Την ώρα που Αθήνα και Λευκωσία πραγματοποιούσαν την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στην κυπριακή πρωτεύουσα, ο Γιασάρ Γκιουλέρ επανέφερε στο προσκήνιο το σύνολο σχεδόν των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό.
Μιλώντας την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Προϋπολογισμού της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας εμφανίστηκε υποστηρικτής του διαλόγου με την Ελλάδα, συνοδεύοντας, ωστόσο, τις αναφορές του στην ειρήνη και τη συνεργασία με προειδοποιήσεις για τη λήψη στρατιωτικών μέτρων.
Αποκάλυψε 45 τουρκικές παρεμβάσεις σε πλοία
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε ο Γκιουλέρ σχετικά με τη δραστηριότητα των τουρκικών δυνάμεων στις δύο θαλάσσιες περιοχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους πραγματοποιήθηκαν:
-
25 παρεμβάσεις στο Αιγαίο.
-
20 παρεμβάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι ενέργειες αυτές περιλάμβαναν παρεμποδίσεις, υποβολή ερωτημάτων και προειδοποιήσεις προς πλοία που, κατά τον ισχυρισμό της Άγκυρας, δραστηριοποιούνταν χωρίς άδεια σε περιοχές τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Ο Γκιουλέρ ανέφερε επίσης ότι οι τουρκικές δυνάμεις παρέχουν συνοδεία και προστασία σε επιστημονικές έρευνες και επιχειρήσεις γεώτρησης των αρμόδιων τουρκικών φορέων.
Οι δηλώσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων γύρω από το Great Sea Interconnector και της προσπάθειας της Τουρκίας να εμφανιστεί ως αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση ερευνητικών δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές των οποίων τη δικαιοδοσία διεκδικεί μονομερώς.
Επιμένει στην τουρκική γραμμή για το Κυπριακό
Αναφερόμενος στην Κύπρο, ο Γκιουλέρ επανέλαβε τις θέσεις της Άγκυρας περί κυριαρχικής ισότητας και ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων, οι οποίες βρίσκονται στον πυρήνα της τουρκικής επιδίωξης για λύση δύο κρατών.
Χρησιμοποίησε εκ νέου τον όρο «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση» για την Κυπριακή Δημοκρατία, κατηγορώντας τη Λευκωσία ότι επιχειρεί να ενισχύσει την επιρροή της μέσω εξωτερικής υποστήριξης.
Διεμήνυσε, μάλιστα, ότι η Τουρκία «δεν επιτρέπει τετελεσμένα», επικαλούμενος τα εγγυητικά δικαιώματα και τις λεγόμενες ιστορικές ευθύνες της χώρας του.
Οι αναφορές αυτές επιβεβαιώνονται τόσο από ελληνικά και κυπριακά μέσα ενημέρωσης όσο και από το τουρκικό δημοσίευμα της Aksiyon για την παρουσίαση του προϋπολογισμού του υπουργείου Άμυνας για το 2027.
Το ιστορικό των προκλητικών δηλώσεων του Γιασάρ Γκιουλέρ
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τούρκος υπουργός Άμυνας συνδυάζει τη ρητορική περί ειρηνικής συνύπαρξης με προειδοποιήσεις στρατιωτικού χαρακτήρα και επαναφορά των τουρκικών διεκδικήσεων.
Από την ανάληψη των υπουργικών του καθηκόντων το 2023, ο Γκιουλέρ έχει επανειλημμένως προβεί σε ανάλογες τοποθετήσεις.
16 Νοεμβρίου 2023 – Αμετακίνητος στη «Γαλάζια Πατρίδα»
Λίγες εβδομάδες πριν από την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας δήλωνε ότι η αποφασιστικότητα της χώρας του να προστατεύσει τα συμφέροντά της στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» ήταν απόλυτη. Παράλληλα, υποστήριζε ότι η επιδίωξη ειρηνικών σχέσεων με την Ελλάδα δεν συνεπαγόταν υποχώρηση από τις τουρκικές διεκδικήσεις.
