Ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος έδωσε ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», με αφορμή την αναμενόμενη έκδοση NAVTEX και τις πιθανές αντιδράσεις της Τουρκίας.
Όπως εξήγησε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ακριβής ημερομηνία έκδοσης της NAVTEX, αλλά η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε τουρκικής ενέργειας, ακόμη και ενός θερμού επεισοδίου.
Κατά την εκτίμησή του, εάν η Άγκυρα διαπιστώσει περιορισμένη ελληνική παρουσία και αντίδραση στο πεδίο, είναι πιθανό να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένταση.
Αντίθετα, μια ισχυρή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθιστώντας ιδιαίτερα υψηλό το κόστος μιας τουρκικής πρόκλησης.
«Εδώ λοιπόν παίζει ρόλο η έννοια της αποτροπής», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι εφόσον η ελληνική αποτροπή είναι «πειστική, μαζική και σοβαρή», μπορεί να αποτραπεί ένα θερμό επεισόδιο.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία δεν μπορεί εύκολα να αναλάβει τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αποτυχίας, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Συνέδεσε μάλιστα την εκτίμησή του με τη μεγαλοϊδεατική ρητορική που, όπως υποστήριξε, καλλιεργεί η τουρκική ηγεσία περί αναβίωσης της οθωμανικής ισχύος.
«Η NAVTEX επαρκεί» – Καμία πρόσθετη ενημέρωση στην Τουρκία
Σαφής ήταν η τοποθέτηση του Ιωάννη Μάζη και στο ερώτημα εάν η Ελλάδα οφείλει να ενημερώσει την Τουρκία πέραν της έκδοσης NAVTEX.
Ο καθηγητής απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επισημαίνοντας ότι η NAVTEX αποτελεί επαρκή ενημέρωση.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η έκδοσή της δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται αντίστοιχη ελληνική ετοιμότητα στο πεδίο, ώστε η Άγκυρα να αντιληφθεί πως ενδεχόμενη απόπειρα παρεμπόδισης θα συναντήσει ουσιαστική αντίδραση.
Η αποτροπή, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, δεν εξαντλείται σε διπλωματικές διακηρύξεις, αλλά προϋποθέτει την έμπρακτη επίδειξη αποφασιστικότητας.
Οι ΗΠΑ, ο Τραμπ και το ενδεχόμενο νέας επίθεσης στο Ιράν
Αναφερόμενος στις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις, ο Ιωάννης Μάζης εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιχειρήσει να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του ακόμη και εάν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο μεταβληθούν εις βάρος του.
Κατά τον καθηγητή, ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αξιοποιήσει εκτεταμένα τα προεδρικά διατάγματα προκειμένου να προωθήσει τις επιλογές του.
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Μάζης υποστήριξε ότι βασική προτεραιότητα του Τραμπ παραμένει η αντιμετώπιση του Ιράν.
Εκτίμησε μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης, επικαλούμενος πληροφορίες περί ενημέρωσης του Αμερικανού προέδρου από τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ.
Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση στρατιωτικής επιχείρησης.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιλογή ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε βαθύτερη εμπλοκή, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική για τη Μέση Ανατολή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Στιβ Γουίτκοφ; Όχι, ο καθηγητής αναφέρθηκε στον Μπαράκ, όπως αποδίδεται στην απομαγνητοφώνηση, συνδέοντας τις συμβουλές και τις αρμοδιότητές του με την πορεία της αμερικανικής πολιτικής.
Η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό των ΗΠΑ και ο IMEC
Ο Ιωάννης Μάζης χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό παράγοντα της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διασύνδεσης Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), σημειώνοντας ότι αποτελεί σχέδιο στο οποίο συγκλίνουν τα συμφέροντα της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής πλευράς.
Όπως υποστήριξε, το ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου διαδρόμου δεν περιορίζεται στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση, αλλά αποτελούσε προτεραιότητα και της προηγούμενης κυβέρνησης των Δημοκρατικών.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η αξιοποίηση αυτών των ευνοϊκών στρατηγικών συσχετισμών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την αποφασιστικότητα που θα επιδείξει η ελληνική κυβέρνηση.
Ισραήλ και Τουρκία: «Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν»
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η αντιπαλότητα των δύο χωρών έχει αποκτήσει βαθύτερα στρατηγικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν πρόκειται απαραίτητα να μεταβληθούν από ένα διαφορετικό εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, σημαντικό τμήμα της ισραηλινής στρατηγικής σκέψης αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως βασική περιφερειακή απειλή.
Αναφέρθηκε μάλιστα στο δόγμα σύμφωνα με το οποίο «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν», υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη αλλαγή στη ρητορική της ισραηλινής κυβέρνησης δεν θα μεταβάλει εύκολα αυτή την αντίληψη.
Στο ίδιο πλαίσιο, εκτίμησε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες στη Συρία, ενώ αναφέρθηκε και σε σενάρια ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Τουρκία, ανάλογα με τις αντιδράσεις της Άγκυρας.
Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως εκτιμήσεις και πληροφορίες που επικαλέστηκε ο καθηγητής, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση στο υλικό της συνέντευξης.
Το παράδειγμα του Ανδρέα Παπανδρέου και η στάση της Αθήνας
Ο Ιωάννης Μάζης χρησιμοποίησε ως ιστορικό παράδειγμα τη στάση του Ανδρέα Παπανδρέου σε περίοδο ελληνοτουρκικής κρίσης, αναφερόμενος στην κινητοποίηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην αποφασιστικότητα που είχε επιδείξει τότε η ελληνική κυβέρνηση.
Κατά την άποψή του, η αποφασιστικότητα αυτή συνέβαλε στη μεταβολή των δεδομένων και στην αποτροπή δυσμενών εξελίξεων.
Αναφερόμενος στη σημερινή κυβέρνηση και στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο καθηγητής έκανε μια αξιοσημείωτη διάκριση.
Παρότι δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την κυβερνητική πολιτική, αναγνώρισε πως η καθησυχαστική δημόσια φρασεολογία του πρωθυπουργού μπορεί να έχει συγκεκριμένη διπλωματική χρησιμότητα.
Εξήγησε ότι η εικόνα μιας Ελλάδας που δεν φοβάται και συνεχίζει με ψυχραιμία τον σχεδιασμό της αποτελεί θεμιτό μήνυμα προς το εξωτερικό.
Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν αυτή η δημόσια εικόνα συνοδεύεται από την ανάλογη προετοιμασία και τις απαιτούμενες ενέργειες.
Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει την παρέμβαση των ΗΠΑ για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της. Αντιθέτως, οφείλει πρώτα να αποδείξει τη δική της αποφασιστικότητα, ώστε οι διεθνείς εταίροι να την αντιμετωπίσουν αναλόγως.