Γράφει η Μαρία Γιαλαμά

Την 1η και τη 2α Σεπτεμβρίου η Εκκλησία της Ελλάδος διοργάνωσε, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, συνέδριο για το περιβάλλον. Η Εκκλησία ενδιαφέρεται για το υγιές φυσικό περιβάλλον μέσα στο οποίο οφείλουμε να ζούμε ως δημιουργήματα του Θεού.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε τρία διαφορετικά σημεία, παρουσία πολλών ιεραρχών. Η έναρξη έγινε στην Ιερά Μονή Δαδιάς, η οποία είναι αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου και φιλοξενεί μια μικρή ανδρική μοναστική κοινότητα. Το μοναστήρι βρίσκεται σε μια περιοχή εξαιρετικού φυσικού κάλλους.

Η ιστορία της Μονής αρχίζει τον 17ο αιώνα. Ακολούθησε μια μεγάλη περίοδος ακμής, κατά την οποία έγινε γνωστή ως φάρος πνευματικότητας. Η φήμη της ήταν τόσο μεγάλη, ώστε το 1913 οι Τούρκοι, πιστεύοντας ότι στο μοναστήρι υπήρχε κρυμμένος θησαυρός, το λεηλάτησαν και το παρέδωσαν στις φλόγες. Συνέδεσαν τον πλούτο της θρησκευτικής και πνευματικής ζωής με την ύπαρξη υλικού πλούτου και, όταν δεν βρήκαν τον θησαυρό που αναζητούσαν, δολοφόνησαν τους μοναχούς της κοινότητας και κατέστρεψαν τη Μονή.

Το 1930 οι κάτοικοι της Δαδιάς ξεκίνησαν την αναστήλωσή της. Σήμερα, η Μονή αποτελεί και πάλι έναν πνευματικό φάρο, με ολιγομελή μοναστική αδελφότητα και σημαντική δράση.

Στον ιστορικό αυτό χώρο επέλεξε η Εκκλησία της Ελλάδος να πραγματοποιήσει την έναρξη του δεύτερου συνεδρίου για το περιβάλλον. Προηγήθηκε Θεία Λειτουργία, στην οποία προεξήρχε ο οικοδεσπότης Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Δαμασκηνός.

Ακολούθησαν ομιλίες στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Σουφλίου, ενώ στις 2 Σεπτεμβρίου οι εργασίες του συνεδρίου μεταφέρθηκαν στο Πνευματικό Κέντρο της Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως. Εκεί πραγματοποιήθηκαν ενδιαφέρουσες επιστημονικές παρεμβάσεις για το περιβάλλον και, φυσικά, για το μέλλον μιας περιοχής που πριν από τρία χρόνια δέχθηκε ένα καθοριστικό πλήγμα από τη μεγάλη πυρκαγιά, η οποία αποτέφρωσε περίπου ένα εκατομμύριο στρέμματα δάσους και καλλιεργήσιμων εκτάσεων.

Η εκδήλωση δημιούργησε προβληματισμό. Οι καλές προθέσεις και η συνεχής ενημέρωση, όταν δεν συνοδεύονται από ουσιαστικά έργα αποκατάστασης ενός τόπου που μέχρι πρόσφατα διέθετε ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, αποτελούν δώρο άδωρο για την περιοχή.

Βεβαίως, ο ρόλος της Εκκλησίας δεν είναι να αποκαθιστά φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές. Αποστολή της είναι να αφυπνίζει την κοινωνία και να αναδεικνύει τη σημασία της περιβαλλοντικής ισορροπίας. Στην περίπτωση, όμως, της μεγάλης καταστροφής της χλωρίδας και της πανίδας του Έβρου, η περιοχή εξακολουθεί να ζει κυρίως με ευχολόγια.

Η Εκκλησία προσεγγίζει το θέμα με τη βοήθεια ειδικών επιστημόνων, καταθέτει προτάσεις, εκφράζει την αγωνία της και εύχεται. Η Πολιτεία, από την άλλη πλευρά, υπόσχεται και, προφανώς, αναμένει εξ ουρανού βοήθεια για να υλοποιήσει έστω και ένα μικρό μέρος των δεσμεύσεών της.

Η αποκατάσταση της περιοχής απαιτεί αξιοποίηση των υδάτινων πόρων, βελτίωση των υποδομών, δημιουργία μιας οργανωμένης και επαρκώς στελεχωμένης δασικής υπηρεσίας, καθώς και συστηματική φροντίδα για την αναγέννηση του δάσους, χωρίς παρεμβάσεις που θα προκαλέσουν νέες καταστροφές.

Εγκληματικές αποφάσεις

Η αδειοδότηση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε καμένες δασικές εκτάσεις αναιρεί στην πράξη την υποτιθέμενη ευαισθησία της κυβέρνησης για το περιβάλλον.

Ο Έβρος έχει την ατυχία να έχουν αδειοδοτηθεί αιολικά πάρκα τόσο σε εκτάσεις του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς που επλήγησαν από την πυρκαγιά όσο και στο Θρακικό Πέλαγος, με αφετηρία την αναβαθμίδα στο Δέλτα του ποταμού Έβρου.

Οι κάτοικοι έχουν κάθε λόγο να αμφισβητούν τις πραγματικές προθέσεις της Πολιτείας απέναντι στο βαριά πληγωμένο φυσικό περιβάλλον του τόπου τους. Πρόκειται για έναν τόπο με μοναδικά οικοσυστήματα, ζαρκάδια, αλεπούδες, τσακάλια, τα άγρια άλογα του Δέλτα, σπάνια ενδημικά πτηνά και σημαντικό αλιευτικό πλούτο.

Οι άνθρωποι που ζουν στην περιοχή γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα την αξία και τις ανάγκες της. Παρ’ όλα αυτά, όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις επιλέγουν να αγνοούν επιδεικτικά τις προτάσεις και τις αγωνίες τους.

Οι επισκέψεις κυβερνητικών κλιμακίων

Η κυβέρνηση επιχειρεί, για ακόμη μία φορά, να εκμεταλλευθεί επικοινωνιακά τα περιορισμένα έργα που πραγματοποιήθηκαν στον νομό. Πρόκειται κυρίως για τις ανακαινίσεις στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης και στα Κέντρα Υγείας των ακριτικών Δικαίων και του Σουφλίου.

Οι πόροι που διατέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης έδωσαν στον ακριτικό νομό τη δυνατότητα να αποκτήσει δύο σύγχρονες μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και να ανακαινίσει το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, το οποίο λειτουργεί εδώ και 23 χρόνια.

Απομένει, όμως, το σημαντικότερο: να καλυφθούν οι πολλές κενές θέσεις νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού διαφορετικών ειδικοτήτων. Παράλληλα, πρέπει να συντηρηθεί το οδικό δίκτυο, το οποίο σε πολλά σημεία βρίσκεται σε άθλια κατάσταση, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να φτάνουν με ασφάλεια τόσο στα περιφερειακά Κέντρα Υγείας όσο και στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο.

Ο Έβρος, ως ακριτικός νομός, χρειάζεται ολιστική προσέγγιση και σοβαρό, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για να μπορέσει να ορθοποδήσει. Οι αποσπασματικές παρεμβάσεις δεν βοηθούν ουσιαστικά την επιστροφή του στην παραγωγικότητα, τη δημιουργικότητα και την ευημερία. Αντιθέτως, καταναλώνονται περιορισμένοι οικονομικοί πόροι χωρίς να δημιουργούνται σταθερές προοπτικές για το μέλλον.

Όσα αποσπασματικά έργα και αν γίνουν, είτε πρόκειται για έργα βιτρίνας είτε όχι, ο Έβρος δεν πρόκειται να ανακάμψει και να γίνει πραγματικά ελκυστικός για τους νέους ανθρώπους που θα ήθελαν να εγκατασταθούν και να εργαστούν εκεί.

Το ζητούμενο δεν είναι το εφάπαξ ποσό των 10.000 ευρώ που προσφέρει η αρμόδια υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία μόνιμων συνθηκών που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη πολλών διαφορετικών τομέων της οικονομίας και θα δώσουν στους νέους τη δυνατότητα να εργαστούν και να ζήσουν αξιοπρεπώς στον τόπο τους.

Αυτοί οι κάτοικοι θα είναι τελικά και οι πραγματικοί προστάτες του περιβάλλοντος, επειδή η ζωή, η εργασία και το μέλλον τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με αυτό.

Η αφύπνιση και η ενότητα των πολιτών είναι αδήριτη ανάγκη

Παρά τα ευχολόγια και τις καλές προθέσεις της Εκκλησίας, η ώρα μηδέν για τον Έβρο πλησιάζει. Οι κυβερνώντες δεν φαίνεται να είναι σε θέση να δώσουν ουσιαστικές λύσεις. Η παραίτησή τους αποτελεί πλέον μονόδρομο.

Οι επισκέψεις υπουργών στον νομό, όταν έχουν χαρακτήρα περισσότερο τουριστικό και επικοινωνιακό παρά ουσιαστικό, εξοργίζουν τους κατοίκους. Έρχονται με υποσχέσεις που δεν τηρούνται και επιχειρούν να παρατείνουν την παρουσία τους στο πολιτικό σκηνικό στηριζόμενοι αποκλειστικά σε ένα επικοινωνιακό αφήγημα.

Την ίδια στιγμή, οι νέοι του νομού αποδημούν, αναζητώντας αλλού ευκαιρίες εργασίας και ζωής. Η μοναδική ελπίδα βρίσκεται στη συσπείρωση των κατοίκων, ώστε να διεκδικήσουν ενωμένοι και αποφασιστικά όσα δικαιούνται: αξιοπρεπή εργασία, ασφαλή διαβίωση και τη δυνατότητα να παραμείνουν στον τόπο τους.

Χωρίς ανθρώπους, δεν υπάρχει ανάπτυξη. Χωρίς ανάπτυξη, δεν υπάρχει μέλλον. Και χωρίς ενεργούς κατοίκους, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε πραγματική προστασία του περιβάλλοντος.