Καμπανάκι κινδύνου για την τουρκική μεθόδευση γύρω από τη «Γαλάζια Πατρίδα» έκρουσε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, μιλώντας στο BlueSky.
Ο κ. Μπαλτζώης σχολίασε αρχικά τις επαφές του Νίκου Δένδια στη Θεσσαλονίκη για τα βαλκανικά ζητήματα, τονίζοντας ότι η συνεργασία με τις βαλκανικές χώρες είναι καλοδεχούμενη και πρέπει να ενισχύεται. Όπως είπε, η Ελλάδα δεν έχει σοβαρά προβλήματα με τους περισσότερους βαλκανικούς λαούς, με τους οποίους υπάρχει κοινός τρόπος σκέψης και ιστορική εγγύτητα.
Ωστόσο, ξεχώρισε την περίπτωση της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με την ίδια λογική, λόγω των αναθεωρητικών και αμοραλιστικών επιδιώξεών της.
«Κάθε φορά που θέλουν κάτι, μιλούν για ήρεμα νερά»
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε ιδιαίτερα στη συνάντηση των αρχηγών ΓΕΕΘΑ Ελλάδας και Τουρκίας και στις αναφορές περί «ήρεμων νερών». Όπως υπογράμμισε, η Άγκυρα επικαλείται την αποκλιμάκωση κάθε φορά που επιδιώκει κάτι από την Ελλάδα ή την Ευρώπη, όπως το πρόγραμμα SAFE, ενώ την ίδια στιγμή συνεχίζει να προωθεί τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Κατά τον κ. Μπαλτζώη, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί πλέον να μετατρέψει τη «Γαλάζια Πατρίδα» σε νόμο του κράτους. Δηλαδή, όπως είπε, ένα παράνομο αφήγημα, μια παράνομη χαρτογραφία και ένα παράνομο ιδεολόγημα επιχειρείται να αποκτήσει θεσμική μορφή.
«Η Τουρκία νομοθετεί για θάλασσα χωρίς να έχει υπογράψει το Δίκαιο της Θάλασσας»
Ο κ. Μπαλτζώης χαρακτήρισε παράλογο το γεγονός ότι η Τουρκία, ενώ δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, επιχειρεί να νομοθετήσει για θαλάσσιες ζώνες και να επιβάλει τις θέσεις της στο Αιγαίο υπό την απειλή του casus belli.
Τόνισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει να ολοκληρωθεί η τουρκική κίνηση, αλλά να αντιδράσει άμεσα. Έφερε ως παραδείγματα το casus belli του 1995 και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά δεν αντέδρασε εγκαίρως και βρέθηκε στη συνέχεια να αντιμετωπίζει τετελεσμένα.
Τρεις κινήσεις που προτείνει ο Μπαλτζώης
Ο αντιστράτηγος ε.α. πρότεινε συγκεκριμένη στρατηγική απάντηση.
Πρώτον, διεθνοποίηση του ζητήματος, ώστε να καταδειχθεί ότι η Τουρκία επιχειρεί να νομιμοποιήσει έναν χάρτη που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.
Δεύτερον, αποδόμηση των τουρκικών επιχειρημάτων, με επίκληση των άρθρων 12 και 14 της Συνθήκης της Λωζάνης, καθώς και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947 για τα Δωδεκάνησα.
Τρίτον, έμπρακτη επίδειξη αποφασιστικότητας στο Αιγαίο, με παρουσία, επίδειξη σημαίας και ισχύος.
Ως παράδειγμα ανέφερε την κρίση του 1987, όταν η Ελλάδα έδειξε αποφασιστικότητα απέναντι στην Τουρκία και, όπως είπε, το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Σισμίκ» τελικά δεν βγήκε.
«Η εξωτερική πολιτική πρέπει να είναι πολιτική της Ελλάδας»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης ζήτησε να υπάρξει κοινή εθνική γραμμή στα μείζονα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Όπως είπε, δεν μπορεί η αντιμετώπιση της Τουρκίας να είναι υπόθεση μόνο της εκάστοτε κυβέρνησης, αλλά πρέπει να αποτελεί σταθερή πολιτική της Ελλάδας, με συνέχεια, συνέπεια, στρατηγική και όραμα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μόνο έτσι η χώρα θα γίνεται σεβαστή και υπολογίσιμη. Η Ελλάδα, είπε, δεν πρέπει να ακολουθεί την Τουρκία, αλλά να προπορεύεται.
«Να κλείσουμε γραμμές βάσης και να πάμε στα 12 ναυτικά μίλια»
Ο κ. Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να κινηθεί προληπτικά και αποφασιστικά. Πρότεινε το κλείσιμο ευθειών γραμμών βάσης για νησιά και ηπειρωτικό χώρο, καθώς και την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Μάλιστα, ανέφερε ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει σε δύο στάδια: πρώτα γύρω από την Κρήτη και στη συνέχεια στο σύνολο του Αιγαίου. Κατά την άποψή του, αν η Τουρκία προχωρήσει στη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», θα πρέπει να βρει απέναντί της μια Ελλάδα που θα έχει ήδη ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της.
«Η τουρκική προπαγάνδα διδάσκεται στα σχολεία»
Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε και στην τουρκική προπαγάνδα, επισημαίνοντας ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι απλώς ένα γεωπολιτικό σύνθημα, αλλά διδάσκεται και καλλιεργείται στις νέες γενιές.
Όπως τόνισε, δημιουργούνται γενιές Τούρκων που θα θεωρούν αυτονόητες τις διεκδικήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο. Το φαινόμενο αυτό, είπε, θυμίζει την περίπτωση των Σκοπίων, όπου η συστηματική καλλιέργεια μιας κατασκευασμένης ιστορικής αφήγησης δημιούργησε τετελεσμένες αντιλήψεις στην κοινωνία.
Το μήνυμα του Ιωάννη Μπαλτζώη ήταν σαφές: η Ελλάδα δεν έχει χρόνο για αναμονή. Απέναντι στη θεσμοποίηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», χρειάζεται άμεση διεθνοποίηση, νομική αποδόμηση, εθνική συνεννόηση και αποφασιστική παρουσία στο Αιγαίο.