Στην αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας μέσα στο ΝΑΤΟ και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτό για την Ελλάδα και την Κύπρο αναφέρθηκε ο Δημήτρης Σταθακόπουλος, μιλώντας στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής.
Ο κ. Σταθακόπουλος χρησιμοποίησε την εικόνα μιας «κλειδαριάς» για να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπουν τον ενιαίο γεωστρατηγικό χώρο Ελλάδας–Τουρκίας. Όπως εξήγησε, η Τουρκία λειτουργεί ως ο βασικός μηχανισμός της κλειδαριάς, λόγω μεγέθους, πληθυσμού, οικονομίας, στρατιωτικής βιομηχανίας και γεωγραφικής θέσης, ενώ η Ελλάδα είναι ο «αφαλός» της κλειδαριάς, το σημείο από το οποίο μπορεί να ξεκλειδώσει ολόκληρος ο μηχανισμός προς Ανατολή, Δύση, Βορρά και Νότο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτός ο τρόπος ανάγνωσης της περιοχής δεν έχει πολιτιστικό χαρακτήρα, αλλά καθαρά στρατιωτικό και αμυντικό. Συνδέεται με τη μετάλλαξη του ΝΑΤΟ, το οποίο πλέον δεν αντιμετωπίζει μόνο τη Ρωσία ως απειλή, αλλά στρέφει το βλέμμα του και προς τη Μέση Ανατολή, την Ευρασία, το Ιράν και το ευρύτερο γεωστρατηγικό βάθος.
Ο κ. Σταθακόπουλος τόνισε ότι η Τουρκία δεν πρέπει να υποτιμάται. Δεν είναι, όπως είπε, «failed state», παρά τα σοβαρά οικονομικά της προβλήματα. Διαθέτει πληθυσμιακό και γεωγραφικό όγκο, αμυντική βιομηχανία και ισχυρές οικονομικές διασυνδέσεις με ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, η Γερμανία και η Ιταλία. Αυτό, κατά την εκτίμησή του, εξηγεί γιατί η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται από πολλούς δυτικούς παράγοντες ως αναγκαίος παίκτης.
Αναφερόμενος στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και στα λεγόμενα «δώρα» που ενδέχεται να προσφέρει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπογράμμισε ότι η κατάσταση για την Ελλάδα δεν είναι ευχάριστη. Επισήμανε ότι στο τραπέζι βρίσκονται οι κινητήρες F110 για το τουρκικό μαχητικό KAAN, αλλά και το ζήτημα των F-35, παρά το γνωστό πρόβλημα με τους S-400.
Για τα δύο νέα στρατηγεία που συζητούνται στην Τουρκία, ο κ. Σταθακόπουλος εκτίμησε ότι εντάσσονται στη λογική μετατόπισης του νατοϊκού βάρους προς την Ευρασία. Όπως είπε, η Κωνσταντινούπολη και ο Βόσπορος αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τον έλεγχο της ρωσικής παρουσίας στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ τα Άδανα συνδέονται περισσότερο με το Ιράν και τη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν χάνει αυτομάτως τον ρόλο της, καθώς η Αλεξανδρούπολη, η Λάρισα και η Σούδα παραμένουν κρίσιμες υποδομές για τη Συμμαχία. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι δημιουργείται ένας νέος ανταγωνισμός διοικήσεων και βάσεων, στον οποίο η Αθήνα πρέπει να αναδείξει τα δικά της ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος εκτίμησε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος δεν πρέπει να περιμένουν εύκολες ή ευχάριστες εξελίξεις από τη συγκεκριμένη συγκυρία. Όπως είπε, το ζητούμενο είναι τουλάχιστον να μη σημειωθεί υποβάθμιση του ελληνικού ρόλου και να υπάρξει χρόνος ώστε η Ελλάδα, μέσω των συμμαχιών της και της απόκτησης των F-35, να καλύψει τα κενά που δημιουργούνται.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον τρόπο με τον οποίο οι σύμμαχοι βλέπουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Όπως υπογράμμισε, το ΝΑΤΟ δεν αντιμετωπίζει Ελλάδα και Τουρκία ως αντιπάλους, αλλά ως δύο συμμάχους με «τοπικά προβλήματα», τα οποία δεν πρέπει να διαταράξουν τα ευρύτερα συμφέροντα της Συμμαχίας.
Ο κ. Σταθακόπουλος, όμως, υπενθύμισε ότι τα προβλήματα δεν είναι δευτερεύοντα για την Ελλάδα: υπάρχει casus belli, υπάρχει ο 25ος μεσημβρινός, υπάρχει η παράνομη κατοχή της Κύπρου, υπάρχει η τουρκική επιδίωξη για μοίρασμα του Αιγαίου και υπάρχει πάντα η Θράκη. Όπως σημείωσε, η τηλεφωνική παρέμβαση Ερντογάν στον Εχίνο δείχνει ότι η Άγκυρα δεν βγάζει ποτέ τη Θράκη από το κάδρο, ακόμη κι όταν η Αθήνα συχνά αποφεύγει να τη θέτει δημόσια.