Η Τουρκία δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες προκλήσεις, αλλά διεξάγει έναν άτυπο, υβριδικό και ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον της Ελλάδας, ακολουθώντας μια μακροχρόνια στρατηγική που αποσκοπεί στην ανατροπή των αποτελεσμάτων της Ελληνικής Επανάστασης. Αυτή ήταν η κεντρική προειδοποίηση του Κωνσταντίνου Γρίβα, κατά την παρέμβασή του στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Ο καθηγητής χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη τουρκική στρατηγική ως ένα «Αντί-21»: μια προσπάθεια επαναφοράς της Ελλάδας σε καθεστώς εξάρτησης από την Άγκυρα, όχι απλώς μέσω στρατιωτικής πίεσης, αλλά με έναν συνδυασμό διπλωματικών, νομικών, πληροφοριακών και επιχειρησιακών ενεργειών.
Το «Αντί-21» της Τουρκίας
Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Γρίβα, η Τουρκία ακολουθεί εδώ και δεκαετίες ένα οργανωμένο πρόγραμμα που έχει ως τελικό στόχο να ανατρέψει, σε γεωπολιτικό επίπεδο, τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.
Όπως εξήγησε, η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει την Ελλάδα σε μία χώρα που θα εξαρτά τις αποφάσεις και τις κινήσεις της από την τουρκική ισχύ. Η προσπάθεια αυτή αναπτύσσεται σε δύο βασικούς άξονες: στο θαλάσσιο μέτωπο του Αιγαίου και της Κύπρου και στο χερσαίο μέτωπο της Θράκης.
Οι τουρκικές αξιώσεις για τη μουσουλμανική μειονότητα, οι υπερπτήσεις, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα «θαλάσσια πάρκα» και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν είναι, επομένως, άσχετες μεταξύ τους κινήσεις. Αποτελούν, κατά τον ίδιο, διαφορετικές ψηφίδες του ίδιου στρατηγικού μωσαϊκού.
«Η Τουρκία ασκεί εναντίον της Ελλάδας έναν άτυπο, υβριδικό αλλά ολοκληρωτικό πόλεμο», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η τουρκική πολιτική δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μία διαδοχή ρητορικών εξάρσεων.
«Παρανοϊκή η ανάγνωση περί ήρεμων νερών»
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας άσκησε σκληρή κριτική στην ελληνική πολιτική των «ήρεμων νερών», χαρακτηρίζοντας «παρανοϊκή» την αντίληψη ότι μπορεί να υπάρξει μια σταθερή και ομαλή σχέση με την Τουρκία, όταν η υψηλή στρατηγική της Άγκυρας έχει ως στόχο –όπως ανέφερε– «τον ακρωτηριασμό της Ελλάδας».
Η Τουρκία, σημείωσε, εκμεταλλεύεται τη μετάβαση του διεθνούς συστήματος σε μία περισσότερο πολυπολική και βίαια μεταβαλλόμενη εποχή. Επιδιώκει αρχικά να κυριαρχήσει στην περιοχή του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, ώστε πάνω σε αυτήν τη βάση να διεκδικήσει αργότερα ρόλο μεγάλης ευρασιατικής δύναμης.
Η φιλοδοξία της, κατά τον καθηγητή, μπορεί να μην αντανακλά πλήρως τις πραγματικές της δυνατότητες, είναι όμως εξαιρετικά έντονη και επηρεάζει συνολικά την τουρκική εξωτερική και αμυντική πολιτική.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» μετατρέπει τη θάλασσα σε «τουρκικό έδαφος»
Αναφερόμενος στη «Γαλάζια Πατρίδα», ο Κωνσταντίνος Γρίβας εξήγησε ότι στόχος της Άγκυρας είναι να επιβάλει διεθνώς την αντίληψη πως ένα μεγάλο τμήμα του Αιγαίου αποτελεί προέκταση της τουρκικής ξηράς — ένα είδος «γαλάζιου εδάφους».
Παρομοίασε την τουρκική στρατηγική με τις πρακτικές που ακολουθεί η Κίνα στη Νότια Σινική Θάλασσα, αλλά και με τη ρωσική προσπάθεια επέκτασης της επιρροής στην Αρκτική.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η ελληνική αντίδραση δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαπίστωση πως οι τουρκικές ενέργειες δεν παράγουν νόμιμα αποτελέσματα. Τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα», υπογράμμισε, συνιστούν πράξεις και όχι απλή ρητορική.
«Δεν μπορεί η ελληνική αντίδραση να είναι ότι δεν παράγουν νόμιμα αποτελέσματα, άρα τα αγνοούμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι πολλές θαλάσσιες αξιώσεις στην παγκόσμια ιστορία ξεκίνησαν ως μονομερείς διεκδικήσεις και στη συνέχεια, μέσα από συγκρούσεις και διεθνείς εξελίξεις, απέκτησαν υπόσταση.
