Στην τελική ευθεία εισέρχεται ένα από τα σημαντικότερα εγχώρια αμυντικά προγράμματα των τελευταίων ετών, καθώς το ελληνικό Μη Επανδρωμένο Αεροσκάφος UAV «Αρχύτας», που αναπτύσσεται από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, βρίσκεται πλέον στο στάδιο ολοκλήρωσης του πρωτοτύπου και προετοιμασίας για τις πρώτες πτητικές δοκιμές.
Αποκλειστική φωτογραφία αποκαλύπτει την ολοκληρωμένη άτρακτο του αεροχήματος, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόγραμμα προχωρά με γοργούς ρυθμούς. Η σχεδίαση και οι διαστάσεις του UAV αποτυπώνουν τη φιλοδοξία της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας να δημιουργήσει ένα σύγχρονο, επιχειρησιακά αξιόπιστο και τεχνολογικά ανταγωνιστικό σύστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη η εγκατάσταση κρίσιμων υποσυστημάτων, ώστε να ολοκληρωθεί το πρωτότυπο και να αρχίσει η φάση των πτητικών δοκιμών. Με βάση το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα της ΕΑΒ, οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις αναμένονται εντός του 2026, ενώ στόχος είναι μέχρι το επόμενο καλοκαίρι να έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες πιστοποιήσεις και να ανοίξει ο δρόμος για τη βιομηχανική παραγωγή.
Από τις 4 στις 12 ώρες αυτονομίας
Κατά την πορεία ανάπτυξης του προγράμματος, ο «Αρχύτας» υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις, οι οποίες βελτίωσαν θεαματικά τις επιδόσεις του. Η αυτονομία πτήσης αυξήθηκε από 4 σε 12 ώρες, ενώ το ωφέλιμο φορτίο ανέβηκε από 12 σε 30 κιλά.
Οι αλλαγές αυτές προκάλεσαν καθυστερήσεις σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ωστόσο το τελικό αποτέλεσμα αναμένεται να προσφέρει στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ένα σαφώς πιο ικανό και ανταγωνιστικό UAV.
Το πλεονέκτημα της κάθετης απογείωσης
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του «Αρχύτα» είναι ότι ανήκει στην κατηγορία των VTOL, δηλαδή των αεροχημάτων κάθετης απογείωσης και προσγείωσης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να επιχειρεί χωρίς αεροδιάδρομο, απογειούμενο και προσγειούμενο κάθετα.
Η δυνατότητα αυτή προσφέρει σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει την ανάπτυξη του UAV σχεδόν από οποιοδήποτε σημείο. Σε περίπτωση καταστροφής ή απειλής αεροδιαδρόμων, το σύστημα διατηρεί πλήρως την επιχειρησιακή του αξία, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο για το περιβάλλον του Αιγαίου και των νησιωτικών περιοχών.
Αισθητήρες, SAR και ηλεκτρονικός πόλεμος
Το ελληνικό UAV σχεδιάζεται να φέρει ηλεκτροπτικό σύστημα EO/IR υψηλών επιδόσεων, με δυνατότητα παρακολούθησης κινούμενων στόχων, ισχυρής μεγέθυνσης εικόνας και ακριβούς υπολογισμού συντεταγμένων.
Ο χρήστης θα μπορεί να επιλέγει διαφορετικούς τύπους gimbal, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων κατάδειξης στόχων.
Παράλληλα, ο «Αρχύτας» θα μπορεί να εξοπλιστεί με ραντάρ συνθετικής απεικόνισης SAR, συστήματα εντοπισμού και ανάλυσης ραδιοσυχνοτήτων, καθώς και συστήματα επιτήρησης ηλεκτρονικού πολέμου. Με αυτόν τον εξοπλισμό θα μπορεί να εντοπίζει σε μεγάλες αποστάσεις οχήματα, πολεμικά πλοία, UAV, εχθρικά ραντάρ, κέντρα επικοινωνιών και κρίσιμες υποδομές.
Από την επιτήρηση στην κρούση
Ο «Αρχύτας» δεν προορίζεται μόνο για αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης. Το αερόχημα έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να μεταφέρει κατευθυνόμενα πυρομαχικά συνολικού βάρους έως 25 κιλών, αποκτώντας δυνατότητα ελαφράς κρούσης εναντίον στόχων υψηλής αξίας.
Με τον τρόπο αυτό μετατρέπεται σε πολυδιάστατο εργαλείο μάχης, ικανό να συνδυάζει αναγνώριση, στοχοποίηση και προσβολή στόχων.
