Ένα διπλωματικό επεισόδιο με σαφείς πολιτικές προεκτάσεις σημειώθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 στην Αττάλεια, στο περιθώριο της COP31, όταν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέφυγε την καθιερωμένη χειραψία με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η κίνηση του Τούρκου προέδρου προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς η Τουρκία φιλοξενεί μια διεθνή διοργάνωση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία συμμετέχουν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων.
Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομένου ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος.
Αποχώρησε λίγο πριν από την άφιξη Χριστοδουλίδη
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βήματος και κυπριακών μέσων ενημέρωσης, ο Ερντογάν υποδεχόταν τους ξένους ηγέτες μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στον χώρο της συνόδου.
Ωστόσο, όταν έφτασε η στιγμή να προσέλθει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Τούρκος πρόεδρος απομακρύνθηκε από το σημείο.
Στα τηλεοπτικά στιγμιότυπα ο Κύπριος πρόεδρος εμφανίζεται να περιμένει προτού προχωρήσει στον χώρο της υποδοχής. Η τηλεοπτική μετάδοση αλλάζει προσωρινά πλάνο, προβάλλοντας μια μεγάλη τουρκική σημαία, ενώ στη συνέχεια ο Χριστοδουλίδης εμφανίζεται να χαιρετά αποκλειστικά τον Αντόνιο Γκουτέρες.
Οι δύο άνδρες αντάλλαξαν χειραψία, συνομίλησαν για λίγα δευτερόλεπτα και φωτογραφήθηκαν.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Ερντογάν επανεμφανίστηκε στο σημείο για την υποδοχή επόμενου ηγέτη, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η απουσία του δεν ήταν τυχαία.
Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος πρόεδρος είχε υποδεχθεί προσωπικά τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, με τον οποίο φωτογραφήθηκε. Κατά τη συγκεκριμένη υποδοχή δεν παρευρισκόταν ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.
Η απάντηση της Λευκωσίας: «Επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ»
Η αντίδραση της κυπριακής κυβέρνησης ήταν άμεση.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης χαρακτήρισε την αποχώρηση του Ερντογάν «επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ», δίνοντας στο περιστατικό ευρύτερη θεσμική και διπλωματική διάσταση.
Με αυτή την τοποθέτηση, η Λευκωσία επέλεξε να μην περιορίσει το ζήτημα σε μια προσωπική προσβολή εις βάρος του Νίκου Χριστοδουλίδη, αλλά να αναδείξει την προβληματική συμπεριφορά της Τουρκίας ως διοργανώτριας χώρας διεθνούς συνόδου.
Άλλωστε, η COP31 δεν αποτελεί διμερή συνάντηση Κύπρου και Τουρκίας, αλλά διεθνή διάσκεψη στην οποία η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει με την αναγνωρισμένη κρατική της ιδιότητα.
Η τουρκική στάση έρχεται έτσι σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις σεβασμού της θεσμικής εκπροσώπησης των συμμετεχόντων σε μια διοργάνωση των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Χριστοδουλίδης έθεσε το ζήτημα στη φον ντερ Λάιεν
Η κυπριακή πλευρά επιχείρησε να αναδείξει το ζήτημα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με το Βήμα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε το περιστατικό στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου.
Στις επαφές τους εξετάστηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, οι ευρωτουρκικές σχέσεις και οι προσπάθειες ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη Σένγκεν.
Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη παρέμβαση της προέδρου της Κομισιόν προς την Άγκυρα για το επεισόδιο.
Η ανάδειξη του ζητήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμπεριφορά της τουρκικής ηγεσίας δεν αφορά αποκλειστικά τη Λευκωσία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται διεθνώς ένα κράτος μέλος της ΕΕ.
Η Τουρκία επιχείρησε να αποκλείσει την Κύπρο από τη σύνοδο
Το επεισόδιο δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς είχε προηγηθεί διπλωματικό παρασκήνιο σχετικά με τη συμμετοχή του Νίκου Χριστοδουλίδη στην COP31.
Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, τον Οκτώβριο η τουρκική πλευρά είχε επιχειρήσει να αποφύγει την αποστολή πρόσκλησης στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, την ώρα που ο Ερντογάν είχε προσκαλέσει τους ηγέτες των υπόλοιπων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Λευκωσία προχώρησε σε διπλωματικές ενέργειες, εξασφαλίζοντας την υποστήριξη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών.
Τελικά, η συμμετοχή Χριστοδουλίδη διασφαλίστηκε και ο Κύπριος πρόεδρος μετέβη στην Αττάλεια, όπου κατά την άφιξή του έγινε δεκτός από εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και τον πρέσβη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Άγκυρα.
Η προηγούμενη αυτή αντιπαράθεση προσδίδει πρόσθετη πολιτική σημασία στην απουσία του Ερντογάν από την επίσημη υποδοχή.
Ο Ερντογάν επικαλείται τον διάλογο, αλλά αποφεύγει την Κυπριακή Δημοκρατία
Η τουρκική συμπεριφορά σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό.
Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε συναντηθεί με τον Αντόνιο Γκουτέρες, με την τουρκική προεδρία να αναφέρει ότι συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι εξελίξεις στην Κύπρο.
Ο Ερντογάν είχε υπογραμμίσει τη σημασία της διπλωματίας και του διαλόγου για την αντιμετώπιση των διεθνών κρίσεων.
Ωστόσο, η επιλογή του να αποφύγει ακόμη και την εθιμοτυπική συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στις τουρκικές διακηρύξεις και στην πρακτική της Άγκυρας απέναντι στη Λευκωσία.
Είχε προηγηθεί, στις 9 Νοεμβρίου, συνάντηση του Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν και την προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Οι επαφές αυτές εντάσσονται στις προσπάθειες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για νέα κινητικότητα στο Κυπριακό.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κίνηση Ερντογάν προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τη στάση που προτίθεται να τηρήσει η Άγκυρα στην περαιτέρω διαδικασία.
Το ουσιαστικό ζήτημα, πάντως, δεν είναι η χειραψία που δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά η συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, την ώρα που επιδιώκει αναβάθμιση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και δηλώνει ότι υποστηρίζει τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.