Σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις σε Τουρκία, Ισραήλ, Ιράν, Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο ανέλυσε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην παρέμβασή του στο ΑΡΤ, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε φάση έντονης νευρικότητας, καθώς βλέπει να μένει εκτός ενεργειακών και στρατηγικών σχεδιασμών.
Ο διευθυντής του Directus.gr στάθηκε αρχικά στη νέα κόντρα Ερντογάν – Νετανιάχου. Όπως είπε, ο Τούρκος πρόεδρος επιτέθηκε στο Ισραήλ από το τουρκικό κοινοβούλιο, κάνοντας λόγο για απειλή κατά της Τουρκίας και επαναφέροντας το θέμα των Τουρκοκυπρίων στα Κατεχόμενα. Κατά τον Μουντζουρούλια, ο Ερντογάν «φωτογράφισε» ουσιαστικά τη συμμαχία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, η οποία ενοχλεί βαθιά την Άγκυρα.
Λίγο αργότερα, όπως ανέφερε, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου απάντησε μέσω X, χαρακτηρίζοντας τον Ερντογάν «δικτάτορα» και «γενοκτόνο», ενώ Ισραηλινός υπουργός προειδοποίησε τον Τούρκο πρόεδρο να προσέχει, γιατί μπορεί να έχει «το τέλος του Ιράν».
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι οι δηλώσεις αυτές δεν είναι τυχαίες. Αντιθέτως, δείχνουν την όξυνση στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, αλλά και την ενόχληση του Τελ Αβίβ για τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι δεν ανησυχεί για πιθανή σύγκρουση Τουρκίας – Ισραήλ και χαρακτήρισε τον Ερντογάν «πολύ καλό φίλο» του.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο Ισραήλ υπάρχει «μεγάλη οργή» για τη στάση Τραμπ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δεν καταδίκασε τις δηλώσεις Ερντογάν, αλλά αντίθετα εμφανίστηκε να τον στηρίζει πολιτικά.
Η Τουρκία αισθάνεται ότι χάνει το παιχνίδι
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι η Τουρκία νιώθει πλέον στριμωγμένη. Από τη μία βλέπει τη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και από την άλλη τις ενεργειακές συμφωνίες που γίνονται χωρίς την ίδια.
Όπως είπε, οι πρόσφατες επαφές στην Ουάσινγκτον ανάμεσα σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ επιβεβαιώνουν ότι η Άγκυρα μένει εκτός ενεργειακού παιχνιδιού στην Ανατολική Μεσόγειο. Γι’ αυτό ο Ερντογάν επιχειρεί να εμφανιστεί ως ηγέτης που δεν φοβάται και να επαναφέρει ζητήματα όπως η «Γαλάζια Πατρίδα».
Ο ίδιος ανέφερε ότι το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» φαίνεται να μετατίθεται για τον Οκτώβριο. Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα θέλει να ρίξει προσωρινά τους τόνους λόγω της Συνόδου του ΝΑΤΟ, αλλά και για να μετρήσει τις αντιδράσεις της Αθήνας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Τουρκία ενδέχεται να θέσει ξανά στον Τραμπ θέματα F-35, F-16, Καστελόριζου και Ανατολικής Μεσογείου. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η Άγκυρα έχει σοβαρό αδιέξοδο με τα εξοπλιστικά της, καθώς η επιστροφή στα F-35 μπλοκάρεται όσο διατηρεί τους S-400.
«Η Τουρκία δεν πρόκειται να πάρει F-35»
Ο Μουντζουρούλιας ήταν κατηγορηματικός ότι η Τουρκία δύσκολα θα επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35. Επικαλέστηκε μάλιστα δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο σε ερώτηση της Ελληνοαμερικανίδας βουλευτού Ντίνα Τάιτους, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα όσο διατηρεί τους S-400.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ακόμη και αν η Άγκυρα επιχειρήσει να ξεφορτωθεί τους S-400, παραμένει το ισραηλινό βέτο και η συνολική δυσπιστία απέναντι στην Τουρκία.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι πρόβλημα υπάρχει και με το τουρκικό μαχητικό KAAN, καθώς οι ΗΠΑ δεν δίνουν τους κινητήρες F110 που χρειάζεται η Τουρκία. Όπως είπε, οι Τούρκοι μπορεί να έχουν κατασκευάσει το «κέλυφος», όμως χωρίς κινητήρες και κρίσιμα συστήματα δεν μπορούν να παρουσιάσουν πραγματικό μαχητικό πέμπτης γενιάς.
Το «σχέδιο Ζαβουλών» και ο περιορισμός της Τουρκίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του σε ισραηλινές πληροφορίες περί σχεδίου περιορισμού της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Μουντζουρούλιας έκανε λόγο για σχέδιο που αποκαλείται «Ζαβουλών» και συνδέεται, όπως είπε, με αποφάσεις Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ για τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής στην περιοχή.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, στο Ισραήλ υπάρχει πλέον κοινή αντίληψη, τόσο σε πολιτικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο, ότι η Τουρκία αποτελεί απειλή για τα ισραηλινά συμφέροντα. Τόνισε μάλιστα ότι στο Ισραήλ, ανεξαρτήτως κυβέρνησης, υπάρχει συνέχεια στην εξωτερική πολιτική, κάτι που κατά την άποψή του λείπει από την Ελλάδα.
Η Χαμάς, η Τουρκία και τα ύποπτα δίκτυα σε Ελλάδα και Κύπρο
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε και στις συλλήψεις που έγιναν σε Ελλάδα και Κύπρο, κάνοντας λόγο για πληροφορίες που συνδέουν πρόσωπα με παλαιστινιακά δίκτυα και τη Χαμάς.
