Γράφει ο Χρηστος Κωνσταντινίδης
Αναμφισβήτητα η συνεργασία ALTUS LSA και Shield AI ανεβάζει το επίπεδο στην ελληνική αμυντική βιομηχανία. Όπως σας ενημέρωσε το Geopolitico.gr, στο πλαίσιο της συνεργασίας, το ελληνικό KMB Hunter και το M3NTOR Unmanned Command-and-Control (C2) System της ALTUS-LSA θα ενσωματωθούν στο V-BAT UAS και την πλατφόρμα αυτονομίας Hivemind της Shield AI, δημιουργώντας μια νέα γενιά προηγμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών υψηλών δυνατοτήτων. Έτσι ανοίγει ο δρόμος για τη δημιουργία μιας επιχειρησιακής δυνατότητας η οποία δεν θα περιορίζεται στην επιτήρηση και στον εντοπισμό στόχων, αλλά θα επιτρέπει την άμεση προσβολή τους. Με απλά λόγια; Το V-BAT, μια πλατφόρμα επιτήρησης, παρακολούθησης και ελέγχου περιοχής αποκτά τη δυνατότητα κρούσης.
Στο Αιγαίο όμως μεγαλύτερος από τα ιρανικά Shahed – τα οποία είναι αλήθεια, ότι ακόμα δεν τα έχουμε αντικρίσει (σε αντίθεση με την Κύπρο) – είναι ο κίνδυνος των τουρκικών drones. Η Shield AI είναι αμερικανική εταιρεία και οι ΗΠΑ διαχρονικά προσπαθούν να διατηρήσουν ισορροπίες ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, τους δύο συμμάχους στο NATO. Γι’αυτό το Geopolitico.gr έθεσε ευθέως το ζήτημα των αμερικανικών περιορισμών στη χρήση του V-BAT κατά την παρουσίαση της συνεργασίας ALTUS LSA–Shield AI.
Η ερώτηση αφορούσε το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αρνηθούν τεχνική υποστήριξη ή ακόμη και να παρεμποδίσουν τη λειτουργία του συστήματος, εάν η Ελλάδα επιχειρούσε με το οπλισμένο V-BAT εναντίον τουρκικών στόχων.
Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Αμερικανικής προέλευσης οπλικά συστήματα και υποσυστήματα υπόκεινται σε κανόνες εξαγωγικού ελέγχου, άδειες τελικού χρήστη και πολιτικούς περιορισμούς. Σε μια ελληνοτουρκική κρίση, επομένως, η επιχειρησιακή αυτονομία των εισαγόμενων συστημάτων αποτελεί απολύτως εύλογο ζήτημα. Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε το παράδειγμα της κρίσης των Ιμίων, το 1996 και η παροδοχή του βοηθού υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, σε συζήτησή του με τον τότε Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Θεόδωρο Πάγκαλο, ότι σε περίπτωση που η χώρα μας πατούσε το κουμπί, τα όπλα δεν θα λειτουργούσαν.
«Το V-BAT δεν υπάγεται συνολικά στο ITAR»
Ο εκπρόσωπος της Shield AI, Τζέιμς Λίθγκοου απάντησε ότι όλες οι χώρες υπόκεινται σε ορισμένους κανόνες εξαγωγών, υποστήριξε όμως ότι το ίδιο το V-BAT δεν ελέγχεται συνολικά από το αμερικανικό καθεστώς ITAR.
Εξαίρεση, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελούν ορισμένα ειδικά φορτία αποστολής, όπως επιλεγμένα συστήματα κατάδειξης στόχων με λέιζερ, τα οποία μπορεί να υπάγονται σε αυστηρότερους εξαγωγικούς περιορισμούς.
Το ITAR –International Traffic in Arms Regulations– είναι το αμερικανικό κανονιστικό πλαίσιο που ελέγχει την εξαγωγή και μεταφορά στρατιωτικού υλικού, τεχνολογίας και τεχνικών δεδομένων.
Η απάντηση της εταιρείας σημαίνει ότι η βασική πλατφόρμα του V-BAT εμφανίζεται να διαθέτει μεγαλύτερη εξαγωγική ευελιξία από άλλα αμερικανικά οπλικά συστήματα. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε αισθητήρας, λογισμικό, όπλο ή υποσύστημα που θα ενσωματωθεί επάνω της είναι αυτομάτως απαλλαγμένο από ελέγχους.
Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον τουρκικού drone;
Η ερώτηση έγινε ακόμη πιο συγκεκριμένη! Eάν ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος παραβίαζε ή απειλούσε ελληνικό κυρίαρχο χώρο, θα μπορούσε η Ελλάδα να χρησιμοποιήσει το KMB Hunter που μεταφέρει το V-BAT για να το καταρρίψει;
Η απάντηση του εκπροσώπου της Shield AI ήταν σαφής:
«Εναπόκειται στους ίδιους το πώς θα χρησιμοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα».
Πρόσθεσε ότι το V-BAT βρίσκεται στην Ελλάδα για να επιτηρεί τα χωρικά ύδατα και την κυρίαρχη επικράτεια της χώρας, καθώς και για να συμβάλλει στην προστασία του ελληνικού στρατιωτικού προσωπικού.
Με βάση αυτήν την τοποθέτηση, η Shield AI δεν έθεσε κάποιον ειδικό περιορισμό που να αποκλείει τη χρήση του συστήματος εναντίον τουρκικής απειλής, εφόσον πρόκειται για υπεράσπιση της ελληνικής επικράτειας.
Το παράδειγμα της Ουκρανίας
Προς υποστήριξη της θέσης του, το στέλεχος της αμερικανικής εταιρείας επικαλέστηκε την επιχειρησιακή χρήση των V-BAT στην Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, τα συστήματα συνέχισαν να επιχειρούν στην πρώτη γραμμή και να υποστηρίζονται, παρά τις κατά καιρούς μεταβολές και τις διακυμάνσεις στις σχέσεις Ουάσινγκτον–Μόσχας και στην αμερικανική πολιτική γύρω από τον πόλεμο.
Κατά την εκτίμησή του, δεν υπάρχει λόγος να αναμένονται προβλήματα στην υποστήριξη της Ελλάδας. Υπενθύμισε, επίσης, ότι η χώρα χρησιμοποιεί ήδη το V-BAT σε πραγματικές αποστολές και ότι το σύστημα εκτελεί τις αποστολές που του έχουν ανατεθεί.