Προοπτική δορυφορικών επικοινωνιών
Στην αρχική του διαμόρφωση, το UAV θα χρησιμοποιεί επικοινωνίες γραμμής οράσεως, με ενδιάμεσους κόμβους αναμετάδοσης και δυνατότητα μεταβίβασης ελέγχου μεταξύ σταθμών εδάφους.
Ωστόσο, έχει προβλεφθεί η ενσωμάτωση δορυφορικών επικοινωνιών SATCOM, οι οποίες θα αυξήσουν δραστικά την επιχειρησιακή εμβέλεια του συστήματος. Με αυτή τη δυνατότητα, ο «Αρχύτας» θα μπορεί να επιχειρεί πολύ πέρα από τα όρια του Αιγαίου, προσφέροντας δυνατότητες στρατηγικής επιτήρησης.
Δικτυοκεντρική λειτουργία και αντοχή σε παρεμβολές
Το ελληνικό UAV σχεδιάζεται ώστε να λειτουργεί πλήρως δικτυοκεντρικά, με δυνατότητα ενσωμάτωσης Link 16 και άλλων τακτικών δικτύων επικοινωνιών. Έτσι θα μπορεί να ανταλλάσσει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με μαχητικά αεροσκάφη, πλοία, συστήματα αεράμυνας και χερσαίες μονάδες.
Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί και στην επιβιωσιμότητα. Ο «Αρχύτας» διαθέτει σχεδίαση μειωμένου ηλεκτρομαγνητικού και θερμικού ίχνους, ενώ προβλέπονται δυνατότητες λειτουργίας σε περιβάλλον χωρίς GPS, καθώς και προστασία απέναντι σε παρεμβολές, ηλεκτρονικές επιθέσεις και υποκλοπές.
Οι πρώτες πτήσεις δεν ξεκινούν από το μηδέν
Παρότι οι πρώτες πτήσεις του πρωτοτύπου αναμένονται τους επόμενους μήνες, η ΕΑΒ έχει ήδη πραγματοποιήσει εκτεταμένες δοκιμές σε ομοιώματα του συστήματος. Οι δοκιμές αυτές αναπαρήγαγαν με μεγάλη ακρίβεια τις συνθήκες πραγματικής πτήσης VTOL και επέτρεψαν στους μηχανικούς να συγκεντρώσουν κρίσιμα δεδομένα πριν από την πρώτη απογείωση του πραγματικού αεροσκάφους.
Αυτό σημαίνει ότι το πρόγραμμα εισέρχεται στην τελική φάση με σημαντικό βαθμό τεχνολογικής ωριμότητας, μειώνοντας τους κινδύνους και επιταχύνοντας τη διαδικασία πιστοποίησης.
Ελληνική προστιθέμενη αξία
Σύμφωνα με στελέχη της ΕΑΒ, ο «Αρχύτας» κατασκευάζεται με υψηλές προδιαγραφές ποιότητας. Η άτρακτος και οι πτέρυγες αξιοποιούν προηγμένα σύνθετα υλικά, τα οποία προσφέρουν αντοχή με χαμηλό βάρος, επιτρέποντας τον δύσκολο συνδυασμό κάθετης πτήσης, μεγάλης αυτονομίας και αυξημένου ωφέλιμου φορτίου.
Το πρόγραμμα δημιουργεί παράλληλα σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία, καθώς ελληνικές εταιρείες μπορούν να συμμετάσχουν στην παραγωγή κρίσιμων υποσυστημάτων, όπως αισθητήρες, επικοινωνίες, ηλεκτρονικά και πλακέτες.
Βήμα προς την αμυντική αυτονομία
Η επιτυχής ολοκλήρωση του «Αρχύτα» δεν αφορά μόνο την απόκτηση ενός νέου UAV. Αποτελεί προσπάθεια επαναφοράς της Ελλάδας στον χάρτη των χωρών που σχεδιάζουν και κατασκευάζουν δικά τους μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Μετά από περισσότερα από είκοσι χρόνια απουσίας από τον συγκεκριμένο τομέα, η ΕΑΒ επιχειρεί να αποδείξει ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία μπορεί να παράγει σύγχρονα συστήματα υψηλής τεχνολογίας.
Παρά τις δυσκολίες και τις καθυστερήσεις, ο «Αρχύτας» μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για το μέλλον της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και σε κρίσιμο εργαλείο για την επιχειρησιακή αναβάθμιση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.