Ο Γιώργος Φίλης εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στους χαρακτηρισμούς περί δημιουργίας ενός νέου «ισλαμικού» ή «σουνιτικού ΝΑΤΟ», επισημαίνοντας ότι μένει να αποδειχθεί στην πράξη εάν η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν διαθέτει πραγματική στρατιωτική ουσία ή αποτελεί, στην παρούσα φάση, περισσότερο μια διακήρυξη πολιτικών εντυπώσεων.
Όπως εξήγησε, η πραγματική δοκιμασία θα έρθει όταν κάποια από τις χώρες κληθεί να προσφέρει ουσιαστική στρατιωτική βοήθεια σε μια άλλη. Παρέπεμψε μάλιστα στην ιστορική εμπειρία του Συμφώνου της Βαγδάτης και του CENTO, σχημάτων που είχαν παρουσιαστεί ως ένα είδος «ΝΑΤΟ της Μέσης Ανατολής», αλλά τελικά οδηγήθηκαν στο περιθώριο της Ιστορίας.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι Τουρκία και Πακιστάν διαθέτουν ήδη ιδιαίτερα αναβαθμισμένες στρατιωτικές σχέσεις, με πακιστανικές δυνάμεις να συμμετέχουν ακόμη και σε ασκήσεις στο Αιγαίο. Έσπευσε, ωστόσο, να ξεκαθαρίσει ότι δεν θεωρεί πιθανό η Σαουδική Αραβία να στραφεί στρατιωτικά εναντίον της Ελλάδας.
«Η Ελλάδα πρέπει να δημιουργήσει αντίβαρα»
Για τον Γιώργο Φίλη, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι να υπερτιμηθεί ή να υποτιμηθεί η νέα συμφωνία, αλλά να προετοιμαστεί η Αθήνα ακόμη και για το δυσμενέστερο σενάριο.
Στο πλαίσιο αυτό υποστήριξε ότι Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να κινηθούν μαζί με το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία προς ένα πολύ ισχυρότερο σχήμα στρατηγικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερα σαφής ήταν ως προς τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις. Κατά την άποψή του, οι υπάρχουσες αμυντικές συνεργασίες, τα κοινά προγράμματα και η ανταλλαγή τεχνολογίας δεν αρκούν.
«Έπρεπε να έχουμε υπογράψει στρατιωτική συμφωνία αμοιβαίας υποστήριξης με το Ισραήλ», τόνισε, εξηγώντας ότι μιλά για μια ξεκάθαρη συμφωνία αμοιβαίας στρατιωτικής βοήθειας σε περίπτωση πολέμου με την Τουρκία.
Ο Γιώργος Φίλης έκανε λόγο για τη δημιουργία ενός πολυπολιτισμικού στρατηγικού σχήματος Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, ΗΑΕ και Ινδίας, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γεωπολιτικό αντίβαρο στις ανακατατάξεις της ευρύτερης περιοχής.
Η Τουρκία και η επιστροφή προς τη Δύση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η εκτίμησή του για τη στρατηγική κατεύθυνση της Άγκυρας. Ο Γιώργος Φίλης υποστήριξε ότι η Τουρκία τελικά θα κινηθεί περισσότερο προς τη Δύση και όχι προς το ευρασιατικό στρατόπεδο.
Κατά την ανάλυσή του, δυνάμεις όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν δεν μπορούν να προσφέρουν στην Άγκυρα όσα επιδιώκει σε σχέση με τον Ελληνισμό.
Ο ίδιος απέδωσε στην Τουρκία στόχους που αφορούν τον έλεγχο τμήματος του Αιγαίου, μελλοντικές διεκδικήσεις σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τη Θράκη και την Κύπρο. Εκτίμησε ότι στην τουρκική στρατηγική σκέψη τέτοιες επιδιώξεις θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν μόνο μέσα από τη σχέση της Άγκυρας με τη Δύση.
Εδώ, σύμφωνα με τον Γιώργο Φίλη, βρίσκεται και ένας σοβαρός κίνδυνος για την Αθήνα: εάν η Τουρκία θεωρηθεί ξανά από δυτικές πρωτεύουσες αναγκαίος γεωπολιτικός εταίρος, μπορεί να επανέλθει η συζήτηση γύρω από το «τι πρέπει να δοθεί στην Τουρκία για να παραμείνει μαζί μας».
«Λυκοφιλία» Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας
Παράλληλα, ο Γιώργος Φίλης χαρακτήρισε ουσιαστικά «λυκοφιλία» τη συνεργασία Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας.
Επισήμανε ότι οι δύο χώρες παραμένουν ανταγωνιστικές ως προς την επιρροή τους στον ισλαμικό κόσμο, ενώ σημείωσε χαρακτηριστικά ότι οι Άραβες δεν επιθυμούν την αναβίωση μιας νεοοθωμανικής αυτοκρατορίας.
Επιπλέον, μια πραγματική στρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσε, σύμφωνα με την ανάλυσή του, να φέρει την Άγκυρα σε σύγκρουση με το Ιράν και, ευρύτερα, απέναντι στο ευρασιατικό μπλοκ.
Γι’ αυτό και εμφανίστηκε ιδιαίτερα προσεκτικός με τον όρο «ΝΑΤΟ». Όπως επισήμανε, δεν υφίσταται σήμερα για τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία μια πακιστανική πυρηνική ομπρέλα αντίστοιχη με αυτή που παρέχουν οι ΗΠΑ στους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ.
«Να μην ψαρώνουμε»
Ο Γιώργος Φίλης προειδοποίησε επίσης να μην υιοθετούνται άκριτα οι μεγαλεπήβολες τουρκικές διακηρύξεις.
«Να μην ψαρώνουμε», ήταν η χαρακτηριστική έκφραση που χρησιμοποίησε, κάνοντας λόγο ακόμη και για τουρκικά «παπατζηλίκια» ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα προβάλλει διεθνώς τις κινήσεις της.
Η θέση του ήταν ότι αυτή τη στιγμή δεν συμβαίνει ακόμη αυτό που η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει ότι συμβαίνει.
Παρά ταύτα, επέμεινε ότι η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια του εφησυχασμού. Χρειάζεται ψυχραιμία, στρατηγικός σχεδιασμός και προετοιμασία ακόμη και για το χειρότερο σενάριο.
Τι είπε για τους Patriot στη Σαουδική Αραβία
Ο Γιώργος Φίλης πήρε θέση και στη συζήτηση για την ελληνική συστοιχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία.
Υποστήριξε ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, οι Patriot πρέπει να παραμείνουν εκεί, συνδέοντας την ελληνική παρουσία με τα ευρύτερα συμφέροντα της χώρας στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.
Όπως τόνισε, η Ελλάδα δεν έχει συμφέρον να αποκτήσει μια εχθρική Σαουδική Αραβία, αλλά ούτε και το Ριάντ έχει περιθώριο να έχει απέναντί του μια εχθρική Ελλάδα.
Κατέληξε μάλιστα ότι, με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν βλέπει στο προβλέψιμο μέλλον σενάριο στο οποίο η Σαουδική Αραβία θα καταστεί εχθρική προς την Ελλάδα.
Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: ούτε πανικός ούτε εφησυχασμός. Η Αθήνα πρέπει να διαβάσει εγκαίρως τους νέους συσχετισμούς ισχύος και να οικοδομήσει τις συμμαχίες που θα λειτουργήσουν ως πραγματικά στρατηγικά αντίβαρα απέναντι στην Τουρκία.