Την υποστήριξή τους στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό εξέφρασαν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία, στο πλαίσιο των επαφών υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκαν στις 30 Ιουνίου στην Άγκυρα, σύμφωνα με την κοινή δήλωση.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας Κάγια Κάλας, η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος και ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ.
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις ευρωτουρκικές σχέσεις υπό το πρίσμα των διεθνών εξελίξεων, υπενθυμίζοντας το καθεστώς της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας και αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας για την περιφερειακή σταθερότητα και την οικονομική ανθεκτικότητα.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονταν η οικονομική και εμπορική συνεργασία, η συνδεσιμότητα, η μετανάστευση, η ασφάλεια, η άμυνα και οι εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική.
Οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τη σημασία της περιφερειακής σταθερότητας και των σχέσεων καλής γειτονίας και εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό.
Η ευρωπαϊκή πλευρά τόνισε παράλληλα την ανάγκη ενίσχυσης του κράτους δικαίου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της διασφάλισης υψηλών δημοκρατικών προτύπων στην Τουρκία.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος, σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ, ανέφερε ότι «η σημασία της σχέσης μας με την Τουρκία δεν μπορεί να υποτιμηθεί σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο ασταθής».
Όπως σημείωσε, κατά τη συνάντησή της με τον Χακάν Φιντάν συζητήθηκαν τρόποι ενίσχυσης της συνεργασίας στους τομείς του εμπορίου, της ενέργειας και της ασφάλειας.
Η Μάρτα Κος συναντήθηκε επίσης με τον Υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, τον Υπουργό Μεταφορών και Υποδομών Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου και τον Υπουργό Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ.
Οι επαφές επικεντρώθηκαν σε έργα υποδομής στην Τουρκία που θα μπορούσαν να καταστήσουν ταχύτερες και οικονομικότερες τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις μεταξύ της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας.
Η Ευρωπαία Επίτροπος υπογράμμισε ακόμη ότι, ως υποψήφια προς ένταξη χώρα, η Τουρκία οφείλει να ανταποκρίνεται σε υψηλά πρότυπα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κατά τις συνομιλίες εξετάστηκαν επίσης οι εξελίξεις στην Ουκρανία, τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τον Νότιο Καύκασο.
ΕΕ και Τουρκία επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και στην επίτευξη δίκαιης και διαρκούς ειρήνης βάσει του διεθνούς δικαίου. Η ευρωπαϊκή πλευρά επισήμανε τη σημασία αποτροπής της παράκαμψης των κυρώσεων της ΕΕ.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για την ενίσχυση της ειρήνης, της συνδεσιμότητας και των οικονομικών δεσμών στον Νότιο Καύκασο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, σε συμπληρωματικό πλαίσιο προς το ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, επαναβεβαιώθηκε η πρόθεση βελτίωσης της εφαρμογής της Τελωνειακής Ένωσης και προώθησης του εκσυγχρονισμού της.
Στην κοινή δήλωση αναφέρεται ακόμη ότι η πιθανή συμμετοχή της Τουρκίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ, SEPA, θα ήταν επωφελής.
Οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης την πορεία του διαλόγου για την απελευθέρωση των θεωρήσεων εισόδου και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Τούρκοι πολίτες κατά την υποβολή και εξέταση αιτήσεων βίζας.
Στο μεταναστευτικό, συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία στη διαχείριση των συνόρων και στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών.
ΕΕ και Τουρκία εξέφρασαν επίσης την ικανοποίησή τους για τη σταδιακή επανέναρξη των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Τουρκία.
Τέλος, συμφώνησαν να πραγματοποιήσουν νέες συναντήσεις και διαλόγους υψηλού επιπέδου, κατά προτίμηση πριν από το τέλος του 2026, με αντικείμενο την οικονομία, το εμπόριο, τη μετανάστευση, την ασφάλεια, την υγεία, την επιστήμη, την καινοτομία και τη γεωργία.
Ολγκίν: Ο ΓΓ των ΗΕ εξετάζει τα επόμενα βήματα για το Κυπριακό
Ο ΓΓ των ΗΕ εξετάζει ποια θα μπορούσαν να είναι τα επόμενα βήματα που θα πείσουν και τις δύο πλευρές να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες προς μια οριστική λύση, αναφέρει η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν σε γραπτή της δήλωση, σημειώνοντας ότι η ίδια παραμένει προσηλωμένη και πρόθυμη να διερευνήσει κάθε δυνατό τρόπο προώθησης του διαλόγου προς μια συμφωνία που θα είναι ικανοποιητική για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Η κ. Ολγκίν αναφερόμενη στις επαφές της σε Αθήνα και Άγκυρα, σημειώνει ότι οι συνομιλίες ήταν ειλικρινείς, σαφείς και επικεντρώθηκαν στους τομείς και τις πρωτοβουλίες «στις οποίες όλοι πρέπει να εργαστούμε, ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για συγκεκριμένες ενέργειες που θα ανοίξουν τον δρόμο για πρόοδο στο Κυπριακό». Σε αυτό το πλαίσιο, σημειώνει, σημαντικό ρόλο μπορούν επίσης να διαδραματίσουν και άλλοι παράγοντες, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που θα στηρίζει ενεργά τη λύση του Κυπριακού.
