Τις τελευταίες εβδομάδες ο Κυριάκος Μητσοτάκης μας είπε σε όλους τους τόνους ότι οι τιμές στα τρόφιμα και τα σουπερμάρκετ μειώνονται χάρη στα κυβερνητικά μέτρα αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Κάθε άλλο μάλιστα, αφού νέος γύρος ανατιμήσεων έρχεται να σαρώσει τους ήδη συμπιεσμένους οικογενειακούς προϋπολογισμούς των νοικοκυριών από Σεπτέμβριο, με οδηγό τις αυξήσεις τιμών σε κρέας, τυριά, σιτηρά, χυμό πορτοκαλιού, καφέ και κακάο, λόγω εσωτερικών και διεθνών συγκυριών.
Σε ό,τι αφορά τον εσωτερικό παράγοντα, ο κύριος κίνδυνος αφορά την άνοδο των τιμών σε κρέας και τυροκομικά λόγω του πλήγματος που υφίσταται αυτό το διάστημα η ελληνική κτηνοτροφική παραγωγή από την πανώλη των αιγοπροβάτων. Υπάρχουν όμως και οι πληθωριστικές πιέσεις που διασπείρει η μεγάλη αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος για άλλη μια φορά, ανεβάζοντας τα κόστη παραγωγής σε όλους τους κλάδους και τις υπηρεσίες.
Σε ό,τι αφορά τη διεθνή συγκυρία, οι πληθωριστικές πιέσεις προέρχονται από την άνοδο των διεθνών τιμών στο σιτάρι, στον καφέ, στο κακάο και στον χυμό πορτοκαλιού, καθώς οι παγκόσμιες σοδειές είναι μειωμένες σε πάρα πολλές χώρες (π.χ. Βιετνάμ, Ακτή Ελεφαντοστού, Βραζιλία), σε άλλες περιπτώσεις για λόγους κλιματολογικών συνθηκών και σε άλλες επειδή οι αγρότες περιόρισαν τις καλλιέργειες αφού για όλα αυτά τα προϊόντα που είναι διεθνή εμπορεύματα και επί των οποίων υπάρχει τζόγος σε χρηματιστήρια το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων δεν καταλήγει στους ίδιους αλλά στη διεθνή κερδοσκοπία.
Ουσιαστικά δεν υπάρχει παρά μόνο ένα βασικό τρόφιμο στο οποίο αναμένεται μείωση τιμών από Σεπτέμβριο: το ελαιόλαδο, καθώς η τιμή παραγωγού έχει βρεθεί στα 7 ευρώ σήμερα από τα 9,5 ευρώ πριν από λίγους μήνες, μιας και σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις προβλέπεται αυξημένη παραγωγή φέτος όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε Ισπανία και Ιταλία, σε όλες δηλαδή τις μεσογειακές χώρες παραγωγούς – έστω υπό την αίρεση ότι δεν θα κάνει κακό καιρό ως τον Νοέμβριο που αρχίζει η συγκομιδή. Βεβαίως τα οφέλη από τη μείωση των τιμών παραγωγού δεν έχουν περάσει στους καταναλωτές, που πληρώνουν ακόμη και σήμερα –πάντα στα σουπερμάρκετ– τα απλά επώνυμα ελαιόλαδα 11-12 ευρώ το λίτρο, τα επώνυμα έξτρα παρθένα 13-16 ευρώ και τα ελαιόλαδα ιδιωτικής ετικέτας 9,50-11 ευρώ.
Εν πάση περιπτώσει, τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν πόσο κενές νοήματος είναι και παραμένουν οι διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη και του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου που ακούσαμε τόσες φορές τις τελευταίες μέρες, ότι η κυβέρνηση κάνει διαρκώς ελέγχους και πιέζει τους μεγάλους της αγοράς να μειώσουν τα κέρδη τους και ότι τα κυβερνητικά μέτρα για τον περιορισμό του πληθωρισμού στα τρόφιμα τάχα αποδίδουν.
Αύξηση πληθωρισμού 3% τον Ιούλιο
Πώς αποδίδουν όμως αφού όσο τα κυβερνητικά στελέχη μιλούσαν για πτώση τιμών ο πληθωρισμός από 2,5% τον Ιούνιο πέρασε στο 3% τον Ιούλιο με βάση τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, αυξήθηκε δηλαδή κατά 0,7% κι έγινε ξανά ο τέταρτος υψηλότερος στην ευρωζώνη;
Βεβαίως Μητσοτάκης και Θεοδωρικάκος δεν αναφέρθηκαν στιγμή στα στοιχεία της Eurostat. Επικαλέστηκαν τα στοιχεία έρευνας του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), που πράγματι έδειξαν αρνητικό πληθωρισμό -1,56% στα σουπερμάρκετ, δηλαδή μείωση τιμών κατά 1,56% τον Ιούλιο σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο, ο οποίος ωστόσο προήλθε από κατηγορίες προϊόντων που δεν έχουν σχέση με τα τρόφιμα.
Γιατί αν κάτι πράγματι έδειξε η έρευνα του ΙΕΛΚΑ, είναι ότι οι τιμές στα σουπερμάρκετ έπεσαν τον Ιούλιο επειδή μειώθηκαν οι τιμές σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, όχι στα τρόφιμα. Συγκεκριμένα στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (όπου καταγράφηκε μείωση τιμών κατά 6,77%), τα χαρτικά, καλλυντικά και είδη προσωπικής υγιεινής (όπου καταγράφηκε μείωση τιμών 6,32%), στις τροφές και στα είδη για κατοικίδια (όπου καταγράφηκε μείωση τιμών 5,19%) και στις βρεφικές και παιδικές τροφές (όπου καταγράφηκε μείωση τιμών 3,72%).
Αντίθετα, σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα καταγράφηκε πράγματι μείωση τιμών κατά 7,34% στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, για λόγους κυρίως συγκυριακούς όπως και το ίδιο το ΙΕΛΚΑ αναφέρει, επειδή δηλαδή οι τιμές στα φρέσκα προϊόντα τον περσινό Ιούλιο είχαν αυξηθεί υπερβολικά λόγω των παρατεταμένων βροχοπτώσεων του Ιουνίου, καταγράφηκαν όμως παράλληλα αυξήσεις τιμών σε πολλές κατηγορίες τροφίμων. Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο καταγράφηκαν αυξήσεις τιμών στα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά (5,9%), τα ορεκτικά, αλίπαστα και άλλα σερβιριζόμενα είδη (5,11%), τα τρόφιμα παντοπωλείου (3,65%), τα οινοπνευματώδη ποτά (3,21%), τα μπισκότα – σοκολάτες – ζαχαρώδη (3,01%).