Γράφει ο Λάμπρος Τζούμης
Με αφορμή την εύρεση μη επανδρωμένου θαλάσσιου σκάφους στη Λευκάδα, που προσομοιάζει με το ουκρανικό Magura V5, θα ήταν σκόπιμο να επισημανθούν ορισμένα ζητήματα που αφορούν τις σύγχρονες εξελίξεις στον τομέα των επιχειρήσεων και των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο της αμυντικής έκθεσης SAHA 2026 στην Κωνσταντινούπολη, η τουρκική εταιρεία ASELSAN παρουσίασε δύο νέα μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα, το σκάφος επιφανείας Tufan και το υποβρύχιο Kilic, αμφότερα σχεδιασμένα για αποστολές κρούσης τύπου «καμικάζι» εναντίον ναυτικών στόχων.
Η χρήση φθηνών, ευέλικτων και μαζικά αναλώσιμων μη επανδρωμένων μέσων δημιουργεί νέες προκλήσεις, καθώς μπορούν να απειλήσουν ιδιαίτερα ακριβές και υψηλής αξίας μονάδες επιφανείας. Ενδεικτικά, ένα σκάφος όπως αυτό που εντοπίστηκε στη Λευκάδα εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 300.000 δολάρια, ενώ η φρεγάτα Belharra που προμηθεύεται η Ελλάδα κοστίζει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ ανά πλοίο.
Η επισήμανση αυτή δεν σημαίνει ότι το ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα κινείται σε λανθασμένη κατεύθυνση. Ωστόσο, απαιτείται προβληματισμός που να αφορά όχι μόνο τον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων συστημάτων σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης με τη «φίλη» γείτονα χώρα, αλλά και τη συνολική φιλοσοφία εξοπλισμών που ακολουθούμε.
Η έμφαση σε πανάκριβες πλατφόρμες, χωρίς παράλληλη επένδυση σε οικονομικότερα μη επανδρωμένα μέσα, συστήματα αντι-drone, δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και μέσα μαζικής παραγωγής φθηνών οπλικών συστημάτων, ενδέχεται να δημιουργήσει επιχειρησιακές ανισορροπίες στο πεδίο της σύγχρονης σύγκρουσης.
Τα λεγόμενα «φθηνά οπλικά συστήματα» δεν αποτελούν πλέον συμπληρωματικό μέσο, αλλά βασικό παράγοντα ισχύος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και οι πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν δείξει ότι drones, μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογο κόστος σε πολύ ακριβότερα οπλικά συστήματα.
Η πραγματική πρόκληση, επομένως, δεν είναι μόνο η απόκτηση σύγχρονων μεγάλων μονάδων, αλλά η διαμόρφωση μιας ισορροπημένης αμυντικής στρατηγικής που θα συνδυάζει ποιοτική υπεροχή, τεχνολογική προσαρμογή και ικανότητα αντιμετώπισης ασύμμετρων απειλών χαμηλού κόστους.