Στη παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», ο Καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής του ΕΚΠΑ, Ιωάννης Μάζης, προχώρησε σε μια πολυεπίπεδη ανάλυση της διεθνούς ασφάλειας, εστιάζοντας στη Μέση Ανατολή και τη θέση της Ελλάδας στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Η Σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ και ο «Μεγάλος Παίκτης»
Ο κ. Μάζης χαρακτήρισε τη σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ ως μια «ελεγχόμενη κλιμάκωση», σημειώνοντας ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί αυτή τη στιγμή έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Ωστόσο, επισήμανε ότι το Ιράν έχει καταφέρει να αναβαθμίσει τη θέση του ως περιφερειακή δύναμη, χρησιμοποιώντας τους πληρεξουσίους του (proxies) όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι.
-
Ο ρόλος των ΗΠΑ: Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η Ουάσιγκτον προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της στήριξης του Ισραήλ και της αποφυγής μιας γενικευμένης ανάφλεξης που θα παρέσυρε τις αμερικανικές δυνάμεις σε μια νέα πολυετή σύγκρουση.
-
Η πυρηνική απειλή: Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τον κ. Μάζη να εκτιμά ότι το Ιράν βρίσκεται πλέον στο κατώφλι της απόκτησης πυρηνικών όπλων, γεγονός που αλλάζει άρδην τη στρατηγική εξίσωση στην περιοχή.
Ελληνοτουρκικά: «Ηρεμία» με αστερίσκους
Αναφορικά με τη σχέση Αθήνας και Άγκυρας, ο Ιωάννης Μάζης εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στο κλίμα των «ήρεμων νερών».
-
Η στρατηγική της Τουρκίας: Η Άγκυρα, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν έχει εγκαταλείψει καμία από τις αναθεωρητικές της βλέψεις (Γαλάζια Πατρίδα, αποστρατικοποίηση νησιών). Απλώς χρησιμοποιεί την περίοδο ηρεμίας για να ανασυντάξει την οικονομία της και να εξασφαλίσει εξοπλιστικά προγράμματα από τη Δύση (π.χ. F-16).
-
Η θέση της Ελλάδας: Τόνισε την ανάγκη για συνεχή αποτρεπτική ισχύ και διπλωματική εγρήγορση. Επισήμανε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να διολισθήσει σε μια λογική «συνεκμετάλλευσης» του Αιγαίου υπό την πίεση διεθνών παραγόντων, καθώς αυτό θα ισοδυναμούσε με απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Γεωπολιτική της Ενέργειας
Ως ειδικός στην οικονομική γεωγραφία, ο κ. Μάζης ανέλυσε τη σημασία των ενεργειακών δρόμων. Η Ελλάδα, μέσω των αγωγών και των σταθμών LNG (όπως της Αλεξανδρούπολης), αναδεικνύεται σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο για την Ευρώπη, προσφέροντας εναλλακτική λύση στην εξάρτηση από τη Ρωσία.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ασφάλεια αυτών των υποδομών συνδέεται άμεσα με την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών και την ισχύ του διεθνούς δικαίου της θάλασσας (UNCLOS).
Συμπέρασμα
Η παρέμβαση του Ιωάννη Μάζη στη «Ναυτεμπορική» έκλεισε με ένα μήνυμα ρεαλισμού: Ο κόσμος εισέρχεται σε μια φάση πολυπολικότητας, όπου οι παραδοσιακές συμμαχίες δοκιμάζονται. Η Ελλάδα οφείλει να κινείται με άξονα το εθνικό συμφέρον, αποφεύγοντας τις «σειρήνες» ενός εύκολου κατευνασμού που μπορεί να αποβεί μοιραίος μακροπρόθεσμα.