Με σκληρή γλώσσα, διευρυμένη πολιτική ατζέντα και σαφές μήνυμα προς το εσωτερικό και το εξωτερικό, εμφανίστηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ομιλία του προς την κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΡ, επιχειρώντας να συνδέσει ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας, περιφερειακής γεωπολιτικής και ενεργειακής στρατηγικής σε ένα ενιαίο αφήγημα ισχύος.
Ο Τούρκος πρόεδρος κινήθηκε σε πολλαπλά επίπεδα: από το αιματηρό επεισόδιο σε σχολείο της Σανλιούρφα έως τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, από τη σφοδρή ρητορική κατά του Ισραήλ έως την προβολή της Τουρκίας ως ανεξάρτητης περιφερειακής δύναμης που δεν εκβιάζεται και δεν υποχωρεί.
Αναφορά στη Σανλιούρφα και μήνυμα για την εσωτερική ασφάλεια
Στην αρχή της τοποθέτησής του, ο Ερντογάν στάθηκε στο χθεσινό σοβαρό περιστατικό με πυροβολισμούς σε λύκειο στην επαρχία Σιβερέκ της Σανλιούρφα, εκφράζοντας, όπως είπε, τη θλίψη του για ένα γεγονός που «πλήγωσε όλο το έθνος».
Παράλληλα, επιχείρησε να δείξει ότι το κράτος κινείται άμεσα και συντονισμένα, σημειώνοντας ότι έχει ήδη τεθεί υπό κράτηση ένα άτομο, ενώ τέσσερα διοικητικά στελέχη έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα. Όπως ανέφερε, από τους 16 τραυματίες οι επτά έχουν πάρει εξιτήριο και οι υπόλοιποι συνεχίζουν να νοσηλεύονται. Με τη συγκεκριμένη αναφορά, ο Τούρκος πρόεδρος θέλησε να δείξει κρατική ετοιμότητα και παρέμβαση σε ένα περιστατικό υψηλής κοινωνικής ευαισθησίας.
Πόλεμος στη Μέση Ανατολή και πυρά κατά της διεθνούς τάξης
Στο διεθνές πεδίο, ο Ερντογάν άσκησε έντονη κριτική στο υφιστάμενο παγκόσμιο σύστημα, λέγοντας ότι η μεταπολεμική διεθνής τάξη που διαμορφώθηκε από τους νικητές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου «τρίζει» σε οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο.
Υποστήριξε ότι η ανθρωπότητα βλέπει την επιθυμία της για ειρήνη και ασφάλεια να υπονομεύεται από δυνάμεις που, όπως είπε, τρέφονται από το αίμα και το χάος, ενώ χαρακτήρισε τον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου στη Μέση Ανατολή «παράνομο», προσθέτοντας ότι η πορεία των γεγονότων έχει πλέον αποκαλύψει ποιοι ήθελαν τη σύγκρουση και ποιοι επωφελήθηκαν από αυτήν.
Σε αυτό το σημείο, ο Τούρκος πρόεδρος επανέφερε και την πάγια ρητορική του περί «σιωνιστικού λόμπι», λέγοντας ουσιαστικά ότι οι εκτιμήσεις της Άγκυρας από την πρώτη ημέρα επιβεβαιώθηκαν.
Σφοδρή επίθεση στο Ισραήλ
Το πιο επιθετικό μέρος της ομιλίας αφορούσε το Ισραήλ. Ο Ερντογάν κατηγόρησε ευθέως την ισραηλινή κυβέρνηση ότι λειτουργεί ως δύναμη αποσταθεροποίησης και ότι επιδιώκει να σαμποτάρει κάθε προοπτική ειρήνης στην περιοχή.
Υποστήριξε ότι οποιαδήποτε ειρήνη στη Μέση Ανατολή θα έρθει «ερήμην του σιωνιστικού καθεστώτος» και μίλησε για μια ισραηλινή πολιτική που, κατά τον ίδιο, βασίζει την ασφάλειά της στην ανασφάλεια των άλλων. Με ιδιαίτερα υψηλούς τόνους, παρουσίασε το Ισραήλ ως παράγοντα που ρίχνει «λάδι στη φωτιά» κάθε φορά που αρχίζει να διαφαίνεται δυνατότητα αποκλιμάκωσης.
