Σαφή προειδοποίηση για επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και επιστροφή σε μία περίοδο τριβών και εντάσεων απηύθυνε ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης, μιλώντας στο Ράδιο Max της Αλεξανδρούπολης.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η ιδιαίτερη σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, το τουρκικό casus belli, ο σχεδιαζόμενος νόμος για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και ο κίνδυνος νέων τετελεσμένων στο Αιγαίο.
Ο Λάζαρος Καμπουρίδης εκτίμησε ότι η Τουρκία εξήλθε πολιτικά ενισχυμένη από τη Σύνοδο, όχι τόσο εξαιτίας του ζητήματος των F-35, όσο κυρίως λόγω της εικόνας στενής προσωπικής σχέσης που καλλιεργήθηκε ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο και τον Τούρκο ομόλογό του.
«Η Τουρκία βγαίνει κερδισμένη»
Σύμφωνα με τον αντιστράτηγο ε.α., οι δημόσιες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ στον Τούρκο πρόεδρο δημιούργησαν ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό πολιτικό και επικοινωνιακό περιβάλλον για την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι εάν τελικά η Τουρκία θα αποκτήσει τα μαχητικά F-35, αλλά η ψυχολογική και πολιτική ώθηση που έλαβε ο Ερντογάν από τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.
«Η Τουρκία βγαίνει κερδισμένη. Όχι για το θέμα των F-35, το οποίο για μένα είναι δευτερεύον. Είναι κυρίως η ψυχολογία που απέκτησε ο Ερντογάν λόγω των δηλώσεων του Τραμπ», ανέφερε.
Ο ίδιος θεωρεί ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει αυτή την εικόνα και στα ελληνοτουρκικά, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως έναν ηγέτη που διαθέτει άμεση πρόσβαση και επιρροή στην Ουάσιγκτον.
Κατά τον Λάζαρο Καμπουρίδη, ο Ερντογάν έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να επηρεάζει αποφάσεις της αμερικανικής ηγεσίας σε κρίσιμα περιφερειακά ζητήματα, όπως οι εξελίξεις στη Συρία, το κουρδικό ζήτημα και η διαμόρφωση της πολιτικής απέναντι στη Δαμασκό.
Τα πανηγύρια των τουρκικών μέσων
Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε και στον τρόπο με τον οποίο παρουσίασαν τη Σύνοδο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, σημειώνοντας ότι στην Τουρκία επικράτησε κλίμα θριάμβου.
Η Άγκυρα, σύμφωνα με την ανάλυσή του, εμφανίζεται να πιστεύει ότι εξασφάλισε μία νέα θέση ισχύος μέσα στο ΝΑΤΟ, αλλά και μία προνομιακή σχέση με τον Λευκό Οίκο.
Αυτό το κεφάλαιο επιρροής, προειδοποίησε, ο Ερντογάν θα προσπαθήσει να το «ρευστοποιήσει» το επόμενο διάστημα, τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας όσο και στα ανοικτά μέτωπα της εξωτερικής πολιτικής.
Η ανησυχία για την Αθήνα είναι ότι η τουρκική ηγεσία ενδέχεται να θεωρήσει πως έχει μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς να φοβάται σοβαρές αντιδράσεις από την Ουάσιγκτον.
«Σωστά τέθηκε το casus belli, αλλά αργήσαμε»
Αναφερόμενος στην παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού στη Σύνοδο, ο Λάζαρος Καμπουρίδης χαρακτήρισε σωστή την απόφαση να τεθεί δημοσίως το ζήτημα του τουρκικού casus belli.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η ελληνική πλευρά άργησε να επαναφέρει με ένταση το θέμα, καθώς είχε προηγηθεί μία μακρά περίοδος πολιτικής των «ήρεμων νερών», διακηρύξεων φιλίας και χαμηλών τόνων.
Όπως παρατήρησε, η εικόνα εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων δημιούργησε σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς την εντύπωση ότι τα προβλήματα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας είχαν ουσιαστικά ξεπεραστεί.
Αποτέλεσμα ήταν να περιοριστούν οι επιφυλάξεις απέναντι στην Τουρκία και να ξεκινήσει εκ νέου η συζήτηση για ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας της Άγκυρας με τις ευρωπαϊκές χώρες.
«Όταν για δυόμισι χρόνια υπάρχουν χαμόγελα, ήρεμα νερά και διακήρυξη φιλίας, οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί θεωρούν ότι η Ελλάδα τα βρήκε με την Τουρκία», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, η Αθήνα συνέβαλε στην αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας της Τουρκίας, χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλίσει την άρση του casus belli ή την εγκατάλειψη των αναθεωρητικών τουρκικών διεκδικήσεων.
«Ξεπλέναμε την Τουρκία και τώρα ερχόμαστε και λέμε ότι υπάρχει casus belli. Σωστά το έθεσε ο πρωθυπουργός, αλλά αυτό είναι και αποτέλεσμα δικών μας λαθών», υπογράμμισε.
Η ενίσχυση της Τουρκίας και η αντίδραση του Ισραήλ
Ο Λάζαρος Καμπουρίδης εκτίμησε ακόμη ότι τα αποτελέσματα της Συνόδου αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά τις ήδη τεταμένες σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ.
Η ενίσχυση της Άγκυρας μέσα στο ΝΑΤΟ και η δημόσια στήριξη που φαίνεται να απολαμβάνει από τον Τραμπ προκαλούν ανησυχία στο Ισραήλ, το οποίο αντιμετωπίζει την τουρκική περιφερειακή πολιτική ως αυξανόμενη απειλή.
Για τον λόγο αυτόν, ο αντιστράτηγος ε.α. τόνισε ότι η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλουν να επενδύσουν ακόμη περισσότερο στη στρατηγική τους συνεργασία με το Ισραήλ.
Κατά την εκτίμησή του, οι σχέσεις με το εβραϊκό κράτος αποκτούν πλέον μεγαλύτερη σημασία για την αντιμετώπιση της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής και για τη διαμόρφωση ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Θα πρέπει να επενδύσουμε πάση θυσία ακόμη περισσότερο στις σχέσεις μας με το Ισραήλ, τόσο εμείς όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία», επισήμανε.
Οι σχέσεις του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία
Σχολιάζοντας τη στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στη Ρωσία, ο Λάζαρος Καμπουρίδης σημείωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση από εκείνη που είχαν υιοθετήσει στο παρελθόν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρά τη διαφορετική ρητορική, όμως, η οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία συνεχίζεται, γεγονός που δείχνει ότι η αντιπαράθεση με τη Μόσχα εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της δυτικής πολιτικής.
Ο αντιστράτηγος ε.α. ανέφερε ότι το ουκρανικό μέτωπο φαίνεται να αναθερμαίνεται, με σοβαρές συνέπειες όχι μόνο σε ανθρώπινες ζωές, αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα, εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι σε πληροφορίες που θέλουν τη Ρωσία να συναινεί στη μεταφορά ή απομάκρυνση των ρωσικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία.
Όπως υποστήριξε, τέτοια σενάρια ενδέχεται να αποτελούν περισσότερο μέρος μιας επικοινωνιακής και διαπραγματευτικής τακτικής της Άγκυρας, παρά μία πραγματική συμφωνία με τη Μόσχα.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» και οι νέες τουρκικές κινήσεις
Το πλέον ανησυχητικό σημείο της παρέμβασης του Λάζαρου Καμπουρίδη αφορούσε τον σχεδιαζόμενο τουρκικό νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Ο αντιστράτηγος ε.α. εμφανίστηκε βέβαιος ότι η τουρκική ηγεσία θα προχωρήσει στην ψήφισή του, εκτιμώντας ότι αυτό μπορεί να συμβεί τον προσεχή Οκτώβριο.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο συγκεκριμένος νόμος θα μπορούσε να προσφέρει στον Τούρκο πρόεδρο νέες αρμοδιότητες για τον καθορισμό, τη δέσμευση ή τη διοικητική διαχείριση θαλάσσιων περιοχών.
Μία τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε νέα προβλήματα στο Αιγαίο, καθώς η Τουρκία θα μπορούσε να επιχειρήσει να δεσμεύει περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος, προκαλώντας συνεχείς αντιδράσεις, αμφισβητήσεις και επεισόδια έντασης.
«Η Τουρκία θα δεσμεύει περιοχές στο Αιγαίο, θα μας κάνει τη ζωή δύσκολη και θα μπούμε σε μία περίοδο τριβών και εντάσεων», προειδοποίησε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην απάντηση του Ερντογάν για το casus belli, χαρακτηρίζοντας την προσπάθεια του Τούρκου προέδρου να υποβαθμίσει το θέμα ως κλασική τακτική της τουρκικής διπλωματίας.
Όπως είπε, εάν η Τουρκία πραγματικά δεν θεωρεί ότι υπάρχει απειλή πολέμου, τότε θα μπορούσε πολύ απλά να ακυρώσει τη σχετική απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.
«Πηγαίνουμε σε πιο θολά νερά»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Λάζαρος Καμπουρίδης εκτίμησε ότι η περίοδος των «ήρεμων νερών» οδηγείται προς το τέλος της.
Η ενισχυμένη αυτοπεποίθηση του Ερντογάν, η σχέση που εμφανίζεται να έχει με τον Ντόναλντ Τραμπ, η προώθηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» και η απουσία ουσιαστικής τουρκικής υποχώρησης από το casus belli δημιουργούν ένα επικίνδυνο μείγμα.
Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα θα κινηθεί ανάλογα με τις ελληνικές πρωτοβουλίες, επιχειρώντας να απαντά με νέες δεσμεύσεις περιοχών, αμφισβητήσεις και τετελεσμένα.
«Με δεδομένο ότι ο Ερντογάν αισθάνεται φίλος του Τραμπ και ότι ο Αμερικανός πρόεδρος του έχει σχεδόν τυφλή εμπιστοσύνη, νομίζω ότι πηγαίνουμε πλέον σε πιο θολά νερά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις», κατέληξε.