Σε ηλικία 71 ετών πέθανε αιφνιδίως ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας Λίντσεϊ Γκρέιαμ, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες και παρεμβατικές φυσιογνωμίες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Ο θάνατός του ανακοινώθηκε από το γραφείο του, το οποίο έκανε λόγο για «σύντομη και αιφνίδια ασθένεια», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης κλήθηκαν το βράδυ του Σαββάτου στην κατοικία του στην Ουάσινγκτον, αρχικά για περιστατικό πόνου στο στήθος και στη συνέχεια για καρδιακή ανακοπή.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Γκρέιαμ είχε επιστρέψει από την Ουκρανία, όπου είχε συναντηθεί με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και είχε επαναλάβει την υποστήριξή του προς το Κίεβο, ζητώντας αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι είχε συνομιλήσει τηλεφωνικά μαζί του το βράδυ του Σαββάτου και ότι ο γερουσιαστής ακουγόταν κουρασμένος, αλλά κατά τα άλλα φυσιολογικός.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Γκρέιαμ στενό φίλο και «μέλος της οικογένειας», ενώ διέταξε οι αμερικανικές σημαίες να κυματίζουν μεσίστιες προς τιμήν του.
Το FBI συνδράμει τις τοπικές αρχές
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε η ανακοίνωση του διευθυντή του FBI Κας Πατέλ ότι η ομοσπονδιακή υπηρεσία συνδράμει τις τοπικές αρχές και έχει διαθέσει όλους τους αναγκαίους πόρους για τη διερεύνηση των συνθηκών του θανάτου.
Η εμπλοκή του FBI δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει υποψία δολοφονίας. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες από τις ομοσπονδιακές αρχές, δεν έχει αναφερθεί κανένα στοιχείο εγκληματικής ενέργειας. Η αρχική εικόνα παραπέμπει σε αιφνίδιο καρδιακό επεισόδιο.
Ωστόσο, η ξαφνική απώλεια ενός εν ενεργεία γερουσιαστή με έντονη διεθνή δραστηριότητα, αμέσως μετά την επιστροφή του από την Ουκρανία, άνοιξε τον δρόμο για σειρά ανεπιβεβαίωτων σεναρίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Senator Lindsey Graham was a devoted public servant, a fierce defender of our nation, and a true patriot who dedicated his life to the people of South Carolina and the United States.
Our prayers are with his family, loved ones, colleagues, and all those who knew him during this…
— FBI Director Kash Patel (@FBIDirectorKash) July 12, 2026
Οι αναρτήσεις για ρωσική εμπλοκή
Ανάμεσα σε όσους έθεσαν δημόσια ερωτήματα ήταν η Αμερικανίδα συντηρητική ακτιβίστρια Λόρα Λούμερ. Σε ανάρτησή της, η οποία αναπαράγεται ευρέως στο Χ, συνέδεσε χρονικά τον θάνατο του Γκρέιαμ με πρόσφατες απειλητικές δηλώσεις που αποδίδονται στον Ρώσο υπερεθνικιστή διανοούμενο Αλεξάντερ Ντούγκιν.
Σύμφωνα με το στιγμιότυπο της ανάρτησης, ο Ντούγκιν φέρεται να είχε γράψει για τον Αμερικανό γερουσιαστή:
«Καλύτερα να σκοτώσουμε αυτόν τον τύπο. Είναι το πρόβλημα για τον Τραμπ. Ο κόσμος θα ήταν καλύτερος χωρίς αυτόν».
Η Λούμερ υποστήριξε ότι ο Ντούγκιν είχε καλέσει ουσιαστικά στη δολοφονία του Γκρέιαμ, υπενθυμίζοντας ότι ο γερουσιαστής βρισκόταν μία ημέρα νωρίτερα στην Ουκρανία, όπου ζητούσε περισσότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και ισχυρότερη αμερικανική υποστήριξη προς το Κίεβο.
«Μία ημέρα αργότερα, ο Λίντσεϊ Γκρέιαμ είναι νεκρός. Πρέπει να υπάρξει έρευνα», ανέφερε.
Οι αναρτήσεις αυτές τροφοδότησαν ισχυρισμούς ότι ο θάνατος θα μπορούσε να συνδέεται με ρωσική επιχείρηση. Δεν έχει παρουσιαστεί, όμως, κανένα αποδεικτικό στοιχείο που να στηρίζει αυτή τη θεωρία, ούτε οι αμερικανικές αρχές έχουν ανακοινώσει ότι εξετάζουν συγκεκριμένα σενάριο ξένης δολοφονικής ενέργειας.
Το γεγονός ότι ο Γκρέιαμ υπήρξε ένας από τους σκληρότερους επικριτές της Μόσχας και βασικός εισηγητής νομοθεσίας για σαρωτικές κυρώσεις δημιούργησε το κατάλληλο έδαφος για τέτοιους ισχυρισμούς. Η χρονική ακολουθία γεγονότων, ωστόσο, δεν αποτελεί απόδειξη αιτιώδους σύνδεσης.
Some in US suspects that Senator Lindsey Graham may have been assassinated by Russians! pic.twitter.com/Y15K87pRux
— Geo_monitor (@colonelhomsi) July 12, 2026
Ποιος ήταν ο Λίντσεϊ Γκρέιαμ
Ο Λίντσεϊ Γκρέιαμ γεννήθηκε στις 9 Ιουλίου 1955 στην κωμόπολη Σέντραλ της Νότιας Καρολίνας. Οι γονείς του διατηρούσαν εστιατόριο και αίθουσα μπιλιάρδου. Έχασε και τους δύο μέσα σε διάστημα περίπου 15 μηνών, όταν ακόμη σπούδαζε, με αποτέλεσμα να αναλάβει τη φροντίδα της μικρότερης αδελφής του.
Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας και εντάχθηκε στην αμερικανική Πολεμική Αεροπορία ως στρατιωτικός νομικός. Υπηρέτησε επί δεκαετίες ως μέλος του σώματος των στρατιωτικών δικηγόρων, με εμπειρία που περιλάμβανε αποστολές στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.
Εξελέγη για πρώτη φορά στη Βουλή των Αντιπροσώπων το 1994 και το 2002 κέρδισε την έδρα της Νότιας Καρολίνας στη Γερουσία, διαδεχόμενος τον ιστορικό γερουσιαστή Στρομ Θέρμοντ. Παρέμεινε στο Κογκρέσο για περισσότερα από 30 χρόνια και είχε μόλις εξασφαλίσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για νέα θητεία.
Υπήρξε πολιτικός με έντονα παρεμβατική αντίληψη για τον διεθνή ρόλο των ΗΠΑ. Στήριξε το Ισραήλ, την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ, τάχθηκε υπέρ σκληρών μέτρων κατά του Ιράν και της Ρωσίας και θεωρούσε ότι η αμερικανική ισχύς έπρεπε να χρησιμοποιείται ενεργά για την προστασία των συμμάχων της Ουάσινγκτον.
Οι θέσεις του για την Τουρκία
Ο Γκρέιαμ δεν υπήρξε διαχρονικά και σε κάθε περίοδο αντίπαλος της Τουρκίας. Οι θέσεις του παρουσίαζαν μεταβολές ανάλογα με τις αμερικανικές προτεραιότητες και τη σχέση Ουάσινγκτον–Άγκυρας. Σε κρίσιμες περιόδους, όμως, συγκρούστηκε ανοιχτά με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και υποστήριξε γραμμές που συνέπιπταν με βασικές ελληνικές και κυπριακές ανησυχίες.
Ιδιαίτερα σκληρή ήταν η στάση του τον Οκτώβριο του 2019, όταν η Τουρκία ετοιμαζόταν να εισβάλει στη βόρεια Συρία εναντίον των κουρδικών δυνάμεων που είχαν συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους.
Ο Γκρέιαμ προειδοποίησε ότι θα προωθούσε διακομματικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας και θα ζητούσε ακόμη και την αναστολή της συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ, σε περίπτωση επίθεσης κατά των Κούρδων συμμάχων της Αμερικής.
Η τοποθέτηση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία για τον Ελληνισμό, καθώς αμφισβητούσε ευθέως την αντίληψη ότι η γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας της εξασφαλίζει μόνιμη ασυλία μέσα στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Ο Γκρέιαμ στήριξε επίσης τις αμερικανικές κυρώσεις και τους περιορισμούς που συνδέθηκαν με την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα. Η παρουσία των S-400 στην Τουρκία αποτέλεσε τον βασικό λόγο αποκλεισμού της από το πρόγραμμα των F-35, εξέλιξη που ενίσχυσε αντικειμενικά την ασφάλεια της Ελλάδας και διατήρησε την ποιοτική υπεροχή της Πολεμικής Αεροπορίας έναντι ενός δυνητικά απειλητικού τουρκικού στόλου μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Τον Ιανουάριο του 2026 ο Γκρέιαμ επανήλθε στο μέτωπο κατά της τουρκικής πολιτικής στη Συρία, προαναγγέλλοντας τον νόμο «Save the Kurds Act». Το σχέδιο προέβλεπε αυστηρές κυρώσεις εναντίον οποιασδήποτε κυβέρνησης ή ένοπλης οργάνωσης που θα πραγματοποιούσε επιθέσεις κατά των κουρδικών δυνάμεων. Η προειδοποίηση απευθυνόταν πρωτίστως προς την Τουρκία και τις οργανώσεις που υποστήριζε.
