναλαμβάνει επίσης επικεφαλής του του ισχυρού αυτού οργάνου ασφαλείας.
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας αποτελεί το ανώτατο όργανο εθνικής ασφάλειας του Ιράν, το οποίο συντονίζει την πολιτική ασφάλειας και την εξωτερική πολιτική. Στο σώμα συμμετέχουν υψηλόβαθμα στελέχη καθώς και αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών. Ο επικεφαλής προεδρεύει του συμβουλίου, ενώ ο ανώτατος ηγέτης διορίζει σε αυτό δύο εκπροσώπους.
Ο Ρεζαΐ διαδέχεται τον Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκαντάρ, επίσης υπέρμαχο της σκληρής γραμμής, ο οποίος ανέλαβε νέα θέση ως πολιτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη- μια κίνηση που ουσιαστικά συνιστά υποβιβασμό για τον Ζολγκαντάρ.
Ο Ζολγκαντάρ, πρώην ανώτερος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, ανέλαβε καθήκοντα γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας τον Μάρτιο, μία εβδομάδα αφότου ο Αλί Λαριτζανί σκοτώθηκε στις αμερικανικές και ισραηλινές επιδρομές.
Δεν είναι σαφές τι θα μπορούσε να σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για τη διπλωματικές διεργασίες που είναι σε εξέλιξη. Είναι γνωστές πάντως οι θέσεις του Ρεζαΐ, ο οποίος αποτελεί εδώ και χρόνια κεντρικό πρόσωπο στον μηχανισμό ασφαλείας του Ιράν και στο παρελθόν είχε ταχθεί υπέρ της προώθησης του πυρηνικού προγράμματος της χώρας.
Θεωρείται σκληροπυρηνικός και πιθανότατα ταυτίζεται με την πτέρυγα που αντιτίθεται στις παραχωρήσεις. Η πτέρυγα αυτή φαίνεται πρόθυμη να διαπραγματευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επίτευξη των μέγιστων επιδιώξεων του Ιράν —συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ και της αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή—, αλλά δεν προτίθεται να προβεί σε καμία παραχώρηση από την πλευρά του Ιράν, αναφέρει το Ινστιτούτο για τη Μελέτη το Πολέμου (ISW).
Στις 3 Αυγούστου, δήλωσε σε μέσα του καθεστώτος ότι το Ιράν δεν πρέπει να εγκαταλείψει τον έλεγχο των στενών και ότι οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους που εξαπέλυσε το Ιράν εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή ανάγκασαν τους Αμερικανούς διοικητές, τις δυνάμεις και τον εξοπλισμό τους να απομακρυνθούν περαιτέρω από την περιοχή. Αυτό υποδηλώνει ότι ο ίδιος συμμερίζεται την άποψη πως η ιρανική στρατιωτική δράση έχει επιτύχει βασικούς στόχους του Ιράν και ότι, ως εκ τούτου, δεν θα ήταν φρόνιμο να διαπραγματευθούν αυτά τα επιτεύγματα, σχολιάζουν οι αναλυτές του ISW.
Οι συνομιλίες για τα Στενά του Ορμούζ
Το Σαββατοκύριακο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η επίτευξη συμφωνίας με το Ομάν για τον καθορισμό δρομολογίου μέσω του στενού βρίσκεται «πολύ κοντά», χωρίς ωστόσο να αναφέρει περισσότερες λεπτομέρειες.
Απέκλεισε πάντως το ενδεχόμενο απευθείας συνομιλιών με τις ΗΠΑ προς το παρόν, επικαλούμενος –όπως τις χαρακτήρισε– επανειλημμένες παραβιάσεις μιας προσωρινής συμφωνίας ειρήνης που είχε υπογραφεί τον Ιούνιο, και πρόσθεσε ότι οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω διαμεσολαβητών.
«Όσο συνεχίζεται η αμερικανική παραβίαση του Μνημονίου Συνεννόησης και οι ΗΠΑ δεν επανορθώνουν για τις παραβιάσεις τους, δεν υπάρχει πιθανότητα επανέναρξης των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Αραγτσί, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Από την άλλη, ο Τραμπ θέλησε να δείξει ότι διαθέτει υπομονή, δηλώνοντας στο Axios ότι η Ουάσιγκτον «κρατάει χαμηλούς τους τόνους».
«Διεξάγουμε μόνο περιορισμένες διαπραγματεύσεις μαζί τους», δήλωσε. «Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν, με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν διαθέτει χρήματα». Ο πληθωρισμός στο Ιράν «άγγιξε» πρόσφατα το 77%, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα. Οι δηλώσεις του Τραμπ ήρθαν μετά από εβδομάδες απειλών για μεγάλες αεροπορικές επιδρομές, τις οποίες τελικά ματαίωσε προκειμένου να δώσει μια ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις.
Στο διπλωματικό πεδίο, το Σάββατο η Τεχεράνη επανέλαβε μια σειρά απαιτήσεων προς την Ουάσιγκτον ως προϋποθέσεις για την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ. Απαιτεί από τις ΗΠΑ να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων, να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή γύρω από το Ιράν, να αποσύρουν τις κυρώσεις, να αποδεσμεύσουν τα «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία και να καταβάλουν αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκλήθηκαν κατά τον πόλεμο.