Η «ανατριχιαστική» δοκιμή του Tayfun Block 3
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δοκιμή του τουρκικού βαλλιστικού πυραύλου Tayfun Block 3, ο οποίος, σύμφωνα με τις τουρκικές ανακοινώσεις, διαθέτει δυνατότητα προσβολής πλοίων επιφανείας.
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας χαρακτήρισε τη δοκιμή «ανατριχιαστική», καθώς –εφόσον οι τουρκικοί ισχυρισμοί ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα– δημιουργείται μια νέα στρατιωτική απειλή από την ξηρά προς τη θάλασσα.
Η Άγκυρα, επομένως, δεν αμφισβητεί την ελληνική θαλάσσια κυριαρχία μόνο με χάρτες, νομικές ερμηνείες και πολιτικές ανακοινώσεις. Εντάσσει τις αξιώσεις της σε μια ολιστική στρατηγική προβολής στρατιωτικής ισχύος στο Αιγαίο.
«Η Ελλάδα πρέπει να πάψει να είναι μόνο το καλό παιδί»
Ο καθηγητής κάλεσε την Αθήνα να εγκαταλείψει τη «στρουθοκαμηλική λογική» και να διαμορφώσει μια εντελώς νέα εθνική στρατηγική, η οποία θα ξεκινά από την παραδοχή ότι η Τουρκία διεξάγει υβριδικό πόλεμο κατά της Ελλάδας.
Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία μιας παγκόσμιας αρχιτεκτονικής συνεννόησης, η οποία θα παρουσιάζει την τουρκική αναθεωρητική πολιτική ως απειλή όχι μόνο για τα ελληνικά συμφέροντα, αλλά για ολόκληρη τη διεθνή τάξη.
Εάν η Τουρκία καταφέρει να επιβάλει ότι διαθέτει εκτεταμένα κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και ότι τα ελληνικά νησιά έχουν περιορισμένη ή μηδενική επήρεια, το προηγούμενο αυτό θα μπορούσε να έχει παγκόσμιες συνέπειες.
«Η Ελλάδα πρέπει να πάψει να είναι μόνο το καλό παιδί. Πρέπει να είναι και ισχυρό παιδί», σημείωσε χαρακτηριστικά. Στις διεθνείς σχέσεις, εξήγησε, τα κράτη δεν επιλέγουν τους εταίρους τους με βάση τα αισθήματα, αλλά αναζητούν σχέσεις με όσους θεωρούν σοβαρούς και ισχυρούς παίκτες.
«Χαστούκι» η συμφωνία της Μέκκας
Για τη συμφωνία της Μέκκας, ο Κωνσταντίνος Γρίβας εκτίμησε ότι δεν δημιουργεί κατ’ ανάγκη μια συμπαγή συμμαχία που θα στραφεί εναντίον της Ελλάδας. Τη χαρακτήρισε, όμως, «χαστούκι» για την ελληνική εξωτερική πολιτική, η οποία είχε επενδύσει σημαντικά στη σχέση με τη Σαουδική Αραβία.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη δείχνει ότι, μέσα σε ένα εξαιρετικά ρευστό διεθνές περιβάλλον, ακόμη και ανταγωνιστικές προς την Τουρκία δυνάμεις αναζητούν διαύλους συνεννόησης με την Άγκυρα, επειδή αυτή προβάλλει τον εαυτό της ως ισχυρό περιφερειακό παράγοντα.
Η Ελλάδα μπορεί ακόμη να γυρίσει το παιχνίδι
Παρά τη σκληρή κριτική του, ο καθηγητής υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει ακόμη σημαντικά περιθώρια αντίδρασης. Η Τουρκία, όσο περισσότερο διευρύνει τις φιλοδοξίες της, τόσο περισσότερα προβλήματα δημιουργεί σε άλλες χώρες και τόσο πιο ευάλωτη γίνεται στρατηγικά.
Η Αθήνα εξακολουθεί να διαθέτει απτά και δυνητικά πλεονεκτήματα, τόσο στο στρατιωτικό επίπεδο όσο και στη διεθνή διπλωματία. Το κρίσιμο είναι να εγκαταλείψει το ψευδές δίλημμα ανάμεσα στην πλήρη υποχώρηση και στον ολοκληρωτικό πόλεμο.
Υπάρχει, όπως επισήμανε ο Κωνσταντίνος Γρίβας, ένα ευρύ φάσμα εργαλείων πίεσης και προβολής ισχύος. Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να αποφασίσει επιτέλους να τα χρησιμοποιήσει.