Γράφει ο Shay Gal
Στη διάρκεια του πρόσφατου Cyprus Forum στη Λευκωσία, είχα την ευκαιρία να ανοίξω τη συζήτηση στο πάνελ με τίτλο «From Strategic Location to Strategic Agency: Cyprus’ Sovereign Capacity Test». Επιλογή μου ήταν να ξεκινήσω ονομάζοντας τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» που πάρα πολλοί στην Ευρώπη προτιμούν συστηματικά να αγνοούν: την Τουρκία.
Είναι αδύνατον να διεξάγουμε μια ειλικρινή και ουσιαστική συζήτηση για την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας, όταν αποφεύγουμε να αντιμετωπίσουμε τον κεντρικό και θεμελιώδη περιορισμό της: την τουρκική κατοχή.
Ένα αμιγώς ευρωπαϊκό ζήτημα
Το Κυπριακό δεν είναι ένα απομονωμένο περιφερειακό πρόβλημα. Το ζήτημα της Κύπρου είναι ζήτημα ευρωπαϊκό.
Δυστυχώς, η σημερινή στάση της Ευρώπης συντηρεί το ίδιο αδιέξοδο που διακηρύσσει ότι θέλει να επιλύσει. Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες εξοπλισμών συνεχίζουν να ενισχύουν τη στρατιωτική ισχύ της Άγκυρας. Την ίδια στιγμή, το γεγονός ότι η κατοχή παραμένει “ανώδυνη για την Τουρκία, ουσιαστικά επιβραβεύει την τακτική της κωλυσιεργίας και της αδιαλλαξίας”
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αλλάξει πορεία. Οφείλει να εξαρτήσει αδιάρρηκτα οποιοδήποτε όφελος ή παραχώρηση προς την Άγκυρα από την επίτευξη επαληθεύσιμης προόδου για τον τερματισμό της κατοχής και την επίτευξη μιας βιώσιμης διευθέτησης. Η τουρκική παρεμπόδιση πρέπει, επιτέλους, να συνεπάγεται πραγματικό κόστος.
Τι σημαίνει πραγματική κυριαρχία
Κυριαρχία είναι η ικανότητα ενός κράτους να ενεργεί αυτόνομα, ακόμη και όταν οι εταίροι του θα προτιμούσαν το αντίθετο για τους δικούς τους τακτικούς λόγους.
Η Κύπρος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως μια χρήσιμη «γεωγραφική θέση» στον χάρτη, αλλά ως ένας δρώντας με ουσιαστική στρατηγική βούληση (Strategic Agency). Και η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη οφείλει να διασφαλίσει και να ενισχύσει αυτήν ακριβώς την κυριαρχική ικανότητα της Λευκωσίας.
Η διπλωματία οφείλει να παράγει αποτελέσματα. Η μακροημέρευση μιας διαπραγματευτικής διαδικασίας δεν μπορεί να λειτουργεί ως δικαιολογία για τη μονιμοποίηση μιας στρατιωτικής κατοχής.
Η αξιοπιστία της Ευρώπης στο ζύγι
Η κυριαρχία της Κύπρου δεν μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί το τίμημα που καταβάλλεται στον βωμό του «πραγματισμού» όλων των υπολοίπων. Αυτό που διακυβεύεται τελικά στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι μόνο το μέλλον της Κύπρου, αλλά η ίδια η αξιοπιστία της Ευρώπης.
https://x.com/ShayGal84/status/2105588135006449963