Μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη για τις εξελίξεις σε Αιγαίο, Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο παραχώρησε στο International Institute of Strategy ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων, αναλυτής και σχολιαστής Γιάννος Χαραλαμπίδης, θέτοντας στο επίκεντρο τη θεσμοθέτηση της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Τουρκία και τις επιπτώσεις της για τον Ελληνισμό.
Ο κ. Χαραλαμπίδης χαρακτήρισε την τουρκική κίνηση ως φυσική συνέχεια της αναθεωρητικής πολιτικής της Άγκυρας, αλλά και ως αποτέλεσμα της πολιτικής των «ήρεμων νερών» από την Αθήνα. Όπως υποστήριξε, η Τουρκία περνά πλέον από την απλή πολιτική διατύπωση των διεκδικήσεων στη νομική τους κατοχύρωση στο εσωτερικό του τουρκικού κράτους.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, αυτό σημαίνει ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν θα αποτελεί μόνο ιδεολογικό ή στρατηγικό δόγμα, αλλά θεσμική υποχρέωση για κάθε τουρκική κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, οποιαδήποτε μελλοντική υποχώρηση από τις τουρκικές αξιώσεις θα μπορεί να εμφανίζεται στο εσωτερικό της Τουρκίας ως παραχώρηση κυριαρχίας.
Ο αναλυτής τόνισε ότι η θεσμοθέτηση των τουρκικών διεκδικήσεων αφορά ευθέως την αμφισβήτηση της επήρειας των ελληνικών νησιών, την προώθηση τουρκικών θέσεων μέχρι τον 25ο μεσημβρινό, την άρνηση της μέσης γραμμής και τη λογική των «γκρίζων ζωνών». Πρόκειται, όπως είπε, για προσπάθεια μετατροπής της αναθεώρησης σε νόμο του τουρκικού κράτους.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της αποτροπής. Παρότι η Ελλάδα έχει ενισχυθεί με Rafale, Belharra και F-16 Viper, ο κ. Χαραλαμπίδης υπογράμμισε ότι το κρίσιμο δεν είναι μόνο η κατοχή οπλικών συστημάτων, αλλά η πολιτική βούληση και το επιχειρησιακό σχέδιο χρήσης τους. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι αν η Τουρκία πιεστεί στο Αιγαίο, μπορεί να μεταφέρει την ένταση στην Κύπρο, όπου τα κατεχόμενα έχουν μετατραπεί σε στρατιωτικό «αστακό».
Στο πλαίσιο αυτό, επανέφερε με ένταση την ανάγκη επαναλειτουργίας του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας-Κύπρου. Χαρακτήρισε τραγικό το γεγονός ότι το δόγμα δεν βρίσκεται σε πλήρη εφαρμογή, σημειώνοντας πως δεν είναι χρήσιμο μόνο έναντι της Τουρκίας, αλλά και για τους συμμάχους, Ευρωπαίους, Αμερικανούς και ΝΑΤΟϊκούς.
Για το Κυπριακό, ο κ. Χαραλαμπίδης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός. Υποστήριξε ότι δεν διαμορφώνονται προϋποθέσεις βιώσιμης λύσης, αλλά λύσης τουρκικών προδιαγραφών. Έθεσε το ερώτημα πώς μπορεί να συζητείται λύση όταν η Άγκυρα ενισχύει στρατιωτικά τα κατεχόμενα και ταυτόχρονα θεσμοθετεί θαλάσσιες διεκδικήσεις που περιορίζουν δραματικά τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αναφερόμενος στο ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για έργο ύψιστης γεωπολιτικής σημασίας. Προειδοποίησε, όμως, ότι μετά τη θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» η πόντιση του καλωδίου θα γίνει ακόμη δυσκολότερη, καθώς η Τουρκία θα επιχειρήσει να το μπλοκάρει όχι μόνο στην περιοχή της Κάσου, αλλά και έξω από την Κύπρο.
Ο κ. Χαραλαμπίδης αναφέρθηκε και στον άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, σημειώνοντας ότι η Τουρκία τον αντιλαμβάνεται ως απειλή για το μαλακό της υπογάστριο. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να εμπλακεί σε κρίση ή πόλεμο με την Τουρκία για λογαριασμό της Ελλάδας ή της Κύπρου. Οι συμμαχίες, όπως είπε, έχουν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από δυνατότητα προστασίας των έργων, των θαλάσσιων ζωνών και των στρατηγικών διαδρόμων.
Το βασικό μήνυμα της συνέντευξης είναι, ότι η Τουρκία δεν μένει πλέον στη ρητορική. Θεσμοθετεί τις αξιώσεις της, κλιμακώνει την πίεση και επιχειρεί να μετατρέψει την αναθεώρηση σε κρατική κανονικότητα. Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, Ελλάδα και Κύπρος δεν μπορούν να πορεύονται με ευχολόγια, επικοινωνιακές διακηρύξεις και πολιτική κατευνασμού. Χρειάζονται στρατηγική, αποτροπή, ενιαίο αμυντικό σχεδιασμό και καθαρή βούληση υπεράσπισης κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.