Σημειώνει ακόμη ότι την περασμένη εβδομάδα συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος, «παραμένει πλήρως προσηλωμένος στη στήριξη των προσπαθειών για την εξεύρεση μιας αμοιβαία επωφελούς λύσης για όλους τους Κυπρίους» και ότι στο πλαίσιο αυτό, εξετάζει ποια θα μπορούσαν να είναι τα επόμενα βήματα που θα πείσουν και τις δύο πλευρές να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες προς μια οριστική λύση, με την ελπίδα ότι η αισιοδοξία θα αποτελέσει κινητήρια δύναμη για το μέλλον της Κύπρου.
«Ειλικρινά ελπίζω ότι οι Κύπριοι θα αξιοποιήσουν αυτή τη φορά αυτή την ιστορική ευκαιρία για να διαπραγματευτούν μια διαρκή λύση», αναφέρει η κ. Ολγκίν, η οποία κάνει αναφορά και σε παραπληροφόρηση στα μέσα ενημέρωσης.
Στη δήλωσή της, η κ. Ολγκίν αναφέρεται στις συναντήσεις της με τους δύο ηγέτες, Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Έρχιουρμαν, κατά την επίσκεψή της στην Κύπρο από τις 7 έως τις 14 Ιουνίου, όπου συζήτησαν «την πορεία προς τα εμπρός». Σημειώνει ότι είχε επίσης ουσιαστικές συζητήσεις με πολιτικά κόμματα στις ελεύθερες περιοχές, μετά τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026. «Ό,τι κάνουμε δεν αποσκοπεί μόνο στην έναρξη μιας διαπραγμάτευσης, αλλά και στο να διασφαλίσουμε ότι αυτή θα οδηγηθεί με επιτυχία στην ολοκλήρωσή της», προσθέτει.
Εδώ και δεκαετίες, αναφέρει η κ. Ολγκίν, η οικοδόμηση εμπιστοσύνης αποτελεί δύσκολη υπόθεση. «Το βάρος της ιστορίας είναι μεγάλο και πρέπει να αντιμετωπιστεί με σοφία, ενσυναίσθηση και γενναιοδωρία», προσθέτει. Σημειώνει ακόμη ότι η παραπληροφόρηση έχει επίσης διαδραματίσει τον δικό της ρόλο.
«Αντιλαμβάνομαι ότι το πολιτικό κλίμα είναι πάντοτε ευαίσθητο, ωστόσο εξακολουθώ να πιστεύω ότι η εμπιστοσύνη μπορεί να επικρατήσει, εφόσον και οι δύο πλευρές ενώσουν τη σκέψη και τις πράξεις τους, ώστε να επιλύσουν οριστικά τις διαφορές και τις διαφωνίες τους», αναφέρει.
Η κ. Ολγκίν σημειώνει ότι, τις τελευταίες εβδομάδες διάβασε διάφορα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα μέσα ενημέρωσης και στις δύο πλευρές του νησιού. «Διαπίστωσα ότι είναι γεμάτα υποθέσεις και δημιουργικές ερμηνείες, προϊόν φημών και λανθασμένων αντιλήψεων και από τις δύο πλευρές», αναφέρει επισημαίνοντας ότι, δεν υπάρχει ούτε μία λέξη που να προέρχεται από την ίδια. «Έχω επικεντρώσει το έργο μου στο να ακούω τις δύο πλευρές, καθώς και πολλούς άλλους εμπλεκόμενους φορείς και από τις δύο κοινότητες», αναφέρει.
«Γνωρίζω ότι οι προσδοκίες είναι μεγάλες και ότι υπάρχει φόβος απέναντι στο ενδεχόμενο να ανοίξει ο δρόμος για την οικοδόμηση ενός νέου μέλλοντος. Επιπλέον, μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα, εμφανίζονται ισχυρές δυνάμεις που επιθυμούν να διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς», σημειώνει.
Αναφέρεται ακόμη στις συναντήσεις εργασίας που διοργάνωσε στο Αμμάν της Ιορδανίας και στις Βρυξέλλες με την Επιτροπή Νεολαίας, στο Ηνωμένο Βασίλειο με τους συμπροέδρους των 13 Τεχνικών Επιτροπών, και στην Πάφο με ακαδημαϊκούς και πολιτικούς, σημειώνοντας ότι οι συναντήσεις αυτές της «απέδειξαν ότι ένας εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ Κυπρίων και από τις δύο πλευρές είναι εφικτός».
Η κ. Ολγκίν αναφέρει ακόμη ότι από την αρχή, αφιέρωσε χρόνο για να ακούσει ακαδημαϊκούς, πολιτικούς, εκπροσώπους του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών οι οποίοι μοιράστηκαν μαζί της, όπως λέει, τις απόψεις, τα οράματα, τους φόβους και τις εκτιμήσεις τους σχετικά με τις εφικτές λύσεις και ότι αναγνωρίζει ότι υπάρχει ένα ευρύ φάσμα ιδεών, πάνω στο οποίο οι Κύπριοι μπορούν να οικοδομήσουν μια οριστική και βιώσιμη λύση.
