Με ιδιαίτερα επιφυλακτική ματιά προσέγγισε τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία που βρίσκεται υπό διαμόρφωση δεν συνιστά ειρήνη, αλλά μια προσωρινή αναστολή των συγκρούσεων που εξυπηρετεί συγκεκριμένες πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο καθηγητής ξεκαθάρισε εξαρχής ότι δεν θεωρεί πως υπάρχει πραγματική συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
«Δεν έχουμε συμφωνία. Έχουμε προσυμφωνία για τη συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι επόμενες 60 ημέρες αποτελούν περίοδο διαπραγμάτευσης κατά την οποία θα επιχειρηθεί να επιλυθούν τα κρίσιμα ζητήματα που θα καθορίσουν το τελικό κείμενο.
Τα τρία μεγάλα «αγκάθια»
Κατά τον κ. Μάζη, υπάρχουν τρία κομβικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά.
Το πρώτο αφορά τις σχέσεις Ισραήλ και Λιβάνου.
Το δεύτερο σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ειδικότερα με το σχάσιμο υλικό που διαθέτει η Τεχεράνη.
Το τρίτο και ίσως σημαντικότερο αφορά τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.
Όπως σημείωσε, το Ιράν θεωρεί ότι διαθέτει ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα και δεν αποκλείεται να επιδιώξει ανταλλάγματα ή νέες ρυθμίσεις σχετικά με τη ναυσιπλοΐα και τη διέλευση από την περιοχή.
«Και οι δύο πλευρές κερδίζουν χρόνο»
Ο Ιωάννης Μάζης εκτίμησε ότι η περίοδος των 60 ημερών δύσκολα θα παραμείνει αυστηρά περιορισμένη σε αυτό το χρονικό πλαίσιο.
Όπως εξήγησε, τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν λόγους να επιθυμούν χρονική παράταση της διαδικασίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη χρειάζεται χρόνο για να αποκαταστήσει τις ζημιές που υπέστη από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιχειρήσεις των τελευταίων εβδομάδων, ενώ από την άλλη πλευρά ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να παρουσιάσει στο εσωτερικό των ΗΠΑ μια εικόνα ειρηνοποιού ενόψει των πολιτικών εξελίξεων που ακολουθούν.
«Το μόνο αφήγημα που μπορεί να παρουσιάσει αυτή τη στιγμή ο Τραμπ είναι το αφήγημα του ειρηνοποιού», τόνισε.
«Δεν αποκλείω νέα ανάφλεξη μετά τις εκλογές»
Η πιο ηχηρή προειδοποίηση του καθηγητή αφορούσε το ενδεχόμενο επανέναρξης των συγκρούσεων μετά την ολοκλήρωση των κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι η σημερινή κατάσταση μοιάζει περισσότερο με μια μακρά ανακωχή παρά με μόνιμη διευθέτηση.
Μάλιστα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ανοίξει εκ νέου το πολεμικό μέτωπο μετά τον Νοέμβριο, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι πολιτικές διαδικασίες που επηρεάζουν άμεσα τον Ντόναλντ Τραμπ.
Κατά την ανάλυσή του, η τρέχουσα περίοδος χρησιμοποιείται από όλες τις πλευρές ως φάση ανασύνταξης και πολιτικής διαχείρισης.
Ο παράγοντας Νετανιάχου
Ο καθηγητής αναφέρθηκε εκτενώς και στη θέση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Εκτίμησε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται ήδη υπό ισχυρή πολιτική πίεση, καθώς τμήμα της αντιπολίτευσης τον κατηγορεί πλέον για υπερβολική διαλλακτικότητα.
Όπως σημείωσε, ο Νετανιάχου επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις εσωτερικές πολιτικές ανάγκες και στις αμερικανικές πιέσεις για διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου μέχρι τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Η οικονομία στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Ιωάννης Μάζης στο ζήτημα της ενέργειας και ειδικότερα στις τιμές του πετρελαίου.
Κατά την άποψή του, η διατήρηση χαμηλών τιμών αποτελεί βασικό πολιτικό στόχο για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως ανέφερε, ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιχειρήσει να παρουσιάσει ως επιτυχία το γεγονός ότι εξασφαλίστηκε η ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αποφεύχθηκαν νέες ενεργειακές αναταράξεις και διατηρήθηκαν οι διεθνείς αγορές σε σταθερή πορεία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει να εμπλέξει περισσότερο και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις στην ασφάλεια της περιοχής, προβάλλοντας τη διεθνή κινητοποίηση ως αποτέλεσμα της αμερικανικής πολιτικής.
Η ελληνική «ιδιομορφία» στις τιμές των καυσίμων
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο καθηγητής σχολίασε με σκωπτική διάθεση την κατάσταση στην ελληνική αγορά καυσίμων.
Όπως ανέφερε, όταν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, οι τιμές στην Ελλάδα ακολουθούν σχεδόν άμεσα την άνοδο, ακόμη και όταν τα αποθέματα έχουν αγοραστεί σε χαμηλότερες τιμές.
Αντίθετα, όταν οι διεθνείς τιμές υποχωρούν, η μείωση μεταφέρεται πολύ πιο αργά στον καταναλωτή, με επιχείρημα ότι τα υπάρχοντα αποθέματα έχουν αγοραστεί ακριβότερα.
«Είναι μία ελληνική ιδιομορφία», σχολίασε χαρακτηριστικά.
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Ιωάννη Μάζη είναι ότι η σημερινή εικόνα στη Μέση Ανατολή απέχει πολύ από μια οριστική ειρηνευτική διευθέτηση. Αντίθετα, πρόκειται για μια εύθραυστη πολιτική και στρατηγική ισορροπία, η οποία ενδέχεται να ανατραπεί μόλις ολοκληρωθούν οι εκλογικοί κύκλοι σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ.