Σοβαρή προειδοποίηση για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία απευθύνει ο Οντέντ Αϊλάμ (Oded Ailam), πρώην επικεφαλής της Αντιτρομοκρατικής Διεύθυνσης της Mossad και σήμερα ερευνητής στο Jerusalem Center for Security and Foreign Affairs (JCFA).
Σύμφωνα με τον Αϊλάμ, το ζήτημα δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τη διαμόρφωση των ισορροπιών στο εσωτερικό της Συρίας. Η πιθανή εγκατάσταση προηγμένων τουρκικών αντιαεροπορικών συστημάτων στη χώρα θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη στρατηγική ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ και, κυρίως, τη δυνατότητα της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας να πραγματοποιεί μελλοντικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Στο επίκεντρο της ισραηλινής ανησυχίας βρίσκεται η αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ (Abu al-Duhur) στη βορειοδυτική Συρία και το ενδεχόμενο ανάπτυξης εκεί του τουρκικού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς SİPER.
«Από εδώ περνούν τα ισραηλινά αεροσκάφη που κατευθύνονται στο Ιράν»
Η γεωγραφική θέση της Αμπού αλ Ντουχούρ είναι αυτή που, σύμφωνα με τον πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο της Mossad, μετατρέπει μια ενδεχόμενη τουρκική εγκατάσταση στην περιοχή από συριακό ζήτημα σε πρόβλημα στρατηγικής σημασίας για το Ισραήλ.
Ο Αϊλάμ επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται επάνω σε κρίσιμη αεροπορική διαδρομή για τις ισραηλινές επιχειρήσεις προς τα ανατολικά.
«Η διαδρομή πτήσης των αεροσκαφών που αποστέλλονται στο Ιράν περνά ακριβώς πάνω από αυτή την περιοχή, κοντά στην Ιντλίμπ», προειδοποιεί.
Αυτό σημαίνει ότι η εγκατάσταση ενός συστήματος όπως το SİPER δεν θα αποτελούσε απλώς ακόμη ένα μέσο προστασίας συριακών ή τουρκικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα ζώνη αντιαεροπορικής απειλής σε χώρο τον οποίο η ισραηλινή αεροπορία θεωρεί κρίσιμο για την επιχειρησιακή πρόσβασή της προς το Ιράν.
Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο που προκαλεί συναγερμό στο Ισραήλ.
Former Senior Mossad Official: “Turkey’s Air Defense System in Syria Could Undermine Israel’s Freedom of Action Against Iran”
Oded Ailam, former head of the Mossad’s Counterterrorism Division and a researcher at the Jerusalem Center for Security and Foreign Affairs, explains why… pic.twitter.com/UZBLlPGb8P
— Jerusalem Center for Security and Foreign Affairs (@jerusalemcenter) August 24, 2026
Το SİPER αλλάζει την εξίσωση
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο εάν η Τουρκία θα αποκτήσει στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Συρία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι είδους δυνατότητες θα εγκαταστήσει σε αυτές.
Μια μόνιμη τουρκική παρουσία, συνοδευόμενη από προηγμένη αεράμυνα, θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία δράσης που το Ισραήλ θεωρεί απαραίτητη για την αντιμετώπιση απειλών τόσο στη Συρία όσο και πολύ βαθύτερα στη Μέση Ανατολή.
Η διαφορά είναι θεμελιώδης.
Μέχρι σήμερα, το Ισραήλ αντιμετώπιζε στη Συρία κυρίως το ιρανικό δίκτυο, τη Χεζμπολάχ, φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές και τις στρατιωτικές υποδομές που συνδέονταν με αυτές.
Η είσοδος της Τουρκίας ως ισχυρού στρατιωτικού παίκτη δημιουργεί μια διαφορετική πραγματικότητα: δύο κράτη με σημαντικές αεροπορικές και στρατιωτικές δυνατότητες μπορεί να επιχειρούν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, έχοντας διαφορετικά –και ενδεχομένως αντικρουόμενα– στρατηγικά συμφέροντα.
Υπό αυτή την έννοια, η Αμπού αλ Ντουχούρ αποκτά σημασία πολύ μεγαλύτερη από εκείνη μιας ακόμη συριακής αεροπορικής βάσης.