«Παραμένω προσηλωμένη στη διερεύνηση προτάσεων και επιλογών που θα επιτρέψουν στα Ηνωμένα Έθνη να στηρίξουν τους δύο ηγέτες στην προσπάθειά τους να καταλήξουν σε μια διευθέτηση που θα λαμβάνει υπόψη τα θεμελιώδη συμφέροντα όλων των Κυπρίων», δηλώνει η κ. Ολγκίν. «Περιττό να τονίσω», συνεχίζει, «ότι η διαρκής και ειλικρινής πολιτική βούληση των δύο ηγετών, με τη στήριξη των κοινοτήτων τους, θα εξακολουθήσει να αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για μια επιτυχή έκβαση».
Σημειώνει ακόμη ότι αναγνωρίζω τις προσπάθειες του παρελθόντος και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν διαχρονικά. Αρκετοί Γενικοί Γραμματείς του ΟΗΕ επιχείρησαν να φέρουν τις δύο πλευρές πιο κοντά στην αναζήτηση λύσης, αναφέρει, σημειώνοντας ωστόσο, ότι τα τελευταία 10 χρόνια, «οι πραγματικότητες επί του εδάφους έχουν αλλάξει ουσιαστικά». «Πιστεύω ειλικρινά ότι ένας ανανεωμένος διάλογος μπορεί να δώσει και στις δύο πλευρές το κίνητρο να συμφωνήσουν σε μια πορεία μέσα από την οποία θα μπορούν να ευημερήσουν με ασφάλεια και προοπτικές», προσθέτει.
Η κ. Ολγκίν, επαναλαμβάνει, την πρόσκλησή της, προς τους Κυπρίους να σχεδιάσουν από κοινού ένα κοινό μέλλον ευημερίας και ασφάλειας, το οποίο θα διαφυλάσσει και θα σέβεται τα συμφέροντα και τα δικαιώματά τους. «Παραμένω προσηλωμένη και πρόθυμη να διερευνήσω κάθε δυνατό τρόπο προώθησης του διαλόγου προς μια συμφωνία που θα είναι ικανοποιητική για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη», προσθέτει.
Η Κύπρος, σύμφωνα με την κ. Ολγκίν, «έχει πραγματικά τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε έναν κεντρικό περιφερειακό παράγοντα, ενωμένη γύρω από κοινά συμφέροντα, με σεβασμό στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τη διαφορετικότητά της». Μπορεί να αποτελέσει έναν τόπο όπου χτίζονται γέφυρες προς κάθε κατεύθυνση και προάγεται η ειρηνική συνύπαρξη σε αυτή τη σύνθετη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, προσθέτει, σημειώνοντας ότι η χώρα μπορεί να αποτελέσει πραγματικό παράδειγμα για την περιοχή, για την Ευρώπη και για τον υπόλοιπο κόσμο.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, συνεχίζει, «καθώς όλοι παρατηρούμε ότι οι εξελίξεις στην περιοχή οδηγούν σε αυξανόμενη ένταση και αντιπαράθεση μεταξύ κρατών», σημειώνοντας ότι μέσα σε αυτό το περιβάλλον, «καθίσταται ακόμη πιο επείγουσα η λήψη μιας απόφασης που θα ωφελεί όλους τους Κυπρίους και θα θέσει οριστικό τέλος σε τόσα χρόνια αβεβαιότητας». Το σημερινό στάτους κβο δεν αποτελεί πλέον εγγύηση σταθερότητας και ασφάλειας στον ταχέως μεταβαλλόμενο και ταραχώδη κόσμο μας, προσθέτει.
«Έχουμε εξερευνήσει κάθε δυνατό τρόπο για την προώθηση του διαλόγου προς μια συμφωνία που θα είναι ικανοποιητική για όλους», αναφέρει η κ. Ολγκίν, αναφέροντας ότι τις επόμενες εβδομάδες και μήνες θα συνεχίσει να καταβάλλει «κάθε δυνατή προσπάθεια», σε συνεργασία με τον Γενικό Γραμματέα, «προκειμένου να στηρίξουμε τους Κυπρίους στην επίτευξη μιας κοινής κατανόησης και μιας τελικής συμφωνίας που θα φέρει ασφάλεια και ευημερία σε ολόκληρο το νησί».
Κλείνοντας, εκφράζει την ελπίδα ότι οι Κύπριοι θα αξιοποιήσουν αυτή τη φορά «αυτή την ιστορική ευκαιρία» για να διαπραγματευτούν μια διαρκή λύση. «Κατανοώ πόσο δύσκολο είναι να πιστέψει κανείς σε μια διαφορετική Κύπρο. Όμως, μην εγκαταλείπετε την προσπάθεια, μην παραμένετε αιχμάλωτοι ενός δύσκολου παρελθόντος», λέει η κ. Ολγκίν.