Με σκληρή γλώσσα και ξεκάθαρη γεωπολιτική ανάγνωση, ο Σταύρος Καλεντερίδης ανέλυσε τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, εστιάζοντας στο μνημόνιο συνεργασίας ΗΠΑ–Ιράν, στην ακύρωση της προγραμματισμένης συνάντησης στη Λουκέρνη και στον ρόλο του Λιβάνου ως κρίσιμου πεδίου για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η συνάντηση που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία δεν προχώρησε, καθώς οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο λειτουργούν πλέον ως βασικό εμπόδιο. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές προς τις ΗΠΑ και τους διαμεσολαβητές ότι το μέτωπο του Λιβάνου δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη συνολική συμφωνία.
Κατά την εκτίμησή του, το σημαντικότερο κέρδος του Ιράν είναι ακριβώς αυτό: η σύνδεση του λιβανικού μετώπου με το ιρανικό ζήτημα. Όπως ανέφερε, το άρθρο 1 του μνημονίου κάνει λόγο για τερματισμό των εχθροπραξιών και για σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου. Αυτό, κατά τον ίδιο, σημαίνει ότι οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν εμμέσως την ευθύνη να συγκρατήσουν το Ισραήλ.
Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η Ουάσινγκτον βρίσκεται σε θέση σοβαρής υποχώρησης. Υποστήριξε ότι το Ιράν πέτυχε να παγώσουν κυρώσεις, να ανοίξει ο δρόμος για πωλήσεις υδρογονανθράκων, να επανέλθει σταδιακά στις διεθνείς αγορές και να αποκτήσει ρόλο στον έλεγχο του στρατηγικού περάσματος των Στενών του Ορμούζ.
Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στο ποσό των 300 δισ. δολαρίων, το οποίο παρουσίασε ως μηχανισμό ανοικοδόμησης του Ιράν και ουσιαστικά ως έμμεσες πολεμικές αποζημιώσεις. Όπως είπε, τέτοια ποσά δεν τα καταβάλλει ο νικητής, αλλά ο ηττημένος. Στην ανάγνωσή του, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στον Κόλπο πληρώνουν το τίμημα της αποτυχίας τους να επιβάλουν τη στρατηγική τους στην Τεχεράνη.
Για το πυρηνικό πρόγραμμα, ο Καλεντερίδης σημείωσε ότι το Ιράν δεσμεύεται πως δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, όμως δεν παραδίδει την τεχνογνωσία του ούτε μεταφέρει εκτός χώρας το εμπλουτισμένο ουράνιο. Αντιθέτως, όπως υποστήριξε, το ζήτημα παραπέμπεται σε δεύτερη φάση και θα συζητηθεί μόνο εφόσον εφαρμοστούν πρώτα κρίσιμα άρθρα του μνημονίου.
Στην ανάλυσή του, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται πολιτικά αποδυναμωμένος. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ο Τραμπ αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί υπό τον φόβο οικονομικής καταστροφής, αύξησης των τιμών πετρελαίου και διεθνούς αναταραχής. Παρουσίασε μάλιστα την αμερικανική πλευρά ως εγκλωβισμένη ανάμεσα στις πιέσεις του Ισραήλ, των Ρεπουμπλικανών και των αγορών.
Σημαντικό σημείο της ανάλυσης ήταν και οι αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε σε Ρεπουμπλικανούς που καταγγέλλουν τη συμφωνία ως «Σχέδιο Μάρσαλ για το Ιράν», αλλά και ως μία από τις χειρότερες κινήσεις εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών. Κατά την εκτίμησή του, αυτό δείχνει ότι η αμερικανική πολιτική ηγεσία δεν έχει ενιαίο μέτωπο και πως ο Τραμπ δέχεται πλέον σφοδρή κριτική και από το ίδιο του το στρατόπεδο.
Η τελική εικόνα που περιέγραψε είναι αυτή μιας Μέσης Ανατολής όπου η αμερικανική ισχύς δεν επιβάλλει πια μονομερώς τους όρους της. Αντιθέτως, το Ιράν, αξιοποιώντας τον άξονα των συμμάχων του και τη στρατηγική θέση των Στενών του Ορμούζ, κατάφερε —σύμφωνα με τον Καλεντερίδη— να σύρει την Ουάσινγκτον σε μια συμφωνία που αναγνωρίζει την περιφερειακή του βαρύτητα.
Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι βαρύ: η Ουάσινγκτον δεν πέτυχε αλλαγή καθεστώτος, δεν διέλυσε το πυρηνικό πρόγραμμα, δεν εξουδετέρωσε τον άξονα της αντίστασης και δεν επέβαλε τους όρους της. Αντίθετα, βρίσκεται μπροστά σε μια συμφωνία που, κατά τον Καλεντερίδη, αποτυπώνει την πολιτική και διπλωματική επικράτηση της Τεχεράνης.