Ισχυρή προειδοποίηση για «λύση» με οσμή σχεδίου Ανάν – Τι είπε για Τραμπ, Ερντογάν, F-35, Ανατολική Μεσόγειο και τουρκολιβυκό μνημόνιο
Σαφή προειδοποίηση προς Αθήνα και Λευκωσία να μην αποδεχθούν μια διευθέτηση του Κυπριακού που θα οδηγήσει στην κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα παραδώσει, επί της ουσίας, ολόκληρο το νησί στην Τουρκία απηύθυνε ο στρατιωτικός αναλυτής και συγγραφέας Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».
Αναλύοντας τις εξελίξεις από τα F-35 και τη σχέση Τραμπ–Ερντογάν μέχρι τους αμερικανικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η επανεκκίνηση των προσπαθειών για το Κυπριακό συνδέεται με την επιδίωξη των Ηνωμένων Πολιτειών να ξεκαθαρίσει το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή. Έκρουσε, ωστόσο, τον κώδωνα του κινδύνου για σχέδια που, όπως είπε, έχουν «οσμή Λονδίνου και σχεδίου Ανάν».
Το μήνυμα Τραμπ προς τον Νετανιάχου
Σχολιάζοντας τα εγκώμια του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τουρκία, την οποία χαρακτήρισε μεγάλη δύναμη, ισχυρή χώρα και σημαντικό σύμμαχο, ο Σάββας Καλεντερίδης εκτίμησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να στείλει μήνυμα ενόψει της συνάντησής του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Κατά την εκτίμησή του, ο Τραμπ θέλησε να καταστήσει σαφές ότι δεν θα δεχθεί πιέσεις από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό γύρω από το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Την ίδια ώρα, η Μόσχα κρατά προσεκτική στάση στο ζήτημα των S-400 και, όπως είπε χαρακτηριστικά, «θα πουλήσει ακριβά το τομάρι της» προτού δώσει τη συγκατάθεσή της για οποιαδήποτε διευθέτηση.
Ο στρατιωτικός αναλυτής επισήμανε ότι ακόμη και αν η Τουρκία επιστρέψει τελικά στο πρόγραμμα, «δεν θα έρθει το τέλος του κόσμου». Υπενθύμισε ότι, βάσει του αρχικού σχεδιασμού της Άγκυρας, η τουρκική Πολεμική Αεροπορία θα έπρεπε ήδη να έχει παραλάβει 105 αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων και εκδόσεις κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, ώστε το «Anadolu» να μπορεί να αξιοποιηθεί ως αεροπλανοφόρο.
Η επιλογή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να προμηθευτεί τους ρωσικούς S-400 ανέτρεψε αυτόν τον σχεδιασμό. Ακόμη όμως και αν ξεπεραστούν τα εμπόδια του CAATSA και οι αυστηροί περιορισμοί που έχουν τεθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο, ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον μία δεκαετία για να αρχίσει η Τουρκία να παραλαμβάνει νέα αεροσκάφη, πέρα από τα έξι για τα οποία έχει ήδη πληρώσει.
Γιατί ο Τραμπ θα συνεχίσει να στηρίζει τον Ερντογάν
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προσωποπαγή πολιτική που ακολουθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και στα συμφέροντα φίλων και συνεργατών του Αμερικανού προέδρου, οι οποίοι δραστηριοποιούνται οικονομικά στο τρίγωνο Τουρκίας–Ιράκ–Συρίας.
Η Άγκυρα, όπως εξήγησε, αποτελεί το κέντρο αυτού του γεωπολιτικού και ενεργειακού τριγώνου, ενώ τα προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη αποτιμώνται σε τρισεκατομμύρια και όχι απλώς σε δισεκατομμύρια δολάρια. Για τον λόγο αυτό εκτίμησε ότι ο Τραμπ θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει τον Ερντογάν και την Τουρκία.
Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι αυτή η εικόνα δεν μεταφέρεται αυτομάτως στην Ανατολική Μεσόγειο. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social με σύνδεσμο συνέντευξης του υπουργού Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Breitbart, μέσω της οποίας αναδεικνυόταν η στρατηγική σημασία της Κύπρου.
Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι πρέπει να εξετάζονται χωριστά όσα συμβαίνουν στο τρίγωνο Τουρκίας–Ιράκ–Συρίας και όσα εξελίσσονται στο σχήμα 3+1, δηλαδή Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Οσμή Λονδίνου και σχεδίου Ανάν»
Σύμφωνα με τον Σάββα Καλεντερίδη, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ισχυρό οικονομικό και στρατηγικό ενδιαφέρον για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς αμερικανικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στο Ισραήλ, στην Αίγυπτο, στη Συρία και στη Λιβύη.
Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να αποσαφηνιστεί «τι ανήκει σε ποιον» και να οριοθετηθούν οι θαλάσσιες ζώνες, ώστε να αρθούν τα νομικά εμπόδια και να περιοριστεί η δυνητική αστάθεια που προκαλεί το άλυτο Κυπριακό. Για να προχωρήσει, όμως, ένας τέτοιος σχεδιασμός, θεωρεί ότι πρέπει να προηγηθεί λύση του Κυπριακού, καθώς η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και αξιοποιεί αυτή τη θέση ως επιχείρημα στο ζήτημα των οριοθετήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε και την κινητικότητα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και την πρωτοβουλία με την προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Προειδοποίησε, όμως, ότι ορισμένα στοιχεία των σχεδίων που παρουσιάζονται παραπέμπουν σε παλαιότερες βρετανικές προσεγγίσεις.
«Άλλο να λυθεί το Κυπριακό και άλλο να καταλυθεί το κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας και να αντικατασταθεί από ένα άλλο, το οποίο θα είναι στην ουσία δώρο στην Τουρκία. Θα κάνει δώρο στην Τουρκία ολόκληρο το νησί», τόνισε, καλώντας Αθήνα και Λευκωσία να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή.
Κίνδυνος παγίδας σε πολυμερή διάσκεψη
Ο Σάββας Καλεντερίδης εκτίμησε ότι, αν προηγηθεί λύση του Κυπριακού, το αμέσως επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η σύγκληση διεθνούς διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο, με αντικείμενο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Εκεί, όπως προειδοποίησε, η Ελλάδα ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με δυσάρεστες εκπλήξεις. Το ισχυρό χαρτί της χώρας είναι το Διεθνές Δίκαιο και η προσφυγή στο αρμόδιο διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Αντιθέτως, σε μια πολυμερή διαπραγμάτευση με καθαρά πολιτικούς όρους, η Τουρκία θα εμφανιστεί με το πλεονέκτημα μιας χώρας που παραμένει επί δεκαετίες αμετακίνητη στις διεκδικήσεις της.
«Πολύ δύσκολα θα περάσουμε τις θέσεις μας για την Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας τον κίνδυνο να μετατραπεί η πολυμερής διάσκεψη σε πεδίο πολιτικών πιέσεων και συμβιβασμών εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.
Θετική εξέλιξη η προσφυγή στη Χάγη για τη Λιβύη
Αναφερόμενος στις ελληνολιβυκές διαφορές, χαρακτήρισε περίπου απίθανο το ενδεχόμενο η κυβέρνηση της Τρίπολης να δεχθεί συζήτηση για συνολική οριοθέτηση που θα περιλαμβάνει και την περιοχή του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Εκτίμησε ότι, εάν σημειωθεί κάποια πρόοδος, αυτή πιθανότερα θα αφορά τη θαλάσσια περιοχή δυτικά της γραμμής του μνημονίου. Ακόμη και μια τέτοια εξέλιξη, εφόσον εφαρμοστεί η αρχή της μέσης γραμμής ή το θέμα οδηγηθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, θα μπορούσε να δημιουργήσει ευνοϊκό νομικό προηγούμενο για την Ελλάδα.
Κατά τον ίδιο, η παραπομπή της διαφοράς στη Χάγη θα ήταν θετική για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα, ανεξάρτητα από το εάν η λιβυκή πλευρά θα δεχόταν να συμπεριληφθεί στη διαδικασία και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Τέλος, αναφέρθηκε στον Μασάντ Μπούλος, σύμβουλο του Ντόναλντ Τραμπ για ζητήματα της Μέσης Ανατολής και του αραβικού κόσμου, λιβανικής καταγωγής και ελληνορθόδοξο, ο οποίος επισκέπτεται συχνά τη Λιβύη. Ο Καλεντερίδης κάλεσε όσους χειρίζονται τα εθνικά ζητήματα να λάβουν σοβαρά υπόψη τους αυτόν τον δίαυλο και να τον αξιοποιήσουν διπλωματικά.