Αϊλάμ: Ο Ερντογάν προωθεί το όραμα μιας νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Ο πρώην αξιωματούχος της Mossad δεν αντιμετωπίζει τις κινήσεις της Άγκυρας ως αποσπασματικές.
Αντίθετα, τις εντάσσει σε μια ευρύτερη στρατηγική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για σταδιακή επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Μέση Ανατολή.
«Ο Ερντογάν προσπαθεί σταδιακά να βάλει το πόδι του στην πόρτα, προκειμένου να προωθήσει το όραμά του για μια νέα Οθωμανική Αυτοκρατορία», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αϊλάμ.
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο τουλάχιστον ένα τμήμα του ισραηλινού στρατηγικού κατεστημένου αντιλαμβάνεται πλέον την Τουρκία.
Δεν πρόκειται απλώς για μια χώρα που επιδιώκει να εξασφαλίσει τα σύνορά της ή να αποτρέψει την ενίσχυση των Κούρδων της Συρίας. Στην ανάγνωση του Αϊλάμ, η Άγκυρα επιδιώκει να μετατραπεί σε δύναμη με μόνιμο στρατιωτικό και πολιτικό αποτύπωμα σε κρίσιμα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.
Από τη Συρία στη Γάζα
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει ο Αϊλάμ και τις τουρκικές επιδιώξεις γύρω από τη Γάζα.
Κατά την εκτίμησή του, η προσπάθεια της Άγκυρας να συμμετάσχει στη σχεδιαζόμενη διεθνή δύναμη στη Γάζα δεν πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα από όσα κάνει η Τουρκία στη Συρία.
Για τον πρώην αξιωματούχο της Mossad, πρόκειται για διαφορετικά κομμάτια της ίδιας στρατηγικής: την προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει παρουσία και λόγο σε όσο το δυνατόν περισσότερα από τα κρίσιμα μέτωπα της περιοχής.
Συρία και Γάζα μπορεί να αποτελούν δύο διαφορετικά πεδία, αλλά στην ανάλυσή του συνδέονται από έναν κοινό παρονομαστή: τη διεύρυνση της τουρκικής επιρροής σε περιοχές που αγγίζουν άμεσα τον πυρήνα της ισραηλινής εθνικής ασφάλειας.
Η Συρία μετατρέπεται σε πεδίο ισραηλινοτουρκικού ανταγωνισμού
Οι επισημάνσεις του Αϊλάμ αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα εάν εξεταστούν υπό το πρίσμα της νέας πραγματικότητας που δημιουργήθηκε στη Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ.
Η αποδυνάμωση του Ιράν και της Ρωσίας άφησε πίσω της ένα κενό ισχύος. Και η Τουρκία επιχειρεί να καλύψει σημαντικό μέρος αυτού του κενού.
Για το Ισραήλ, όμως, υπάρχει μια κόκκινη γραμμή: η νέα πραγματικότητα στη Συρία δεν μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία στρατιωτικών δυνατοτήτων που θα περιορίζουν την ελευθερία δράσης της ισραηλινής αεροπορίας.
Ιδίως όταν αυτή η ελευθερία δράσης συνδέεται όχι μόνο με επιχειρήσεις εντός της Συρίας, αλλά και με το Ιράν, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο στρατηγικό αντίπαλο του Ισραήλ.
Γι’ αυτό και η υπόθεση της Αμπού αλ Ντουχούρ έχει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από μια διαμάχη για μία στρατιωτική βάση.
Εάν η Τουρκία εγκαταστήσει στη Συρία προηγμένα συστήματα αεράμυνας ικανά να επηρεάσουν τις επιχειρησιακές διαδρομές της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας, τότε η τουρκική παρουσία θα αγγίξει ευθέως έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ισραηλινής στρατηγικής: τη δυνατότητα να πλήττει το Ιράν όταν και εφόσον η ισραηλινή ηγεσία το κρίνει απαραίτητο.
Και τότε η αντιπαράθεση Ισραήλ–Τουρκίας στη Συρία παύει να αφορά απλώς το ποιος θα έχει μεγαλύτερη επιρροή στη Δαμασκό.
Μετατρέπεται σε ζήτημα ελευθερίας στρατιωτικής δράσης, περιφερειακής ισορροπίας ισχύος και, τελικά, ελέγχου του εναέριου χώρου που συνδέει τη Μεσόγειο με το Ιράν.
geopolitico