Νέα γεωπολιτική διάσταση αποκτά η υπόθεση του Σβέρνετς και των σχεδιαζόμενων επενδύσεων στην ευρύτερη περιοχή της Αυλώνας, καθώς τουρκικές αναλύσεις συνδέουν πλέον τις εξελίξεις στην Αλβανία με τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ στα Βαλκάνια και την Αδριατική.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της αλβανικής ιστοσελίδας Te Sheshi, ο Τούρκος δημοσιογράφος και αναλυτής İbrahim Karagül υποστηρίζει ότι όσα συμβαίνουν γύρω από τη νήσο Σάζαν δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται απλώς ως ένα τουριστικό επενδυτικό σχέδιο. Αντιθέτως, τα εντάσσει σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παιχνίδι, στο οποίο η Αλβανία εμφανίζεται ως πιθανό νέο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το επενδυτικό ενδιαφέρον του Jared Kushner, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, για την αξιοποίηση της περιοχής. Κατά τον Karagül, η υπόθεση δεν αφορά μόνο την οικονομία ή τον τουρισμό, αλλά αγγίζει ζητήματα στρατηγικού ελέγχου, λόγω της θέσης του Σάζαν στην είσοδο της Αδριατικής και της ιστορικής του χρήσης ως στρατιωτικής ζώνης κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Τούρκος αναλυτής εντάσσει την εξέλιξη σε αυτό που περιγράφει ως ισραηλινή στρατηγική «περικύκλωσης» της Τουρκίας. Σύμφωνα με την προσέγγισή του, μετά τη συνεργασία του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στην Ανατολική Μεσόγειο, η προσπάθεια απόκτησης επιρροής στην Αλβανία σηματοδοτεί επέκταση αυτής της στρατηγικής προς την Αδριατική.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο Karagül αντιμετωπίζει την Αλβανία όχι ως ουδέτερο επενδυτικό χώρο, αλλά ως χώρα με παραδοσιακούς πολιτικούς, ιστορικούς και στρατιωτικούς δεσμούς με την Τουρκία. Υπό αυτό το πρίσμα, προειδοποιεί ότι η είσοδος ισραηλινών συμφερόντων σε κρίσιμα σημεία της αλβανικής επικράτειας μπορεί να μεταβάλει τις περιφερειακές ισορροπίες και, μακροπρόθεσμα, να περιορίσει την τουρκική επιρροή.
Στην ανάλυσή του, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα παρουσιάζεται ως πολιτικός παράγοντας που φέρνει την Αλβανία πιο κοντά σε ισραηλινά συμφέροντα. Παράλληλα, οι αντιδράσεις και οι διαμαρτυρίες για το σχέδιο στο Σάζαν ερμηνεύονται ως αντίσταση απέναντι σε μια πιθανή μεταφορά ξένων στρατηγικών συμφερόντων σε αλβανικό έδαφος.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι εάν η Αλβανία θα παραμείνει στενός εταίρος της Τουρκίας ή εάν θα μετατραπεί σταδιακά σε σημείο στήριξης ισραηλινών συμφερόντων στα Βαλκάνια και την Αδριατική. Για τον Karagül, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν θα εξυπηρετούσε τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των Αλβανών, αλλά θα άνοιγε έναν νέο κύκλο γεωπολιτικών πιέσεων στην περιοχή.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της σύνδεσής της με το Σβέρνετς, όπου οι πρόσφατες εντάσεις γύρω από την πρόσβαση, τις περιφράξεις και τις αντιδράσεις κατοίκων έχουν ήδη δημιουργήσει πολιτικό και κοινωνικό θόρυβο. Μέσα από αυτή την οπτική, το ζήτημα παύει να είναι μόνο τοπικό ή περιβαλλοντικό και μετατρέπεται σε κομμάτι ενός ευρύτερου ανταγωνισμού ισχύος.
Η αλβανική περίπτωση δείχνει ότι τα Βαλκάνια επιστρέφουν δυναμικά στον χάρτη των μεγάλων γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Η Τουρκία θεωρεί την Αλβανία χώρο παραδοσιακής επιρροής. Το Ισραήλ αναζητεί στρατηγικά σημεία στην Ανατολική Μεσόγειο και την Αδριατική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω οικονομικών και πολιτικών δικτύων, διατηρούν ισχυρή παρουσία. Και η Ελλάδα παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι εξελίξεις αγγίζουν άμεσα τη Βόρειο Ήπειρο, την ασφάλεια της περιοχής και τη νέα αρχιτεκτονική ισχύος στα δυτικά Βαλκάνια.
Το συμπέρασμα για τον Τούρκο αρθρογράφο και συνομιλητή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι, ότι η υπόθεση Σβέρνετς–Σάζαν δεν αφορά μόνο μια επένδυση. Αφορά τον έλεγχο χώρου, τη στρατηγική πρόσβαση στην Αδριατική και την αναδιάταξη επιρροών σε μια περιοχή όπου τίποτα δεν είναι αθώο.