Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάλυση για τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η εικόνα που επιχειρεί να παρουσιάσει ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όπως τόνισε, δεν πρόκειται για συμφωνία ειρήνης, αλλά για προσύμφωνο που ανοίγει τον δρόμο για μια πιθανή τελική συμφωνία παύσης πυρός.
Ο αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στις αναρτήσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος παρουσίασε τη συμφωνία ως ιστορική επιτυχία, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και ότι δεν πρόκειται να υπάρξει μεταφορά χρημάτων προς την Τεχεράνη. Κατά τον Καλεντερίδη, αυτή η αφήγηση είναι παραπλανητική, καθώς το Ιράν ούτως ή άλλως υποστήριζε ότι δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα, αλλά πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η συμφωνία του 2015 επί Ομπάμα διασφάλιζε, μέσω διεθνών εγγυήσεων και επιθεωρήσεων, ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν θα μετατρεπόταν σε στρατιωτικό. Κατά τον ίδιο, ο Τραμπ επιχειρεί να εμφανίσει τη νέα διευθέτηση ως ανώτερη, χωρίς όμως να υπάρχουν στοιχεία που να το αποδεικνύουν.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στο ζήτημα των χρημάτων. Σύμφωνα με την ανάλυση, παρότι ο Τραμπ δηλώνει ότι δεν θα δοθούν χρήματα στο Ιράν, έχουν ήδη ξεκινήσει εκταμιεύσεις μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι τα Εμιράτα έχουν καταβάλει ήδη δισεκατομμύρια δολάρια στην Τεχεράνη, με το συνολικό ποσό να μπορεί να φτάσει τα 20 δισ. δολάρια, ώστε ο Αμερικανός πρόεδρος να μπορεί πολιτικά να ισχυρίζεται ότι δεν πλήρωσε ο ίδιος.
Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει σε όλες τις πλευρές να παρουσιάσουν τη συμφωνία όπως τους συμφέρει: το Ιράν ως πολεμικές αποζημιώσεις, τα Εμιράτα ως επένδυση περιφερειακής σταθερότητας και ο Τραμπ ως συμφωνία χωρίς αμερικανική πληρωμή.
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης ήταν και το Στενό του Ορμούζ. Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι το Ιράν, μαζί με το Ομάν, αποκτά αναβαθμισμένο ρόλο στη διαχείριση του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος. Όπως είπε, μπορεί να μην υπάρξουν επισήμως «διόδια» ή δασμοί, όμως θα επιβληθούν κόστη για ναυτιλιακές υπηρεσίες, τα οποία θα επιβαρύνουν τελικά τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την αγορά ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία προβλέπει δύο φάσεις. Στην πρώτη, διάρκειας περίπου 60 ημερών, θα εξεταστεί αν οι ΗΠΑ τηρούν τις δεσμεύσεις τους. Μόνο τότε η Τεχεράνη θα προχωρήσει στη δεύτερη φάση, δηλαδή σε πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία.
Ο Καλεντερίδης στάθηκε επίσης στις δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η στρατιωτική ισχύς του Ιράν επηρέασε άμεσα το τελικό κείμενο. Κατά τον αναλυτή, αυτό δείχνει πως η Τεχεράνη θεωρεί ότι επέβαλε όρους και δεν οδηγήθηκε σε υποχώρηση.
Σε ό,τι αφορά το Ισραήλ, ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι βρίσκεται μπροστά σε στρατηγικό αδιέξοδο. Παρότι ισραηλινοί αξιωματούχοι καταδικάζουν τη συμφωνία και ζητούν συνέχιση της πίεσης κατά της Τεχεράνης, ο ίδιος θεωρεί ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να συνεχίσει μόνο του έναν ευρύτερο πόλεμο χωρίς αμερικανική στήριξη.
Όπως υποστήριξε, ούτε το πολιτικό ούτε το επιχειρησιακό βάρος μπορεί πλέον να σηκωθεί εύκολα από το Ισραήλ. Αντίθετα, η Ουάσινγκτον φαίνεται να κάνει πίσω, αναζητώντας διέξοδο μέσω συμφωνίας και όχι μέσω παράτασης της σύγκρουσης.
Το τελικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το Ιράν βγαίνει ενισχυμένο. Ο Καλεντερίδης μίλησε για «πλήρη επικράτηση» της Τεχεράνης, καθώς, κατά την εκτίμησή του, πέτυχε να αποσπάσει οικονομικά οφέλη, ρόλο στο Ορμούζ, πολιτική αναγνώριση και χρόνο, ενώ οι αντίπαλοί του αναγκάζονται να διαχειριστούν μια συμφωνία που δύσκολα μπορούν να παρουσιάσουν ως καθαρή νίκη.