Στη ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας και Ισραήλ, στις έντονες διεργασίες γύρω από το ενδεχόμενο επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 και στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου στρατηγικού άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο επικεντρώθηκε η εκπομπή «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, η ισραηλινή στρατιωτική και πολιτική ηγεσία αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως μία από τις σοβαρότερες δυνητικές απειλές για τα συμφέροντα και την ασφάλεια του Ισραήλ. Η νέα αυτή πραγματικότητα συνδέεται με την τουρκική παρουσία στη Συρία, την αντιισραηλινή ρητορική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, αλλά και την προσπάθεια της Τουρκίας να αναδειχθεί σε κυρίαρχη περιφερειακή δύναμη.
Οι IDF προετοιμάζονται για κάθε ενδεχόμενο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις πληροφορίες που αποδίδονται σε ισραηλινές στρατιωτικές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ και οι υπηρεσίες πληροφοριών βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα και παρακολουθούν στενά κάθε κίνηση της Άγκυρας.
Όπως τονίστηκε, για πρώτη φορά η Τουρκία αναφέρεται ανοιχτά ανάμεσα στα μέτωπα για τα οποία προετοιμάζεται ο ισραηλινός μηχανισμός ασφαλείας, μαζί με το Ιράν, τον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία. Το μήνυμα που εκπέμπεται από την Ιερουσαλήμ είναι ότι το Ισραήλ δεν σκοπεύει να αιφνιδιαστεί και εξετάζει όλα τα πιθανά σενάρια, ακόμη και εκείνα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ακραία.
Οι ισραηλινές πηγές φέρονται να περιγράφουν την Τουρκία ως τμήμα ενός άξονα ο οποίος σταδιακά αποκτά εχθρικά χαρακτηριστικά απέναντι στο Ισραήλ. Η εκτίμηση αυτή προκαλεί έντονη κινητικότητα, ιδιαίτερα στη Συρία, όπου η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τη στρατιωτική και τεχνολογική παρουσία της.
Τα μηνύματα Νετανιάχου και η απειλή σύγκρουσης
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν επίσης οι επανειλημμένες δημόσιες παρεμβάσεις του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος υπογράμμισε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για κάθε πιθανό σενάριο σε μία περίοδο μεγάλης περιφερειακής αβεβαιότητας.
Η αναφορά αυτή ερμηνεύτηκε ως σαφές μήνυμα όχι μόνο προς το Ιράν, αλλά και προς την Τουρκία, ιδιαίτερα μετά την αναζωπύρωση της συζήτησης για πιθανή πώληση F-35 στην Άγκυρα.
Παράλληλα, ο Ισραηλινός υπουργός Διασποράς Αμιχάι Τσίκλι εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος από τις δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας. Όπως μεταφέρθηκε στην εκπομπή, οι ισραηλινές υπηρεσίες αξιολογούν συστηματικά τις τοποθετήσεις του Ερντογάν και του Χακάν Φιντάν, αντιμετωπίζοντας με μεγάλη σοβαρότητα τις αναφορές περί «απελευθέρωσης της Ιερουσαλήμ».
Ο Ισραηλινός υπουργός φέρεται να άφησε ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης της Τουρκίας κατά του Ισραήλ. Πρόκειται για μία εξαιρετικά σκληρή τοποθέτηση, η οποία αποτυπώνει το βάθος της καχυποψίας που κυριαρχεί πλέον στην Ιερουσαλήμ.
Η μεγάλη μάχη για τα τουρκικά F-35
Κεντρικό θέμα της εκπομπής αποτέλεσε η προσπάθεια της Τουρκίας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35. Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας επισήμανε ότι, παρά τις δηλώσεις και τη φημολογία, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών για την παράδοση των μαχητικών στην Άγκυρα.
Το βασικό εμπόδιο παραμένει η κατοχή των ρωσικών S-400. Τουρκικά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα διερευνά τρόπους απομάκρυνσής τους και εξετάζει τη μεταφορά τους σε τρίτη χώρα. Μεταξύ των σεναρίων που έχουν παρουσιαστεί περιλαμβάνονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Βόρεια Κορέα και η Συρία.