27 Νοεμβρίου 2024 – Στο στόχαστρο τα ελληνικά νησιά
Κατά τη συζήτηση του αμυντικού προϋπολογισμού για το 2025 στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Γκιουλέρ χαρακτήρισε παράνομες τις ελληνικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επανέφερε το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου και αναφέρθηκε στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη, την οποία η Άγκυρα παρακολουθεί στενά.
9 Ιανουαρίου 2025 – «Δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ»
Παρακολουθώντας την αεροναυτική άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» από την τουρκική φρεγάτα Salihreis, ο Γκιουλέρ διαμήνυσε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να συμβιβαστεί όσον αφορά το συγκεκριμένο δόγμα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η οριστική λύση του Κυπριακού πρέπει να βασίζεται στην ύπαρξη δύο χωριστών κρατών και δύο λαών, απορρίπτοντας ουσιαστικά το συμφωνημένο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού υπό τον ΟΗΕ.
11 Δεκεμβρίου 2025 – Προειδοποιήσεις για μονομερή τετελεσμένα
Μιλώντας στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, επανέλαβε ότι η Άγκυρα δεν θα ανεχθεί ενέργειες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της, επικαλούμενος εκ νέου τη «Γαλάζια Πατρίδα».
7 Μαρτίου 2026 – Αντίδραση στην ελληνική στρατιωτική ενίσχυση της Κύπρου
Με αφορμή την ανάπτυξη ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ο Γκιουλέρ επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχθεί μονομερείς κινήσεις στο Αιγαίο.
Επικαλέστηκε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να επιχειρεί σε ένα ευρύ γεωγραφικό τόξο από τη Μεσόγειο μέχρι τη Βαλτική, ενώ αναφέρθηκε στα δόγματα της «Γαλάζιας», της «Ουράνιας» και της «Κυβερνοπατρίδας».
27 Μαΐου 2026 – Απειλές από την Αδριανούπολη
Κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε στρατόπεδο στην Αδριανούπολη, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επανέφερε τις αιτιάσεις περί στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών και προειδοποίησε ότι η Τουρκία δεν θα παραμείνει αδιάφορη απέναντι σε εξελίξεις που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τις δυνατότητες των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής.
27 Οκτωβρίου 2026 – Προειδοποιήσεις λίγες ημέρες πριν από την επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο
Μόλις τρεις εβδομάδες πριν από τις σημερινές δηλώσεις του, ο Γκιουλέρ είχε απευθύνει νέο μήνυμα προς Ελλάδα και Κύπρο, αποκλείοντας οποιαδήποτε τουρκική υποχώρηση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Είχε επίσης προειδοποιήσει για αποφασιστική αντίδραση της Τουρκίας απέναντι σε ενέργειες που η ίδια θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της, ενώ είχε επαναφέρει τις αξιώσεις περί κυριαρχικής ισότητας των Τουρκοκυπρίων.
Από τη ρητορική στην καταγραφή επιχειρησιακών ενεργειών
Η ποιοτική διαφορά των δηλώσεων της 18ης Νοεμβρίου 2026 σε σχέση με προηγούμενες τοποθετήσεις του Γιασάρ Γκιουλέρ είναι ότι ο Τούρκος υπουργός δεν περιορίστηκε στην επανάληψη των γνωστών διεκδικήσεων της Άγκυρας, αλλά παρουσίασε συγκεκριμένο αριθμό επιχειρησιακών παρεμβάσεων σε πλοία.
Τα 45 περιστατικά που αποτελούν στην ουσία παρανομίες της Τουρκίας αφορούν την έμπρακτη αμφισβήτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις με το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo και τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι η ελληνική κυβέρνηση, διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, έχει υποστηρίξει ότι η αδειοδότηση των ερευνών για το Great Sea Interconnector πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί αναγνώρισης τουρκικής αρμοδιότητας.
Ο Γκιουλέρ, πάντως, δεν παρουσίασε αναλυτικό κατάλογο των 45 περιστατικών, ώστε να είναι γνωστά τα εμπλεκόμενα πλοία, οι ακριβείς συντεταγμένες, η φύση των τουρκικών ενεργειών και οι αντιδράσεις που αυτές προκάλεσαν.