Η είδηση της επιστροφής των Metallica στην Ελλάδα μετά από 16 ολόκληρα χρόνια δεν ήταν απλώς μια μουσική είδηση για τους χιλιάδες οπαδούς του συγκροτήματος που κατέκλυσαν το στάδιο στην Αθήνα. Ήταν μια είδηση που προκάλεσε ισχυρούς «μετασεισμούς» στη γειτονική χώρα, ανοίγοντας έναν έντονο διάλογο στα τουρκικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Η απουσία της Κωνσταντινούπολης από το ευρωπαϊκό σκέλος της περιοδείας “M72 World Tour” δεν εξελήφθη ως μια απλή καλλιτεχνική επιλογή, αλλά ως ένα ηχηρό καμπανάκι για την οικονομική πραγματικότητα της Τουρκίας και το αυξανόμενο κόστος διοργάνωσης μεγάλων θεαμάτων.
Η Τουρκία στο «περιθώριο» των μεγάλων περιοδειών
Ενώ η Αθήνα ζούσε στους ρυθμούς των James Hetfield και Lars Ulrich, στην Κωνσταντινούπολη το κλίμα ήταν βαρύ. Δημοσιεύματα σε μεγάλα τουρκικά δίκτυα, όπως το HalkTV, άρχισαν να αναζητούν τις αιτίες πίσω από τον αποκλεισμό της χώρας. Το κεντρικό ερώτημα ήταν σαφές: Γιατί η Ελλάδα, μια χώρα που πέρασε από συμπληγάδες οικονομικών κρίσεων, καταφέρνει να προσελκύει τα μεγαλύτερα ονόματα του πλανήτη, ενώ η Τουρκία, με την τεράστια αγορά των 85 εκατομμυρίων, μένει εκτός;
Η απάντηση δεν άργησε να έρθει από τους ίδιους τους ανθρώπους της αγοράς. Ο Τζενγκιζχάν Γελντάν, ένας από τους πλέον έμπειρους διοργανωτές συναυλιών στην Τουρκία, ο οποίος είχε συμμετάσχει στην παραγωγή των Metallica στην Κωνσταντινούπολη στο παρελθόν, έθεσε το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων. Σύμφωνα με τον Γελντάν, το ζήτημα είναι αμιγώς οικονομικό και γραφειοκρατικό.
Η χαώδης διαφορά στο κόστος: 75.000 vs 600.000
Τα στοιχεία που παραθέτει ο τουρκικός Τύπος είναι αποκαλυπτικά και εξηγούν πλήρως την απόφαση των μάνατζερ του συγκροτήματος. Στην Ελλάδα, η ενοικίαση ενός σταδίου ολυμπιακών προδιαγραφών για μια τέτοια παραγωγή υπολογίζεται περίπου στις 75.000 ευρώ. Το ποσό αυτό θεωρείται ανταγωνιστικό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα και επιτρέπει στους διοργανωτές να διατηρήσουν τις τιμές των εισιτηρίων σε επίπεδα που το κοινό μπορεί να υποστηρίξει, εξασφαλίζοντας παράλληλα το κέρδος.
Στην Τουρκία, η πραγματικότητα είναι σοκαριστική. Για ένα αντίστοιχο στάδιο στην Κωνσταντινούπολη, το κόστος ενοικίασης εκτοξεύεται στις 600.000 ευρώ. Πρόκειται για μια διαφορά οκταπλάσια, η οποία καθιστά το εγχείρημα απαγορευτικό από την πρώτη κιόλας ημέρα του προγραμματισμού. Όταν η βάση του κόστους ξεκινά από τόσο ψηλά, οι διοργανωτές αναγκάζονται είτε να αυξήσουν τις τιμές των εισιτηρίων σε εξωφρενικά επίπεδα, είτε να ρισκάρουν τεράστιες οικονομικές ζημιές.
Το «αγκάθι» των τελωνείων και των logistics
Πέρα όμως από το ενοίκιο των σταδίων, η Ελλάδα προσφέρει ένα ακόμη κρίσιμο πλεονέκτημα: την ιδιότητα του μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για ένα συγκρότημα του βεληνεκούς των Metallica, η μεταφορά του εξοπλισμού είναι μια επιχείρηση στρατιωτικού τύπου. Δεκάδες φορτηγά μεταφέρουν σκηνικά, ηχητικά συστήματα και φωτισμούς από χώρα σε χώρα.
Στην Ελλάδα, λόγω της ενιαίας αγοράς, δεν επιβάλλονται πρόσθετα τελωνειακά τέλη ή γραφειοκρατικές καθυστερήσεις στα σύνορα. Αντιθέτως, στην Τουρκία, κάθε φορτηγό που περνά τα σύνορα επιβαρύνεται με περίπου 3.750 ευρώ σε δασμούς και τέλη. Με έναν στόλο που συχνά ξεπερνά τα 50 φορτηγά, το επιπλέον κόστος μόνο για τη μεταφορά μπορεί να αγγίξει ή να ξεπεράσει τις 200.000 ευρώ.
Συμπέρασμα
Η συναυλία στην Αθήνα λειτούργησε ως καθρέφτης για την τουρκική μουσική βιομηχανία. Όσο η Τουρκία παραμένει μια ακριβή και γραφειοκρατική επιλογή, η Αθήνα θα συνεχίσει να εδραιώνεται ως ο απόλυτος μουσικός κόμβος των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου. Για τους Metallica, η επιλογή ήταν θέμα λογικής. Για την Τουρκία, είναι θέμα επείγουσας αναθεώρησης της πολιτικής της γύρω από τις μεγάλες διοργανώσεις.