Ο Τούρκος πρόεδρος επιχείρησε επίσης να εντάξει την Τουρκία στο στρατόπεδο εκείνων που υψώνουν τη φωνή της ειρήνης, λέγοντας ότι χώρες όπως η Τουρκία και η Ισπανία θα βρεθούν στο στόχαστρο ακριβώς επειδή αντιστέκονται σε αυτό το σχέδιο. Στο ίδιο πλαίσιο έδωσε δημόσια συγχαρητήρια στον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ για τη στάση του απέναντι στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Μήνυμα ισχύος προς κάθε κατεύθυνση
Ο Ερντογάν δεν περιορίστηκε μόνο στην κριτική προς το Ισραήλ. Έστειλε και ένα ευρύτερο μήνυμα ισχύος, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν είναι ένα «συνηθισμένο κράτος» και ότι κανείς δεν μπορεί να απειλήσει ούτε τη χώρα ούτε τον πρόεδρό της.
Με ρητορική έντονα φορτισμένη, υπογράμμισε ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να παραδοθεί στη γλώσσα του μίσους ή της έντασης, αλλά ταυτόχρονα προειδοποίησε όσους, όπως είπε, επιτίθενται στην Τουρκία μέσω κοινωνικών δικτύων ή άλλων μέσων, να μην εκλάβουν την ψυχραιμία της ως αδυναμία.
Η φράση του ότι «προτιμούμε να κειτόμαστε με τιμή κάτω από το χώμα, παρά να ζούμε χωρίς αξιοπρέπεια πάνω σε αυτό» ήταν ενδεικτική του ύφους που επέλεξε: εθνικιστικός τόνος, επίκληση στην ιστορική μνήμη και προσπάθεια συσπείρωσης του εσωτερικού ακροατηρίου.
Ενέργεια, γεωτρήσεις και αφήγημα αυτάρκειας
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο Τούρκος πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή πολιτική της χώρας, παρουσιάζοντάς την ως κεντρικό πυλώνα της τουρκικής ανεξαρτησίας.
Όπως είπε, η Άγκυρα προχωρά με αποφασιστικότητα προς την πλήρη ενεργειακή ανεξαρτησία, επενδύοντας στην ηλιακή και στην πυρηνική ενέργεια, αλλά κυρίως στις έρευνες και γεωτρήσεις με εθνικά μέσα. Υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει δημιουργήσει τον τέταρτο μεγαλύτερο στόλο γεωτρύπανων βαθέων υδάτων στον κόσμο και ότι πλέον δεν περιορίζεται στις δικές της θάλασσες, αλλά προσφέρει δυνατότητες έρευνας και σε «φίλες και αδελφές χώρες».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Σομαλία, όπου, όπως ανέφερε, θα πραγματοποιηθεί η δεύτερη βαθύτερη θαλάσσια γεώτρηση στον κόσμο, σε βάθος 7.500 μέτρων. Με αυτό το παράδειγμα επιχείρησε να στηρίξει το αφήγημα μιας Τουρκίας που δεν εξαρτάται πλέον από άλλους για κρίσιμες τεχνολογικές και στρατηγικές λειτουργίες, αλλά εκτελεί μεγάλα έργα με δικά της πλοία, δικούς της μηχανικούς και δικό της ανθρώπινο δυναμικό.
Το πολιτικό μήνυμα της ομιλίας
Συνολικά, η ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε καθαρό διπλό στόχο. Στο εσωτερικό, επιδίωξε να εμφανιστεί ως ηγέτης που ελέγχει την κατάσταση, απαντά στις κρίσεις και κρατά τη χώρα όρθια μέσα σε ένα ταραγμένο διεθνές περιβάλλον. Στο εξωτερικό, θέλησε να παρουσιάσει την Τουρκία ως δύναμη με δικό της ρόλο, δική της γραμμή και δική της στρατηγική, είτε αυτό αφορά τη Μέση Ανατολή είτε την ενέργεια.