Όπως είπε, ο Παλαιστίνιος που συνελήφθη στην Κύπρο και ο Παλαιστίνιος που συνελήφθη στην Κρήτη φέρονται να είχαν συναντηθεί στην Τουρκία λίγες εβδομάδες νωρίτερα. Εκεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, φέρονται να έλαβαν χρήματα και εκπαίδευση.
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι η Χαμάς, μετά την αποδυνάμωση του στρατιωτικού της σκέλους στη Γάζα, επιχειρεί να ενεργοποιήσει δίκτυα εκτός περιοχής, με στόχο ισραηλινούς στόχους σε ευρωπαϊκές χώρες.
Παράλληλα, ανέφερε ότι υπάρχει συνεννόηση ανάμεσα σε ελληνικές και κυπριακές υπηρεσίες με τη Mossad, προκειμένου να ερευνηθεί αν υπάρχουν κι άλλα δίκτυα σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Το Ιράν, ο Τραμπ και η ισραηλινή δυσαρέσκεια
Στο μέτωπο του Ιράν, ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει χειρουργικά πλήγματα στο νότιο Ιράν, ενώ ο Τραμπ προανήγγειλε ακόμη ισχυρότερα χτυπήματα.
Την ίδια στιγμή, σημείωσε ότι υπάρχουν πληροφορίες για αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων μέσω Κατάρ, με σκοπό να πέσουν οι τόνοι. Ωστόσο, εκτίμησε ότι το Ισραήλ είναι δυσαρεστημένο, επειδή θεωρεί ότι ο Τραμπ δίνει χρόνο στην Τεχεράνη να ανασυνταχθεί.
Όπως είπε, οι Ιρανοί έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές στο βαλλιστικό τους πρόγραμμα, όμως διαθέτουν ακόμη τεχνογνωσία και προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο. Το μεγάλο παιχνίδι, κατά τον ίδιο, παίζεται και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς ο Τραμπ χρειάζεται μια πολιτική νίκη ενόψει των εσωτερικών εξελίξεων στις ΗΠΑ.
Drones, ελληνική άμυνα και το νέο δόγμα
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε και στην ελληνική αμυντική βιομηχανία, αναφέροντας ότι ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε εγκαίνια νέου εργοστασίου για την παραγωγή drones.
Όπως είπε, στόχος είναι τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα να μπορεί να κατασκευάζει πολύ μεγάλο αριθμό drones, ενώ έκανε αναφορά και στο σύστημα «Κένταυρος 2», το οποίο προορίζεται για την αντιμετώπιση επιθέσεων από σμήνη drones.
Κατά την εκτίμησή του, η χώρα εισέρχεται επιτέλους στη νέα εποχή του πολέμου των drones, σε μια περίοδο που η Τουρκία παρακολουθεί με ενόχληση την ενίσχυση της Ελλάδας και του άξονα με το Ισραήλ.
Η Ευρώπη «κωφεύει» απέναντι στην Τουρκία
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν αντιδρά επαρκώς στις τουρκικές προκλήσεις, ούτε στην παρενόχληση του αεροσκάφους του Νίκου Δένδια.
Τόνισε ότι κάποιες ευρωπαϊκές χώρες συνεργάζονται με την Τουρκία στον αμυντικό τομέα και επιδιώκουν την επανένταξή της στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική μέσω ΝΑΤΟ και προγραμμάτων όπως το SAFE.
Επιτέθηκε ιδιαίτερα στη Γερμανία, διερωτώμενος γιατί ασκεί κριτική σε Ελλάδα και Κύπρο για πιθανή αγορά ινδικών συστημάτων, τη στιγμή που η ίδια έδωσε πράσινο φως στην Τουρκία για τα Eurofighter.
Το 3+1, ο EastMed και το ηλεκτρικό καλώδιο
Στο τέλος της παρέμβασής του, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στην επικείμενη μετάβαση του υπουργού Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στην Ουάσινγκτον για το σχήμα 3+1 με υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Στο τραπέζι, όπως είπε, θα βρεθούν ο IMEC, ο EastMed, ο Κάθετος Διάδρομος και η ηλεκτρική διασύνδεση. Εκτίμησε ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να επαναφέρει τον EastMed, ενώ οι Ισραηλινοί πιέζουν για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα ζητά εγγυήσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ, καθώς η Τουρκία αμφισβητεί το καλώδιο. Πρόσθεσε μάλιστα ότι έχει ληφθεί απόφαση κάθε κρίσιμο έργο σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο να συνοδεύεται από πολεμικό πλοίο, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε τουρκική πρόκληση.
Επίλογος
Η παρέμβαση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στο ΑΡΤ κατέγραψε μια εικόνα έντονης ρευστότητας στην περιοχή. Η Τουρκία εμφανίζεται εκνευρισμένη από την εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, από τις ενεργειακές εξελίξεις που την αφήνουν εκτός παιχνιδιού και από τα αδιέξοδα στα εξοπλιστικά της.
Την ίδια ώρα, το μέτωπο Ισραήλ – Ιράν παραμένει ανοιχτό, η Χαμάς φέρεται να επιχειρεί ενεργοποίηση δικτύων εκτός Γάζας, ενώ η Ελλάδα μπαίνει σε μια νέα φάση αμυντικής και ενεργειακής θωράκισης.
Το συμπέρασμα του Μουντζουρούλια ήταν σαφές: όσο η Τουρκία νιώθει ότι χάνει ρόλο, τόσο θα αυξάνει την πίεση σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ.