Σε μια περίοδο κατά την οποία ολόκληρη η Μέση Ανατολή αναζητεί νέα ισορροπία ισχύος, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας έβαλε στο επίκεντρο της ανάλυσής του το νέο αμυντικό σχήμα Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας και τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκαλεί από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τον Ινδοειρηνικό.
Ο αναλυτής αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη στάση του Ριάντ, σημειώνοντας ότι η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να διατηρεί ταυτόχρονα ανοικτούς διαύλους με διαφορετικά και συχνά ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος. Υπενθύμισε μάλιστα την προηγούμενη στρατιωτική συνεργασία Αθήνας–Ριάντ και την ελληνική παρουσία με Patriot στη Σαουδική Αραβία, αλλά υποστήριξε ότι τα νέα δεδομένα πρέπει να επανεξεταστούν.
«Καμία λευκή επιταγή προς τους Σαουδάραβες», ήταν το μήνυμα που εξέπεμψε, αποκαλύπτοντας ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του, υπάρχει πλέον σοβαρή σκέψη για αποχώρηση της ελληνικής συστοιχίας Patriot από τη Σαουδική Αραβία.
Η απάντηση στο «Σύμφωνο της Μέκκας»
Κατά τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, το σημαντικότερο αποτέλεσμα της νέας συμμαχίας μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που δεν επιθυμεί η Άγκυρα: η ακόμη βαθύτερη συνεργασία των κρατών που βλέπουν με ανησυχία την τουρκική περιφερειακή στρατηγική.
Ισραήλ, Ινδία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται ιδιαίτερα προβληματισμένα, ενώ στην εξίσωση μπαίνουν πλέον αποφασιστικά Ελλάδα και Κύπρος.
Ο Μουντζουρούλιας έκανε λόγο για διαμόρφωση ενός άτυπου αλλά πολύ ισχυρότερου στρατηγικού σχήματος, στο οποίο θα μπορούσαν να συμμετέχουν Ισραήλ, Ινδία, Ελλάδα, Κύπρος και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τη Σομαλιλάνδη να αποκτά επίσης ειδικό γεωστρατηγικό ρόλο λόγω της θέσης της στο Κέρας της Αφρικής.
Η λογική του σχήματος είναι σαφής: η Ινδία προσφέρει οικονομική και στρατιωτική ισχύ στον Ινδοειρηνικό, το Ισραήλ τεχνολογία, πληροφορίες, αμυντική βιομηχανία και στρατιωτικές δυνατότητες, ενώ Ελλάδα και Κύπρος προσφέρουν την κρίσιμη γεωγραφική σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.
«Ο νέος χάρτης αρχίζει να σχηματίζεται», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας δύο ανταγωνιστικά στρατηγικά τόξα.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία. Από την άλλη διαμορφώνεται ένας άξονας με Ισραήλ, Ινδία, Ελλάδα, Κύπρο και Εμιράτα.
«Μπούμερανγκ» για την Τουρκία
Εδώ, σύμφωνα με την ανάλυση, βρίσκεται και η μεγάλη γεωπολιτική ειρωνεία.
Η Τουρκία θεωρεί ότι μέσω της νέας συμφωνίας αυξάνει το στρατηγικό της βάρος. Ωστόσο, η κίνησή της μπορεί να οδηγήσει τους ανταγωνιστές της σε ακόμη στενότερη συνεργασία.
Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν τους δικούς τους λόγους λόγω της τουρκικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Ισραήλ βρίσκεται σε αυξανόμενη στρατηγική αντιπαράθεση με την Άγκυρα, ενώ το Πακιστάν διατηρεί εξαιρετικά εχθρική στάση απέναντι στο εβραϊκό κράτος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Μουντζουρούλιας στις δηλώσεις του Πακιστανού υπουργού Άμυνας, Χαουάτζα Ασίφ, περί δημιουργίας ενιαίου στρατιωτικού μετώπου του μουσουλμανικού κόσμου απέναντι στο Ισραήλ.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όπως υποστήριξε, το Ισραήλ δεν πρόκειται να παραμείνει αδρανές.
Η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική αξία
Σύμφωνα με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, ισραηλινές αναλύσεις αντιμετωπίζουν πλέον την Ελλάδα ως χώρα που μπορεί να προσφέρει στρατηγικό βάθος στο Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο, ενεργειακή συνεργασία, κοινές στρατιωτικές δυνατότητες και, κυρίως, σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Αθήνα και η Λευκωσία αποκτούν επομένως μεγαλύτερη σημασία στον νέο σχεδιασμό ασφαλείας.
Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι η επόμενη μεγάλη μάχη δεν θα αφορά αποκλειστικά στρατιωτικά μέσα. Θα αφορά λιμάνια, σιδηροδρόμους, ενεργειακά δίκτυα, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και εμπορικούς διαδρόμους, με τον IMEC να βρίσκεται στην καρδιά αυτής της αντιπαράθεσης.
Και εδώ εμφανίζεται ένα από τα μεγάλα ερωτήματα για τη Σαουδική Αραβία: το Ριάντ αποτελεί κομβικό κρίκο του IMEC, την ώρα που η Τουρκία αντιτίθεται στον συγκεκριμένο διάδρομο επειδή παρακάμπτει τους δικούς της σχεδιασμούς.