Στην εκπομπή, πάντως, εκφράστηκαν ισχυρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Μόσχα θα επέτρεπε μία τέτοια μεταφορά. Επισημάνθηκε ότι οι σχετικές διαρροές μπορεί να αποτελούν μέρος μιας τουρκικής επικοινωνιακής επιχείρησης, με στόχο να καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι το πρόβλημα των S-400 μπορεί εύκολα να ξεπεραστεί.
Την ίδια στιγμή, ισραηλινά και τουρκικά μέσα αναγνωρίζουν ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ έχουν κινητοποιηθεί διπλωματικά προκειμένου να αποτρέψουν την πώληση των F-35. Η μεγάλη μάχη αναμένεται να δοθεί στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου το ελληνικό, το ισραηλινό και το αρμενικό λόμπι ασκούν πιέσεις.
Ακόμη και αν οι S-400 απομακρυνθούν, παραμένουν σοβαρές αντιρρήσεις λόγω των απειλών που διατυπώνει η Τουρκία κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, της στάσης της απέναντι στο Ισραήλ, της παρουσίας της στη Συρία και της πολιτικής της έναντι των Κούρδων και των Αρμενίων.
Η παρέμβαση Δένδια
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια από το βήμα συνεδρίου του «Economist».
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν θα ήταν ευτυχής από μία παράδοση F-35 στην Τουρκία, θέτοντας παράλληλα το κρίσιμο ερώτημα εάν μία τέτοια πώληση εξυπηρετεί πραγματικά τα εθνικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η τοποθέτηση αυτή χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα στοχευμένη, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από το στενό πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων στο ζήτημα της αξιοπιστίας της Τουρκίας ως συμμάχου της Ουάσιγκτον.
Την ίδια ώρα, ελληνικές διπλωματικές πηγές συνιστούν ψυχραιμία, υπογραμμίζοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση για την Τουρκία. Η Ελλάδα, αντιθέτως, βρίσκεται ήδη σε τροχιά ένταξης στην εποχή των F-35, αναβαθμίζει τα F-16 στην έκδοση Viper και διαθέτει τα γαλλικά Rafale.
Η Ινδία μπαίνει στην εξίσωση
Το ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία προκαλεί ανησυχία και στην Ινδία. Η στενή στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας και Πακιστάν, οι κοινές ασκήσεις, η πώληση τουρκικών drones και πολεμικών πλοίων στο Ισλαμαμπάντ δημιουργούν φόβους ότι τουρκικά μαχητικά θα μπορούσαν μελλοντικά να επιχειρήσουν στο πλευρό της πακιστανικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Στην εκπομπή εκτιμήθηκε ότι η Νέα Δελχί θα επιχειρήσει επίσης να παρέμβει προς την αμερικανική κυβέρνηση, ενισχύοντας το μέτωπο όσων αντιτίθενται στην ενίσχυση της Τουρκίας με το πλέον προηγμένο μαχητικό αεροσκάφος των ΗΠΑ.
Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μία ευρύτερη σύγκλιση Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας, με κοινό παρονομαστή την αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού και της στρατηγικής συνεργασίας Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ.
Τουρκικό ραντάρ στη Δαμασκό
Ένα ακόμη σημείο έντονης ανησυχίας για το Ισραήλ είναι η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση του τουρκικού ραντάρ HTRS-100 της ASELSAN στο διεθνές αεροδρόμιο της Δαμασκού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το σύστημα θα μπορεί να σχηματίζει τρισδιάστατη εικόνα της εναέριας κατάστασης σε ακτίνα έως και 185 χιλιομέτρων, καλύπτοντας τη Δαμασκό, μεγάλο τμήμα του Λιβάνου και περιοχές του βορείου Ισραήλ.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς η Τουρκία θα αποκτήσει ενισχυμένη εικόνα της ισραηλινής αεροπορικής δραστηριότητας και θα δυσκολέψει τις επιχειρήσεις της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας στη Συρία.
Νέο αμυντικό δόγμα με Ελλάδα και Κύπρο
Απέναντι στην τουρκική κινητικότητα, το Ισραήλ φέρεται να επιδιώκει την εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας του με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ισραηλινές αναλύσεις εισηγούνται τη δημιουργία ενός κοινού ναυτικού δόγματος, με κοινές ασκήσεις, θαλάσσιες περιπολίες, επιτήρηση κρίσιμων υποδομών και συχνότερη παρουσία πολεμικών πλοίων. Στο σχέδιο αυτό η Σούδα προορίζεται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία κοινού παρατηρητηρίου Ελλάδας, Ισραήλ και Ινδίας για την παρακολούθηση υβριδικών απειλών, κυβερνοεπιθέσεων, δολιοφθορών, παραπληροφόρησης, απειλών κατά της ναυσιπλοΐας και επιθέσεων σε υποθαλάσσιες ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Η ισραηλινή στρατηγική δεν περιορίζεται στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Ισραήλ ενισχύει παράλληλα τη συνεργασία του με τη Σερβία, τη Ρουμανία και την Αλβανία, επεκτείνοντας την παρουσία της αμυντικής του βιομηχανίας στα Βαλκάνια.
Η παρέμβαση Ζεμενίδη στην εκπομπή του Μπάνον
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην παρέμβαση του εκτελεστικού διευθυντή του HALC, Έντι Ζεμενίδη, στο podcast του Στιβ Μπάνον.
Ο Ζεμενίδης υπογράμμισε ότι η πρόσβαση της Τουρκίας στα αμερικανικά οπλικά συστήματα δεν αποτελεί δικαίωμα, αλλά προνόμιο. Έθεσε μάλιστα ως προϋποθέσεις για την απόκτηση αμερικανικών όπλων την αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων από την Κύπρο και την εγκατάλειψη του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η παρέμβαση θεωρήθηκε σημαντική λόγω της επιρροής που διατηρεί ο Μπάνον στον χώρο που βρίσκεται κοντά στον Ντόναλντ Τραμπ.
Το θρίλερ με τον IMEC
Στην εκπομπή παρουσιάστηκε επίσης δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο η Σαουδική Αραβία εξετάζει την τροποποίηση της διαδρομής του οικονομικού διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, γνωστού ως IMEC.
Το υπό εξέταση σενάριο προβλέπει παράκαμψη του Ισραήλ και διέλευση του χερσαίου σκέλους μέσω της Συρίας. Μία τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σοβαρό στρατηγικό πλήγμα για το Ισραήλ, αν και επισημάνθηκε ότι το Ριάντ δεν μπορεί να αλλάξει μονομερώς έναν διεθνή σχεδιασμό στον οποίο συμμετέχουν πολλές χώρες.
Δεν αποκλείεται, επομένως, η σχετική διαρροή να χρησιμοποιείται από τη Σαουδική Αραβία ως μοχλός πίεσης για την εξασφάλιση πολιτικών και οικονομικών ανταλλαγμάτων.
Η υποδειγματική προσγείωση του F-16
Η εκπομπή ολοκληρώθηκε με αναφορά στην αναγκαστική προσγείωση ελληνικού F-16 στη Ζάκυνθο, έπειτα από πρόβλημα στο σύστημα προσγείωσης.
Ο χειριστής ακολούθησε όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες, απέρριψε καύσιμα και πραγματοποίησε προσγείωση με την άτρακτο, επιδεικνύοντας ψυχραιμία, επαγγελματισμό και απόλυτη προσήλωση στο καθήκον.
Ο πιλότος είναι καλά στην υγεία του, ενώ η ενέργειά του προκάλεσε θαυμασμό τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Όπως υπογραμμίστηκε, το σημαντικότερο είναι ότι αποφεύχθηκε μία τραγωδία και σώθηκε η ζωή του χειριστή.
Η συνολική εικόνα που παρουσιάστηκε στο «Direct News» είναι εκείνη μιας Ανατολικής Μεσογείου που εισέρχεται σε νέα περίοδο σκληρού ανταγωνισμού. Η Τουρκία επιχειρεί να αυξήσει τη στρατιωτική και πολιτική επιρροή της, ενώ Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ινδία αναζητούν έναν σταθερό μηχανισμό συντονισμού για την προστασία των κοινών τους συμφερόντων.