Στο ιστορικό βάρος της 14ης Μαΐου 1920, ημέρας απελευθέρωσης της Θράκης, αναφέρθηκε ο διδάκτορας Κοινωνικών και Πολλιτικών Επιστημών Θεοφάνης Μαλκίδης, υπογραμμίζοντας ότι η συγκεκριμένη επέτειος δεν είναι μια τυπική ημερομηνία, αλλά σταθμός εθνικής μνήμης και αυτογνωσίας.
Ο κ. Μαλκίδης στάθηκε αρχικά στον όρο που πρέπει να χρησιμοποιείται για τη Θράκη. Όπως είπε, προτιμά τον όρο «ένωση» και όχι «ενσωμάτωση», διότι η ενσωμάτωση παραπέμπει σε κάτι ξένο που γίνεται μέρος ενός συνόλου. Η Θράκη, όπως τόνισε, «από τότε που υπάρχει ιστορία είναι ελληνική».
Αναφερόμενος στην οθωμανική περίοδο, σημείωσε ότι η Θράκη «σκλαβώθηκε πρώτη και απελευθερώθηκε προτελευταία», μετά από πεντέμισι αιώνες δουλείας. Παρά την καταπίεση, οι Θρακιώτες κράτησαν ζωντανή την παιδεία, την Ορθοδοξία, την παράδοση και την ελληνικότητά τους.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη γεωστρατηγική σημασία της Θράκης. Όπως υπογράμμισε, η περιοχή υπήρξε πάντοτε κρίσιμος χώρος για τη γεωγραφία, τη γεωπολιτική και τη γεωοικονομία, όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και ευρύτερων δυνάμεων. Από τη Ρωσία και τη Βουλγαρία μέχρι τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, πολλές δυνάμεις επιδίωξαν να ελέγξουν τη Θράκη λόγω της θέσης της προς το Αιγαίο, τα Στενά και τον Εύξεινο Πόντο.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης αναφέρθηκε και στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και στις διπλωματικές διεργασίες που οδήγησαν στην απελευθέρωση της Θράκης στις 14 Μαΐου 1920. Τόνισε ότι η απελευθέρωση δεν ήταν αυτονόητη, αλλά επιβλήθηκε με πολιτική βούληση, στρατιωτική ισχύ και αποφασιστικότητα.
Σημαντική ήταν και η αναφορά του στην ενιαία Θράκη, η οποία περιλαμβάνει τη Βόρεια, την Ανατολική και τη σημερινή ελληνική Θράκη. Όπως εξήγησε, η χρήση όρων όπως «Δυτική Θράκη» χρειάζεται προσοχή, διότι συχνά υιοθετεί την οπτική της Τουρκίας. Πρότεινε να χρησιμοποιείται ο όρος «ελληνική Θράκη» ή απλώς «Θράκη».
Στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, ο κ. Μαλκίδης προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν έχει απέναντί της μια απλή γειτονική χώρα, αλλά μια Τουρκία που κατέχει το 40% της Κύπρου, προωθεί τη «Γαλάζια Πατρίδα» και αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Όπως είπε χαρακτηριστικά, η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο στρατιωτική· πρέπει να είναι και απάντηση γνώσης, ιστορικής συνείδησης και εθνικής στρατηγικής.
Ο ίδιος άσκησε κριτική στην ελληνική πολιτική ηγεσία, λέγοντας ότι συχνά εμφανίζεται «αδιάβαστη» μπροστά στις ιστορικές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Κατά τον κ. Μαλκίδη, σε μια εποχή όπου η γεωπολιτική αλλάζει με ταχύτητα δευτερολέπτου, ο Ελληνισμός δεν μπορεί να περιορίζεται σε αργές αντιδράσεις· χρειάζεται πρόταση, γνώση και αποφασιστικότητα.
Κλείνοντας, έστειλε μήνυμα προς τον Θρακικό Ελληνισμό: «Χρόνια πολλά και ελεύθερα στη Θράκη μας. Χρόνια πολλά και ελεύθερα στον Ελληνισμό».