Η σκληρή αντιμετώπιση της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής και η σταθερή υποστήριξή του προς τον άξονα Ηνωμένων Πολιτειών–Ισραήλ συνέπιπταν σε αρκετά σημεία με τα συμφέροντα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπήρξε πάντοτε συνεπής υποστηρικτής των ελληνικών θέσεων. Το 2019 είχε επίσης εξετάσει τρόπους επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υπό όρους, ενώ κατά καιρούς υποστήριζε τη διατήρηση της Άγκυρας στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η πολιτική του ήταν περισσότερο εκείνη ενός σκληρού Αμερικανού στρατηγιστή παρά ενός άνευ όρων φιλέλληνα.
EXCLUSIVE — U.S. Sen. Lindsey Graham tells Türkiye Today at the Ankara NATO summit that he is open to a potential F-35 delivery to Türkiye.
“There might be some pushback in Congress, but a solution might be found,” Graham stated.https://t.co/TKfUifFFXb pic.twitter.com/iCiorCehdt
— Türkiye Today (@turkiyetodaycom) July 7, 2026
Mάλιστα σχολιάζοντας το δημοσίευμα των New York Times, το οποίο ανέφερε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει την παράδοση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία , εμφανίστηκε ανοικτός σε μια τέτοια κίνηση.
Μιλώντας στην εφημερίδα Türkiye Today στις 7 Ιουλίου 2026 κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Γκράχαμ αναγνώρισε ότι η πρόταση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αντίσταση στο Καπιτώλιο. «Μπορεί να υπάρξει κάποια αντίδραση στο Κογκρέσο. Οι σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ δεν είναι πολύ χρήσιμες στο Κογκρέσο», σημείωσε ο Γκράχαμ.
Παρά τις αντιφάσεις του, όταν η κυβέρνηση Ερντογάν στρεφόταν κατά αμερικανικών συμμάχων, συνεργαζόταν με τη Ρωσία ή χρησιμοποιούσε στρατιωτική ισχύ για να επιβάλει τετελεσμένα, ο Γκρέιαμ ήταν μεταξύ εκείνων που ζητούσαν κυρώσεις, περιορισμό της Άγκυρας και επανεξέταση της θέσης της μέσα στο ΝΑΤΟ.
Μία απώλεια με γεωπολιτικό βάρος
Ο θάνατος του Γκρέιαμ αφαιρεί από τη Γερουσία μία από τις ισχυρότερες φωνές υπέρ της ενεργού αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η απώλειά του έχει σημασία επειδή ο εκλιπών ήταν διατεθειμένος —όχι πάντοτε, αλλά σε καθοριστικές στιγμές— να συγκρουστεί δημόσια με την Άγκυρα και να θέσει ακόμη και ζήτημα κυρώσεων ή απομόνωσης της Τουρκίας.
Ταυτόχρονα, ο ξαφνικός θάνατός του δημιουργεί πολιτικό κενό στην αμερικανική Γερουσία. Πριν από την απώλειά του, οι Ρεπουμπλικανοί διέθεταν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών. Ο κυβερνήτης της Νότιας Καρολίνας έχει τη δυνατότητα να διορίσει προσωρινό αντικαταστάτη, ενώ θα ακολουθήσει ειδική εκλογική διαδικασία.
Όσο για τα σενάρια ρωσικής ανάμειξης, αυτά παραμένουν επί του παρόντος θεωρίες χωρίς αποδείξεις. Η έρευνα των αμερικανικών αρχών θα κρίνει εάν επρόκειτο αποκλειστικά για αιφνίδιο παθολογικό περιστατικό ή εάν υπάρχει οποιοδήποτε στοιχείο που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση. Μέχρι να δημοσιοποιηθούν επίσημα πορίσματα, κάθε βεβαιότητα περί δολοφονίας θα ήταν πρόωρη και δημοσιογραφικά ατεκμηρίωτη.