Μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάλυση για τον ρόλο της Τουρκίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο δημοσιεύει το Middle East Forum, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν δύσκολο σύμμαχο εντός ΝΑΤΟ, αλλά έναν αναθεωρητικό παίκτη που απειλεί το Ισραήλ, πιέζει Ελλάδα και Κύπρο και προσφέρει πολιτική κάλυψη στη Χαμάς.
Ο αναλυτής Jose Lev Alvarez σημειώνει ότι οι δηλώσεις Ερντογάν στις 10 Ιουνίου 2026 προς την κοινοβουλευτική ομάδα του AKP, σύμφωνα με τις οποίες οι ισραηλινές επιχειρήσεις σε Λίβανο και Συρία «απειλούν και την Τουρκία», δεν αποτελούν απλή ρητορική έξαρση. Αντίθετα, τις εντάσσει σε μια ευρύτερη στρατηγική γραμμή, που συνδέει την τουρκική ασφάλεια με τη Βηρυτό, τη Δαμασκό και συνολικά τη Μέση Ανατολή.
Η ανάλυση υπενθυμίζει ότι ο Ερντογάν είχε παλαιότερα απειλήσει πως η Τουρκία θα μπορούσε να κινηθεί εναντίον του Ισραήλ «όπως μπήκε στο Καραμπάχ και στη Λιβύη». Κατά το Middle East Forum, η ρητορική αυτή έχει πλέον περάσει από το επίπεδο του θεάτρου στο επίπεδο του δόγματος.
Η Τουρκία ως δομική απειλή για το Ισραήλ
Σύμφωνα με το άρθρο, το Ισραήλ για δεκαετίες είχε ως βασική στρατηγική απειλή το Ιράν: το πυρηνικό του πρόγραμμα, τους Φρουρούς της Επανάστασης, τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς και το δίκτυο πληρεξουσίων της Τεχεράνης.
Ωστόσο, ο Alvarez υποστηρίζει ότι η Τουρκία του Ερντογάν αναδεικνύεται σε επόμενη μεγάλη δομική πρόκληση. Και είναι ακόμη πιο σύνθετη περίπτωση, διότι δεν βρίσκεται εκτός δυτικών θεσμών, αλλά εντός ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία διαθέτει μεγάλο στρατό, ισχυρή αμυντική βιομηχανία, αναπτυσσόμενο στόλο drones, δυτική τεχνολογία και δυνατότητα να επηρεάζει αποφάσεις της Συμμαχίας. Με άλλα λόγια, όπως σημειώνεται, η Άγκυρα εμφανίζεται ως εχθρικός παίκτης με θεσμική κάλυψη.
Χαμάς, πολιτικό Ισλάμ και νεο-οθωμανισμός
Το πρώτο στοιχείο κινδύνου, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ιδεολογικό. Ο Ερντογάν δεν αντιμετωπίζει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση. Αντιθέτως, έχει χαρακτηρίσει τα μέλη της «μουτζαχεντίν» και «μαχητές της απελευθέρωσης».
Η Τουρκία έχει φιλοξενήσει στελέχη της Χαμάς, έχει ανεχθεί πολιτική δραστηριότητα και δίκτυα χρηματοδότησης, ενώ το κυβερνών AKP συνδέεται ιδεολογικά με τις ρίζες της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.
Κατά το Middle East Forum, αυτό δεν είναι απλώς ιδεολογική συμπάθεια. Είναι μέρος της φιλοδοξίας του Ερντογάν να εμφανιστεί ως ηγέτης του πολιτικού Ισλάμ.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» ως απειλή για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ
Κεντρική θέση στην ανάλυση κατέχει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο, διεκδικεί περίπου 462.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου χώρου σε Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Το Middle East Forum τονίζει ότι το δόγμα αυτό αμφισβητεί άμεσα ελληνικά, κυπριακά και ισραηλινά συμφέροντα, ενώ απειλεί την ενεργειακή αρχιτεκτονική που θα μπορούσε να συνδέσει την Ανατολική Μεσόγειο με την Ευρώπη.
Η τουρκική πίεση στην Κύπρο, η παρουσία στη βόρεια Συρία, η επέμβαση στη Λιβύη, η στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν και οι απειλές κατά της Ελλάδας παρουσιάζονται ως κομμάτια της ίδιας στρατηγικής: ενός νεο-οθωμανικού αναθεωρητισμού.
Το πρόβλημα του ΝΑΤΟ
Η ανάλυση είναι ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στη Δύση και ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον Ερντογάν ως «απαραίτητο σύμμαχο» ή ως απλό ενοχλητικό εταίρο.
Η Τουρκία, σημειώνει το άρθρο, διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, σημαντικό αμυντικό προϋπολογισμό, αναβαθμισμένα F-16, υποβρύχια, drones και αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία. Παράλληλα, φιλοξενεί στην αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ αμερικανικές πυρηνικές βόμβες B61, αν και το καθεστώς τους παραμένει επισήμως αδιευκρίνιστο.
Το συμπέρασμα του Alvarez είναι καθαρό: ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται τη Συμμαχία όταν τον συμφέρει και την μπλοκάρει όταν τον βολεύει.
Η απάντηση: Άξονας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου
Το Middle East Forum προτείνει ως πρώτο επίπεδο απάντησης τη δημιουργία ισχυρότερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, πρέπει να ενισχύσει τις σχέσεις του με Ελλάδα και Κύπρο σε ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο ασφάλειας, με κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, ανθυποβρυχιακή συνεργασία, συντονισμό αεράμυνας, πρόσβαση σε λιμάνια και προστασία ενεργειακών διαδρομών.
Ιδιαίτερη πρόταση αποτελεί η ένταξη Ελλάδας και Κύπρου στις Συμφωνίες του Αβραάμ ως πλήρη μέλη. Κατά το άρθρο, αυτό θα συνέδεε τα κράτη των Συμφωνιών με τη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, θα προσέλκυε την Ινδία και θα δημιουργούσε ένα ενιαίο μέτωπο ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με τον τρόπο αυτό, όπως επισημαίνεται, η τουρκική στρατηγική περικύκλωσης θα μπορούσε να μετατραπεί σε αυτοαπομόνωση της ίδιας της Τουρκίας.
Στρατιωτική αποτροπή και θάλασσα
Το δεύτερο επίπεδο αφορά τη στρατιωτική αποτροπή. Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, πρέπει να προετοιμαστεί για τουρκικά σμήνη drones, ηλεκτρονικό πόλεμο, πυραύλους stand-off και κορεσμό μέσω πληρεξουσίων.
Αυτό σημαίνει βαθύτερη ενοποίηση αεράμυνας, επιτάχυνση όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας, προειδοποίηση από το διάστημα, θωρακισμένες βάσεις, μεγαλύτερα αποθέματα πυρομαχικών και δυνατότητες μακρού πλήγματος.
Το τρίτο επίπεδο είναι η ναυτική στρατηγική. Το άρθρο υποστηρίζει ότι η Τουρκία επιδιώκει θαλάσσιο έλεγχο και ότι Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να της τον αρνηθούν. Υποβρύχια, ναυτικά drones, αντιπλοϊκοί πύραυλοι, κοινές περιπολίες και ανταλλαγή πληροφοριών μπορούν να κάνουν την Ανατολική Μεσόγειο αμφισβητούμενο χώρο και όχι «τουρκική λίμνη».
Σημαντική θεωρείται και η ενεργειακή διαφοροποίηση. Κάθε αγωγός, διαδρομή φυσικού αερίου ή ηλεκτρική διασύνδεση που παρακάμπτει την τουρκική πίεση μειώνει την ισχύ εκβιασμού της Άγκυρας.
Πολιτικός πόλεμος κατά της τουρκικής υποκρισίας
Η ανάλυση καλεί επίσης το Ισραήλ και τους εταίρους του να εκθέτουν διαρκώς την τουρκική υποκρισία: τη φιλοξενία της Χαμάς, την καταπίεση των Κούρδων, την κατοχή της βόρειας Κύπρου, τις φυλακίσεις δημοσιογράφων, την εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης και την οικονομική κακοδιαχείριση.
Κατά τον Alvarez, ο Ερντογάν επιβιώνει σε μεγάλο βαθμό επειδή ελέγχει το αφήγημα. Γι’ αυτό η απάντηση δεν πρέπει να είναι μόνο στρατιωτική, αλλά και πολιτική, επικοινωνιακή και διπλωματική.
Μήνυμα στην Ουάσιγκτον
Το άρθρο κλείνει με ξεκάθαρη προειδοποίηση προς την Ουάσιγκτον: ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ που προστατεύει τη Χαμάς, απειλεί το Ισραήλ, πιέζει Ελλάδα και Κύπρο, αγοράζει ρωσικά συστήματα και μπλοκάρει τη Συμμαχία πρέπει να αντιμετωπίσει συνέπειες.
Το Κογκρέσο, σύμφωνα με την πρόταση του Middle East Forum, πρέπει να θέσει όρους στις πωλήσεις προηγμένων όπλων, να ελέγξει τις μεταφορές τεχνολογίας και να περιορίσει την ικανότητα της Τουρκίας να εργαλειοποιεί τις διαδικασίες του ΝΑΤΟ.
Το τελικό μήνυμα της ανάλυσης είναι σαφές: η ειρήνη δεν θα έρθει αν η Δύση συνεχίσει να παριστάνει ότι η Τουρκία είναι απλώς «παρεξηγημένη» ή «χρήσιμη». Θα έρθει μόνο αν ο νεο-οθωμανικός σχεδιασμός του Ερντογάν συναντήσει προετοιμασμένο έδαφος, ανώτερη πληροφόρηση, περιφερειακές συμμαχίες και κόστος που η Άγκυρα δεν θα μπορεί να ελέγξει.