Η Κίνα μπορεί να μη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, όμως ενισχύει σταθερά τη δυνατότητά της να επηρεάζει τις εξελίξεις. Αυτή είναι η κεντρική θέση της ανάλυσης του Ιμράν Χουρσίντ, που δημοσιεύθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2026 στο Middle East Forum, με τίτλο «China’s Long Game in the Middle East».
Ο αναλυτής περιγράφει μια στρατηγική που συνδυάζει οικονομική διείσδυση, τεχνολογική υποστήριξη, συλλογή πληροφοριών και συνεργασίες με κράτη κρίσιμα για την περιφερειακή ισορροπία. Στην ανάγνωσή του, το Πεκίνο επιδιώκει να αποκτήσει περισσότερα μέσα επιρροής, διατηρώντας περιορισμένη την έκθεσή του στους κινδύνους μιας άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Το Ιράν και η τεχνολογία διπλής χρήσης
Σημαντική θέση στην ανάλυση καταλαμβάνει η κινεζική υποστήριξη προς το Ιράν. Ο Χουρσίντ υποστηρίζει ότι η οικονομική και τεχνολογική συνεργασία βοηθά την Τεχεράνη να περιορίζει τις συνέπειες των κυρώσεων και να διατηρεί τη στρατιωτική βιομηχανική της ικανότητα.
Επικαλείται δημοσιεύματα για τη διάθεση τεχνολογιών δορυφορικής απεικόνισης, επιτήρησης, πλοήγησης και ηλεκτρονικού πολέμου από κινεζικές ιδιωτικές εταιρείες. Αναφέρεται επίσης σε ευρήματα κινεζικών εξαρτημάτων σε ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως αισθητήρες, ημιαγωγοί, μετατροπείς τάσης και κινητήρες.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει αναφορές για πρόσβαση του Ιράν στο κινεζικό δορυφορικό σύστημα πλοήγησης BeiDou, προμήθειες υλικών που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή πυραύλων και ενδιαφέρον της Τεχεράνης για κινεζικά φορητά αντιαεροπορικά συστήματα. Οι τελευταίες αυτές αναφορές παρουσιάζονται στο άρθρο ως επιμέρους ενδείξεις της συνεργασίας και όχι ως ανακοίνωση ολοκληρωμένων παραδόσεων όλων των συγκεκριμένων συστημάτων.
Τζιμπουτί: Υποδομές επιτήρησης δίπλα σε κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα
Ένα δεύτερο κομβικό σημείο είναι η κινεζική στρατιωτική βάση στο Τζιμπουτί. Επικαλούμενος σχετικό δημοσίευμα του Reuters, ο συντάκτης αναφέρει ότι δορυφορικές εικόνες καταγράφουν νέες κεραίες, εξοπλισμό δορυφορικών επικοινωνιών και δύο νέες εγκαταστάσεις επικοινωνιών από το 2024.
Κατά την ανάλυση, οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τις δυνατότητες συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης της Κίνας. Η σημασία τους συνδέεται με τη θέση της βάσης κοντά στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το πέρασμα που ενώνει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.
Η παρουσία αμερικανικών, γαλλικών, ιταλικών και ιαπωνικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Τζιμπουτί προσθέτει, σύμφωνα με τον Χουρσίντ, ενδιαφέρον για το Πεκίνο. Η κινεζική εγκατάσταση βρίσκεται σε μια περιοχή όπου συγκεντρώνονται στρατιωτικές δραστηριότητες και εμπορικές διαδρομές μεγάλης σημασίας.
Ο ίδιος συνδέει την αξία αυτής της παρουσίας με την ανασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα, τη δράση των Χούθι και την αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Όσο αυξάνονται οι πιέσεις στις θαλάσσιες μεταφορές, τόσο μεγαλύτερη βαρύτητα αποκτούν οι υποδομές που επιτρέπουν παρακολούθηση και παρουσία κοντά στα κρίσιμα περάσματα.
Η Αίγυπτος και η πρόσβαση προς τη Μεσόγειο
Στην ίδια στρατηγική εντάσσεται η εμβάθυνση των σχέσεων με την Αίγυπτο. Το άρθρο αναφέρεται στην επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στις 1–2 Σεπτεμβρίου 2026 και στις συμφωνίες για ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην οικονομική δραστηριότητα γύρω από τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η αιγυπτιακή γεωγραφία έχει καθοριστική σημασία για το επιχείρημα του αναλυτή. Το Σουέζ συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τη Μεσόγειο. Επομένως, η οικονομική παρουσία κινεζικών επιχειρήσεων στην περιοχή της διώρυγας, σε συνδυασμό με τη στρατιωτική υποδομή στο Τζιμπουτί, δημιουργεί κατά τον ίδιο ένα ευρύτερο κινεζικό αποτύπωμα κατά μήκος αυτής της θαλάσσιας διαδρομής.
Πρόκειται για δυνατότητα επιρροής μέσω επενδύσεων, συνεργασιών και υποδομών. Η ανάλυση δεν τεκμηριώνει κινεζικό έλεγχο της ίδιας της διώρυγας.
Ο ρόλος Πακιστάν και Ρωσίας
Ο Χουρσίντ τοποθετεί επίσης το Πακιστάν μέσα σε αυτό το πλέγμα συνεργασιών. Το περιγράφει ως χερσαία σύνδεση της Κίνας προς τη Μέση Ανατολή και ως εδραιωμένο εταίρο στους τομείς της άμυνας, της στρατιωτικής βιομηχανίας και της εφοδιαστικής υποστήριξης.
Για τη Ρωσία, εκτιμά ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει ενισχύσει την οικονομική και τεχνολογική εξάρτησή της από το Πεκίνο. Η σχέση αυτή, κατά τον συντάκτη, προσφέρει στην Κίνα ακόμη έναν έμμεσο δίαυλο επιρροής στις περιφερειακές εξελίξεις.
Οι διαφορετικές αυτές σχέσεις επιτρέπουν στο Πεκίνο, σύμφωνα με το άρθρο, να αξιοποιεί τη δράση και τις δυνατότητες των εταίρων του χωρίς να αναλαμβάνει το ίδιο το σύνολο του στρατιωτικού και πολιτικού κόστους.
Ο στόχος υπερβαίνει τη στήριξη της Τεχεράνης
Το βασικό συμπέρασμα του Χουρσίντ είναι ότι η κινεζική στρατηγική έχει ευρύτερο ορίζοντα από την υποστήριξη του Ιράν. Κατά την εκτίμησή του, το Πεκίνο επιδιώκει να μεταβάλει σταδιακά την ισορροπία ισχύος και να περιορίσει το μακροχρόνιο αμερικανικό αποτύπωμα στη Μέση Ανατολή.
Ενώ η Ουάσιγκτον διαθέτει σημαντικούς στρατιωτικούς και διπλωματικούς πόρους στις συγκρούσεις της περιοχής, η Κίνα επενδύει σε σχέσεις και εγκαταστάσεις που μπορούν να της εξασφαλίσουν μελλοντικά πλεονεκτήματα. Η διπλωματική ρητορική για διάλογο και ειρηνική επίλυση των διαφορών συνυπάρχει, στην ανάλυση του Middle East Forum, με τη συστηματική οικοδόμηση υλικών μέσων επιρροής.
Το «μακρύ παιχνίδι» του Πεκίνου, όπως το περιγράφει ο αναλυτής, είναι η απόκτηση ισχυρότερης θέσης στην επόμενη περιφερειακή ισορροπία, με όσο το δυνατόν μικρότερο άμεσο κόστος.