Την εκτίμηση ότι το Ιράν βγαίνει ενισχυμένο από τη νέα συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στη Θεσσαλία Τηλεόραση.
Σχολιάζοντας το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο κ. Μπαλτζώης υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται ακόμη για τελική και δεσμευτική συμφωνία, αλλά για ένα πλαίσιο που ανοίγει περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών. Όπως σημείωσε, μια πραγματική συμφωνία πρέπει να έχει «οριστικότητα και μονιμότητα», κάτι που στην παρούσα φάση δεν φαίνεται να υπάρχει.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στις ασάφειες γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει καθαρή δέσμευση για το τι ακριβώς θα γίνει με τον εμπλουτισμό ουρανίου. Όπως είπε, προβλέπεται συζήτηση σε δεύτερη φάση, ενώ υπάρχουν αναφορές για αραίωση ουρανίου εντός του Ιράν υπό διεθνή έλεγχο. Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των επιθεωρήσεων, θυμίζοντας ότι και στο παρελθόν οι ελεγκτές δεν είχαν πάντα πρόσβαση στις κρίσιμες εγκαταστάσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα Στενά του Ορμούζ, τονίζοντας ότι το μόνο σημείο στο οποίο φαίνεται να υπάρχει σαφής συμφωνία είναι το άνοιγμα της ναυσιπλοΐας. Ακόμη και εκεί, όμως, εντόπισε γκρίζες ζώνες, καθώς μπορεί να μην προβλέπονται «διόδια», αλλά γίνεται λόγος για τέλη υπηρεσιών, κάτι που αφήνει περιθώρια ερμηνειών.
Ο κ. Μπαλτζώης επισήμανε επίσης ότι από το κείμενο απουσιάζει ουσιαστική αναφορά στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ σημείωσε ότι στα μέτρα περιλαμβάνεται αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, με μέρος αυτών να κατευθύνεται μέσω αγαθών, τροφίμων και φαρμάκων.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, το μεγάλο αγκάθι παραμένει το Ισραήλ και ειδικά το μέτωπο του Λιβάνου. Όπως ανέφερε, το Ισραήλ θεωρεί ότι θίγονται ζωτικά του συμφέροντα και έχει ξεκαθαρίσει πως, εάν δεχθεί πλήγματα από τη Χεζμπολάχ, θα απαντήσει. Αυτό, κατά τον ίδιο, καθιστά τη συμφωνία εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς η εφαρμογή της εξαρτάται και από οργανώσεις που δεν αποδέχονται καμία συνεννόηση με το Ισραήλ.
Στη συνέχεια, ο Ιωάννης Μπαλτζώης άνοιξε τη συζήτηση για τη στρατιωτική διάσταση της σύγκρουσης, υποστηρίζοντας ότι καμία υπερδύναμη δεν είναι άτρωτη. Έφερε ως παραδείγματα την ιστορία των Περσών απέναντι στους Έλληνες, αλλά και τις σύγχρονες αποτυχίες ισχυρών δυνάμεων σε πολέμους μεγάλης διάρκειας.
Κατά την ανάλυσή του, οι ΗΠΑ διαθέτουν τον ισχυρότερο και πιο τεχνολογικά προηγμένο στρατό στον κόσμο, όμως αυτό δεν εγγυάται πάντα νικηφόρο αποτέλεσμα. Όπως είπε, ο κρίσιμος παράγοντας σε έναν πόλεμο δεν είναι μόνο η τεχνολογία και οι αριθμοί, αλλά το κίνητρο, η αντοχή, το έδαφος, η στρατηγική και η αποφασιστικότητα εκείνου που πολεμά για την πατρίδα του.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ στάθηκε ιδιαίτερα στο ιρανικό μοντέλο πολέμου, το οποίο, όπως εξήγησε, βασίζεται σε αυτόνομες διοικήσεις, φθηνά αλλά αποτελεσματικά όπλα, drones και πυραυλικά συστήματα. Υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν είχε στρατό υψηλής τεχνολογίας αντίστοιχο των ΗΠΑ, όμως ανέπτυξε μικρά, μαζικά και αποτελεσματικά συστήματα, ικανά να αλλάξουν την ισορροπία στο πεδίο.
Αναφερόμενος στα drones, σημείωσε ότι το Ιράν κατάφερε να δημιουργήσει δικά του συστήματα, όπως τα Shahed, τα οποία στη συνέχεια αξιοποίησε και η Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας. Κατά τον ίδιο, τα drones αποτελούν πλέον «game changer» στη σύγχρονη μορφή του πολέμου.
Στο σημείο αυτό έκανε αναφορά και στην Ελλάδα, λέγοντας ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μπαίνουν πλέον δυναμικά στη λογική της παραγωγής drones. Εξέφρασε, ωστόσο, προβληματισμό για τη δημόσια αποκάλυψη υπερβολικά πολλών λεπτομερειών σχετικά με τα ελληνικά προγράμματα, τονίζοντας ότι δεν χρειάζεται να δίνονται όλα στη δημοσιότητα, καθώς οι αντίπαλοι μπορούν να αξιοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες.
Κλείνοντας, ο Ιωάννης Μπαλτζώης διατύπωσε την πιο αιχμηρή του εκτίμηση: ότι νικητής της σύγκρουσης είναι το Ιράν. Όπως είπε, «ποιος επιβάλλει τους όρους; Ο νικητής στον ηττημένο». Κατά την άποψή του, η Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον υπό την επιρροή ενός νέου ιρανικού δόγματος, το οποίο δεν βασίζεται πλέον στη «στρατηγική υπομονή», αλλά σε άμεση και ισοδύναμη απάντηση σε κάθε πλήγμα.
Το νέο αυτό δόγμα, το οποίο ο ίδιος χαρακτήρισε «δόγμα αίματος», σημαίνει ότι το Ιράν δεν θα μένει πια σιωπηλό σε επιθέσεις εναντίον του, αλλά θα απαντά άμεσα, ίσως και με μεγαλύτερη ένταση. Για τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, αυτή η αλλαγή μεταβάλλει τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή και δημιουργεί μια νέα, πιο επικίνδυνη γεωγραφία ισχύος.