Σε κρίσιμο σταυροδρόμι φαίνεται πως βρίσκεται το γαλλογερμανικό πρόγραμμα του μαχητικού αεροσκάφους νέας γενιάς FCAS, καθώς, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters που επικαλείται πληροφορίες της Handelsblatt, η διαδικασία διαμεσολάβησης ανάμεσα στις εμπλεκόμενες εταιρείες δεν κατάφερε να γεφυρώσει τις σοβαρές διαφορές που έχουν προκύψει.
Όπως αναφέρεται, οι διαμεσολαβητές –ένας από τη Γαλλία και ένας από τη Γερμανία– δεν πέτυχαν να βρουν κοινό έδαφος στη διαμάχη που ταλανίζει το φιλόδοξο ευρωπαϊκό αμυντικό σχέδιο, με αποτέλεσμα να ετοιμάζονται πλέον να υποβάλουν ξεχωριστές εκθέσεις για τα αποτελέσματα των επαφών τους. Μάλιστα, πηγή με γνώση της υπόθεσης ανέφερε στο Reuters ότι ο Γερμανός διαμεσολαβητής αναμένεται να καταλήξει στο συμπέρασμα πως η κατασκευή ενός κοινού επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους –που αποτελούσε και τον βασικό πυλώνα του προγράμματος– δεν θεωρείται πλέον εφικτή.
Η εξέλιξη αυτή συνιστά σοβαρό πλήγμα για το FCAS, ένα πρόγραμμα ύψους περίπου 100 δισ. ευρώ, το οποίο προοριζόταν να αποτελέσει τη ναυαρχίδα της αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας, Γερμανίας και Ισπανίας. Το σχέδιο έχει ουσιαστικά μπλοκάρει εξαιτίας της σύγκρουσης για τον έλεγχο και την κατανομή ρόλων ανάμεσα στη γαλλική Dassault Aviation και την Airbus, η οποία εκπροσωπεί τη γερμανική και την ισπανική πλευρά.
Παρά το αδιέξοδο σε τεχνικό και βιομηχανικό επίπεδο, το πολιτικό περιθώριο παρέμβασης δεν έχει ακόμη εξαντληθεί. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επρόκειτο να ενημερωθεί την Κυριακή για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, ενώ μέσα στην επόμενη εβδομάδα αναμένεται να συναντηθεί με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο.
Πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο του προγράμματος είχαν ήδη προϊδεάσει το Reuters ότι Γερμανία και Γαλλία είναι πιθανό να εγκαταλείψουν τελικά την ανάπτυξη του κοινού επανδρωμένου αεροσκάφους, διατηρώντας ωστόσο τη συνεργασία τους σε άλλους κρίσιμους τομείς του FCAS, όπως το λογισμικό, τα συστήματα δεδομένων και τα drones. Ένα τέτοιο σενάριο θα συνιστούσε ουσιαστική συρρίκνωση του αρχικού οράματος, χωρίς όμως να οδηγεί κατ’ ανάγκην σε πλήρη κατάρρευση του συνολικού σχεδίου.
Η προοπτική αποτυχίας ή σημαντικής αποδυνάμωσης του FCAS έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ευρώπη. Καθώς η ήπειρος επιχειρεί να ενισχύσει την αμυντική της συνοχή απέναντι στη ρωσική απειλή και στη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής στήριξης, το γαλλογερμανικό πρόγραμμα είχε προβληθεί ως σύμβολο ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και αμυντικής ενοποίησης. Γι’ αυτό και το ενδεχόμενο εμπλοκής αποκτά σαφώς ευρύτερη πολιτική και γεωστρατηγική σημασία.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο επικεφαλής της Dassault Aviation είχε προειδοποιήσει ήδη από τις αρχές Απριλίου πως η εταιρεία του έδινε ένα περιθώριο δύο έως τριών εβδομάδων για να διαπιστωθεί αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία. Λίγες ημέρες αργότερα, ο καγκελάριος Μερτς είχε δηλώσει ότι καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να σωθεί το πρόγραμμα, ανακοινώνοντας μάλιστα τον ορισμό δύο διαμεσολαβητών για να ξεπεραστούν οι διαφορές.
Μέχρι στιγμής, πάντως, ούτε η Airbus στη Γαλλία ούτε η γερμανική κυβέρνηση, η γαλλική προεδρία και η Dassault έχουν τοποθετηθεί επίσημα για τις τελευταίες πληροφορίες. Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπεται από το παρασκήνιο είναι σαφές: το FCAS βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο και η πολιτική ηγεσία σε Παρίσι και Βερολίνο καλείται να αποφασίσει αν μπορεί ακόμη να διασωθεί το φιλόδοξο σχέδιο ή αν η Ευρώπη θα βρεθεί μπροστά σε μία ακόμη αποτυχία στο πεδίο της κοινής άμυνας.