Την περιφερειακή στρατηγική που αναπτύσσει η Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει δημοσίευμα των Times of Israel, με αφορμή τις επικείμενες επαφές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία.
Το ισραηλινό μέσο δίνει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι οι ελληνικές κινήσεις πραγματοποιούνται μόλις λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της μεγάλης συμφωνίας με το Ισραήλ για την ελληνική αεράμυνα.
Η κεντρική ανάγνωση του δημοσιεύματος είναι ότι η Αθήνα εμβαθύνει τη στρατηγική αμυντική συνεργασία της με το Ισραήλ, χωρίς όμως να εγκαταλείπει την προσπάθεια οικοδόμησης ισχυρών σχέσεων με τον αραβικό κόσμο.
Η αμυντική σχέση με το Ισραήλ
Οι Times of Israel επισημαίνουν ότι οι σχέσεις Ελλάδας και Ισραήλ, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της ενέργειας, έχουν ενισχυθεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην καλή προσωπική σχέση που έχει αναπτύξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Το ισραηλινό δημοσίευμα δεν παραλείπει να εντάξει την ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση και στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, σημειώνοντας ότι οι κοινές ανησυχίες για την Τουρκία έχουν συμβάλει στην περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συμφωνία που υπεγράφη στις 31 Αυγούστου και αφορά τη δημιουργία του νέου ελληνικού πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας με ισραηλινή συνδρομή.
Οι Times of Israel αποτιμούν την αξία της συμφωνίας σε περίπου 3 δισ. ευρώ – 3,5 δισ. δολάρια, παρουσιάζοντάς την ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του βάθους που έχει πλέον αποκτήσει η αμυντική σχέση Αθήνας–Ιερουσαλήμ.
Από το Ισραήλ στο Κάιρο
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει την Τρίτη στο Κάιρο για συνομιλίες με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Αίγυπτος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εταίρους της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα επιδιώκει έτσι να διατηρήσει παράλληλα ισχυρούς διαύλους με δύο βασικούς περιφερειακούς πόλους: το Ισραήλ και την Αίγυπτο.
Το μήνυμα που προκύπτει από την ισραηλινή ανάγνωση είναι ότι η ελληνική στρατηγική δεν περιορίζεται στη δημιουργία μιας αποκλειστικής συμμαχίας με το Ισραήλ. Αντιθέτως, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλέγμα περιφερειακών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Στο Ριάντ ο επόμενος σταθμός
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχεδιαζόμενη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σαουδική Αραβία.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε από τη Θεσσαλονίκη ότι σκοπεύει να επισκεφθεί σύντομα το βασίλειο, διαμηνύοντας παράλληλα ότι η πρόσφατη αμυντική συμφωνία μεταξύ Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας δεν μεταβάλλει τις σχέσεις Αθήνας–Ριάντ.
Η επισήμανση έχει ιδιαίτερη σημασία, ακριβώς επειδή η Τουρκία επιχειρεί παράλληλα να διευρύνει τη στρατιωτική και πολιτική παρουσία της στον Κόλπο.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, έχει ήδη οικοδομήσει σημαντικό κεφάλαιο αμυντικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία.
Οι ελληνικοί Patriot στη Σαουδική Αραβία
Το ισραηλινό δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα διατηρεί από το 2021 συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, στο πλαίσιο της ελληνικής στρατιωτικής συνδρομής για την προστασία κρίσιμων υποδομών του βασιλείου.
Σύμφωνα με τους Times of Israel, από τον περασμένο Ιούλιο οι ελληνικοί Patriot έχουν χρησιμοποιηθεί τέσσερις φορές για την κατάρριψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών και βαλλιστικών πυραύλων που φέρονται να προέρχονταν από την Υεμένη και να κατευθύνονταν προς σαουδαραβικά διυλιστήρια.
Η συγκεκριμένη παρουσία αποτελεί απτή απόδειξη ότι η σχέση Ελλάδας–Σαουδικής Αραβίας έχει αποκτήσει και επιχειρησιακή στρατιωτική διάσταση.
Και πάλι στο κάδρο η Τουρκία
Η Τουρκία αποτελεί έναν από τους κοινούς παρονομαστές του ισραηλινού δημοσιεύματος.
Οι Times of Israel συνδέουν τις υψηλές ελληνικές αμυντικές δαπάνες με τη μακροχρόνια ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις τουρκικές αμφισβητήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε από τη Θεσσαλονίκη ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των μόλις πέντε χωρών του ΝΑΤΟ που δαπανούν τουλάχιστον 3,5% του ΑΕΠ τους για τον πυρήνα των αμυντικών δαπανών.
Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκε και το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ερωτηθείς για την επιθυμία που έχει εκφράσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να πωληθούν τα προηγμένα μαχητικά στην Άγκυρα, ο Έλληνας πρωθυπουργός απάντησε ότι δεν πρόκειται να υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες τι πρέπει να κάνουν.
Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν νομικά εμπόδια λόγω των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στην Τουρκία μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400.
Η Ελλάδα, από την άλλη πλευρά, αναμένεται να παραλάβει τα πρώτα από τα 20 F-35 στα τέλη του 2028, ενώ διαθέτει δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20 αεροσκάφη.
Η ελληνική στρατηγική των πολλαπλών αξόνων
Η εικόνα που σκιαγραφεί το ισραηλινό δημοσίευμα είναι αυτή μιας Αθήνας που επιχειρεί να κινηθεί σε πολλαπλούς άξονες ταυτόχρονα.
Η Ελλάδα επενδύει στη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και προχωρά σε μεγάλης κλίμακας αμυντική συνεργασία. Παράλληλα, όμως, ενισχύει τις σχέσεις της με το Κάιρο και επιδιώκει να διατηρήσει το υψηλό επίπεδο συνεργασίας με το Ριάντ.
Αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μία περίοδο κατά την οποία και η Τουρκία επιχειρεί να αποκαταστήσει ή να ενισχύσει τις σχέσεις της με τις μεγάλες δυνάμεις του αραβικού κόσμου.
Υπό αυτό το πρίσμα, οι επισκέψεις Μητσοτάκη σε Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία δεν αποτελούν αποσπασματικές διπλωματικές κινήσεις. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Ελλάδας να εδραιώσει τη θέση της ως σταθερού εταίρου σε ένα δίκτυο συνεργασιών που εκτείνεται από το Ισραήλ και την Κύπρο μέχρι την Αίγυπτο και τον Κόλπο.
Και το γεγονός ότι αυτή η στρατηγική αναλύεται πλέον με ιδιαίτερη προσοχή και από τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης δείχνει τη σημασία που αποκτούν οι ελληνικές κινήσεις στη νέα γεωπολιτική εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.