Το βασικό μήνυμα που επιχείρησε να περάσει είναι ότι η Άγκυρα δεν σκοπεύει να μείνει στο περιθώριο των εξελίξεων. Και αυτό ακριβώς κάνει την ομιλία του πολιτικά βαρύνουσα: γιατί δεν ήταν απλώς μια κομματική τοποθέτηση, αλλά μια συνολική επίδειξη θέσης, πρόθεσης και ισχύος.
Μακελειό στην Τουρκία: «Δεν εισακούστηκαν οι κραυγές μας – Δεν ελήφθησαν μέτρα
Σφοδρή κριτική προς την κυβέρνηση για σοβαρά κενά στην ασφάλεια των σχολείων άσκησε ο πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Οζγκιούρ Οζέλ, με αφορμή την αιματηρή επίθεση σε σχολείο στο Καχραμάνμαράς, που στοίχισε τη ζωή σε τέσσερα άτομα και τραυμάτισε δεκάδες.
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εστίασε στις ευθύνες της πολιτείας για την προστασία μαθητών και εκπαιδευτικών, υποστηρίζοντας ότι υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια που αγνοήθηκαν.
«Δεν εισακούστηκαν οι κραυγές, δεν ελήφθησαν μέτρα».
Στην εκτενή του δήλωση, ο Οζέλ συνέδεσε την επίθεση στο Καχραμάνμαράς με προηγούμενα περιστατικά, τονίζοντας ότι το πρόβλημα έχει λάβει συστημικές διαστάσεις.
«Πρώτα στην Κωνσταντινούπολη χάσαμε τη δασκάλα μας Φατμά από επίθεση μαθητή της. Χθες στη Σανλιούρφα 16 συμπολίτες μας τραυματίστηκαν σε ένοπλη επίθεση σε σχολείο. Σήμερα, με τα νέα από το Καχραμάνμαράς, μια ακόμη φωτιά λάβωσε τις καρδιές μας. Η δασκάλα Φατμά, όταν ήταν εν ζωή, φώναζε “δεν έχουμε ασφάλεια στα σχολεία”. Δυστυχώς, αυτή η κραυγή δεν εισακούστηκε. Δεν ελήφθη κανένα αποτελεσματικό μέτρο ούτε αναπτύχθηκε αποτρεπτικός μηχανισμός».
Πρόταση για άμεση ενίσχυση μέτρων ασφαλείας
Ο Οζέλ υπογράμμισε ότι η ασφάλεια στα σχολεία αποτελεί πλέον επείγουσα εθνική προτεραιότητα, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυσή της.
«Η διασφάλιση της ζωής των παιδιών μας, των εκπαιδευτικών και των εργαζομένων στην εκπαίδευση είναι η πιο βασική υποχρέωση του κράτους. Ένα από τα πιο επείγοντα ζητήματα της Τουρκίας πρέπει πλέον να είναι η ασφάλεια στα σχολεία. Η πλήρης επιτήρηση των εισόδων και εξόδων, η αύξηση του αριθμού του προσωπικού ασφαλείας, η ενίσχυση των συστημάτων καμερών, η συχνότερη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας γύρω από τα σχολεία και η ύπαρξη σχεδίων άμεσης αντιμετώπισης κρίσης είναι πλέον υποχρεωτικά. Παράλληλα με άλλα μέτρα, όπως έχουμε προτείνει και στο παρελθόν, 65.000 φύλακες θα πρέπει να διοριστούν άμεσα στα σχολεία από τους αδιόριστους ειδικούς υπαξιωματικούς. Η ασφάλεια των σχολείων είναι ευθύνη του κράτους μας. Σε αυτό το ζήτημα δεν μπορεί πλέον να γίνει ανεκτή καμία αμέλεια ή έλλειψη».