Το πρώτο «crash test»
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε και σε αυτό που χαρακτήρισε πρώτο πραγματικό τεστ της νέας αμυντικής συνεργασίας.
Μετά από επίθεση των Χούθι κατά σαουδαραβικών στόχων, όπως ανέφερε στην εκπομπή, ούτε η Τουρκία ούτε το Πακιστάν προχώρησαν σε στρατιωτική αντίδραση υπέρ της Σαουδικής Αραβίας.
Για τον ίδιο, αυτό δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το πραγματικό επιχειρησιακό περιεχόμενο των δεσμεύσεων αμοιβαίας άμυνας.
«Ούτε τουρκικά F-16 είδαμε», σχολίασε, αμφισβητώντας κατά πόσο η Άγκυρα διαθέτει τη δυνατότητα να προσφέρει αποτελεσματική αντιαεροπορική και αντι-drone προστασία σε τρίτη χώρα όταν αντιμετωπίζει και η ίδια σοβαρές επιχειρησιακές προκλήσεις.
Γαλλική «ασπίδα» στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Το δεύτερο μεγάλο σκέλος της ανάλυσης αφορούσε τον Great Sea Interconnector.
Η είσοδος της γαλλικής Meridiam στο έργο, σύμφωνα με τον Μουντζουρούλια, μεταβάλλει ριζικά την εξίσωση, καθώς απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις δεν βρίσκονται πλέον μόνο Ελλάδα και Κύπρος.
Μπαίνει στο παιχνίδι και η Γαλλία.
Ο αναλυτής έκανε λόγο για ισχυρό γαλλικό οικονομικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα, ενώ υποστήριξε ότι κατά την εξέλιξη των εργασιών αναμένεται ισχυρή παρουσία και σε επίπεδο ασφαλείας.
Αναφέρθηκε μάλιστα στην παρουσία ελληνικής Belharra κατά τη διάρκεια των εργασιών, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε αναμένεται και ισχυρό ισραηλινό ενδιαφέρον για την προστασία και υλοποίηση του έργου.
Έτσι, ο GSI παύει να αποτελεί ένα απλό ενεργειακό project Ελλάδας και Κύπρου και μετατρέπεται σε έργο με ελληνικό, κυπριακό, γαλλικό, ισραηλινό και ευρωπαϊκό γεωπολιτικό αποτύπωμα.
«Δεν είναι ένα απλό καλώδιο», τόνισε. Πρόκειται, κατά την ανάλυσή του, για έναν μελλοντικό ενεργειακό διάδρομο που μπορεί να συνδέσει το Ισραήλ και την Ανατολική Μεσόγειο με την ευρωπαϊκή αγορά.
«Τελειώνουν τα ήρεμα νερά»
Παράλληλα, ο Μουντζουρούλιας προειδοποίησε για νέα περίοδο έντασης στα ελληνοτουρκικά.
Έκανε λόγο για επαναφορά της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών», τουρκικές αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και αυξημένη δραστηριότητα μαχητικών και drones στο Αιγαίο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, από την 1η έως την 9η Αυγούστου καταγράφηκαν 57 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, ενώ υποστήριξε ότι σε μία περίπτωση ελληνικό F-16 «εγκλώβισε» τουρκικό μαχητικό.
Η εκτίμησή του είναι ότι η περίοδος από τον Σεπτέμβριο μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου ή τις αρχές Δεκεμβρίου μπορεί να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα κρίσιμη, ειδικά εφόσον η Άγκυρα επιχειρήσει να θεσμοθετήσει περαιτέρω το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ελληνικά Apache στα Εμιράτα;
Σημαντική ήταν και η πληροφορία που παρουσίασε σχετικά με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Όπως ανέφερε, εξετάζεται η αποστολή δύο ελληνικών επιθετικών ελικοπτέρων Apache με πληρώματα στα Εμιράτα, με αποστολή την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων και κρίσιμων υποδομών από την αυξανόμενη απειλή των drones.
Εφόσον προχωρήσει, η κίνηση αυτή θα έχει διπλή σημασία: θα ενισχύσει τη στρατηγική σχέση Αθήνας–Άμπου Ντάμπι και παράλληλα θα προσφέρει στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων.
Σε συνδυασμό με την ελληνική παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα και την αποστολή Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο Μουντζουρούλιας βλέπει σταδιακή διεύρυνση του ελληνικού στρατιωτικού και γεωπολιτικού αποτυπώματος στη Μέση Ανατολή.
Ο νέος χάρτης
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Ανδρέα Μουντζουρούλια είναι ότι η περιοχή εισέρχεται σε περίοδο σχηματισμού νέων στρατηγικών μπλοκ.
Η Τουρκία επιχειρεί να αυξήσει το περιφερειακό της βάρος μέσω Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας. Το αποτέλεσμα όμως, σύμφωνα με τον αναλυτή, μπορεί να είναι η ταχύτερη θεσμική και στρατιωτική σύγκλιση Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, Ινδίας και Εμιράτων.
Και μέσα σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια μεγάλη ευκαιρία: να μετατραπεί από περιφερειακό παρατηρητή σε κρίσιμο κόμβο του γεωπολιτικού τόξου που συνδέει τον Ινδοειρηνικό και τη Μέση Ανατολή με την Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη.