Σε μία εξαιρετικά σοβαρή προειδοποίηση για το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας προχώρησε ο Ισραηλινός υπουργός Διασποράς και Καταπολέμησης του Αντισημιτισμού, Αμιχάι Σικλί.
Μιλώντας την Τετάρτη σε συνέδριο στην Ιερουσαλήμ, ο Σικλί υποστήριξε ότι οι ισραηλινές και οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες στη θάλασσα, ακόμη και χωρίς μεγάλη χρονική προειδοποίηση.
«Θα μπορούσε να υπάρξει άμεση επαφή με τον τουρκικό στρατό στη θάλασσα. Δεν πρόκειται για ένα αδύνατο σενάριο. Θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και αύριο το πρωί», ανέφερε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με ισραηλινά και διεθνή δημοσιεύματα.
Η δήλωση δεν αποτελεί ανακοίνωση επικείμενης στρατιωτικής επιχείρησης ούτε επίσημη εκτίμηση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων. Πρόκειται, όμως, για δημόσια τοποθέτηση εν ενεργεία υπουργού της ισραηλινής κυβέρνησης, η οποία αποτυπώνει το βάθος της ανησυχίας που προκαλεί στο Ισραήλ η αυξανόμενη τουρκική στρατιωτική και πολιτική παρουσία στην περιοχή.
Η θάλασσα ως πιθανό πεδίο σύγκρουσης
Η ειδική αναφορά του Σικλί σε μία ενδεχόμενη συνάντηση των δύο στρατών στη θάλασσα έχει ιδιαίτερη σημασία. Δείχνει ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει πλέον τη ναυτική διάσταση της αντιπαράθεσης με την Τουρκία ως πραγματικό κίνδυνο και όχι ως θεωρητική συζήτηση.
Η Ανατολική Μεσόγειος, οι εξελίξεις γύρω από τη Γάζα και η ενίσχυση των δυνατοτήτων του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού έχουν αυξήσει τις πιθανότητες επικίνδυνης επαφής ανάμεσα στις δυνάμεις των δύο χωρών.
Η φιλοκυβερνητική τουρκική Daily Sabah, μεταδίδοντας τις δηλώσεις, υπογράμμισε ότι η Τουρκία έχει αναπτύξει τις τελευταίες δύο δεκαετίες ανεξάρτητη αμυντική βιομηχανία και δυνατότητα επιχειρήσεων στην ανοιχτή θάλασσα, μεταβάλλοντας προς όφελός της τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το γεγονός ότι η προειδοποίηση διατυπώθηκε με τη φράση «ακόμη και αύριο το πρωί» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο Σικλί διέθετε πληροφορίες για συγκεκριμένο επικείμενο επεισόδιο. Αποτυπώνει, ωστόσο, την εκτίμησή του ότι μία κρίση μπορεί να ξεσπάσει αιφνιδιαστικά και να ξεφύγει γρήγορα από τον έλεγχο.
Σκληρή επίθεση στον Ερντογάν
Ο Ισραηλινός υπουργός εξαπέλυσε παράλληλα προσωπική επίθεση εναντίον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατηγορώντας τον για φανατισμό και ακραία ρητορική κατά του Ισραήλ.
Ο Σικλί υπενθύμισε τη μεγάλη αποστολή έρευνας και διάσωσης που είχε στείλει το Ισραήλ στην Τουρκία μετά τον καταστροφικό σεισμό, προκειμένου να βοηθήσει στην ανεύρεση εγκλωβισμένων και στη διάσωση Τούρκων πολιτών.
«Το κράτος του Ισραήλ έστειλε μία τεράστια αντιπροσωπεία για να διασώσει Τούρκους πολίτες μετά τον μεγαλύτερο σεισμό που έπληξε τη χώρα τα τελευταία χρόνια», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας τη σημερινή στάση της Άγκυρας απέναντι στο Ισραήλ «πέρα από κάθε φαντασία».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Jerusalem Post, ο Σικλί χαρακτήρισε ακόμη τον Ερντογάν «δικτάτορα» και χρησιμοποίησε την ακραία διατύπωση ότι αποτελεί «συνδυασμό του Χίτλερ και του Σινουάρ».
Ο υπουργός ισχυρίστηκε επίσης ότι το Ισραήλ είχε συμβάλει στο παρελθόν στη διάσωση της ζωής του Τούρκου προέδρου, στέλνοντας Ισραηλινό γιατρό για να τον θεραπεύσει από καρκίνο. Δεν παρουσίασε, ωστόσο, στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, ο οποίος δεν μπορεί να θεωρηθεί επιβεβαιωμένος.
Η σκληρή γραμμή του Σικλί απέναντι στην Τουρκία
Η νέα δήλωση δεν αποτελεί μεμονωμένη έκρηξη. Ο Αμιχάι Σικλί έχει υιοθετήσει εδώ και καιρό μία από τις σκληρότερες γραμμές μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση απέναντι στην Τουρκία του Ερντογάν.
Έχει στο παρελθόν περιγράψει τη συμπεριφορά της Άγκυρας ως συμπεριφορά «εχθρικού κράτους» και έχει ζητήσει τη διακοπή της λειτουργίας των τουρκικών προξενικών αποστολών στο Ισραήλ, επικαλούμενος τις σχέσεις της τουρκικής κυβέρνησης με τη Χαμάς.
Τον Ιούνιο είχε επίσης αναδείξει τη συνεργασία Ισραήλ, Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας ως αντίβαρο στην πολιτική του Ερντογάν, κάνοντας ειδική αναφορά στην τουρκική κατοχή της βόρειας Κύπρου και στις απειλές της Άγκυρας εναντίον της Ελλάδας.
Η τοποθέτησή του, επομένως, εντάσσεται σε μία ευρύτερη ισραηλινή συζήτηση για τον ρόλο της Τουρκίας, την προσέγγισή της με τη Χαμάς και την αυξανόμενη επιρροή της στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή.
Προειδοποίηση, όχι κήρυξη πολέμου
Η φράση περί σύγκρουσης «ακόμη και αύριο» είναι βαριά και δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Δεν πρέπει, όμως, ούτε να παρουσιαστεί ως ειλημμένη απόφαση του Ισραήλ να πολεμήσει την Τουρκία.
Ο Σικλί είναι υπουργός της ισραηλινής κυβέρνησης, αλλά δεν προΐσταται του υπουργείου Άμυνας ή του ισραηλινού στρατού. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί αντίστοιχη επιχειρησιακή προειδοποίηση από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις.
Η πολιτική σημασία της παρέμβασης βρίσκεται αλλού: ένας Ισραηλινός υπουργός δηλώνει πλέον ανοιχτά ότι το ενδεχόμενο απευθείας στρατιωτικής επαφής με την Τουρκία δεν ανήκει στη σφαίρα της θεωρίας. Θεωρεί ότι μπορεί να προκύψει αιφνιδιαστικά, με πιθανότερο πεδίο τη θάλασσα.
Η ρητορική σύγκρουση Άγκυρας και Ιερουσαλήμ έχει περάσει σε επικίνδυνο επίπεδο. Και όταν δύο από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ανατολικής Μεσογείου αρχίζουν να μιλούν δημόσια για πιθανή άμεση αναμέτρηση, ο κίνδυνος ενός επεισοδίου που θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση δεν μπορεί πλέον να αγνοείται.