Ένα σημαντικό ορόσημο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία καταγράφηκε στο πεδίο βολής Κρήτης, όπου ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι βολές του πρώτου ελληνικού μη επανδρωμένου μαχητικού αεροχήματος KERVEROS με αντιαρματικούς πυραύλους.
Την εξέλιξη ανακοίνωσε η ελληνική εταιρεία ανάπτυξης και κατασκευής συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών ALTUS-LSA, επισημαίνοντας ότι οι δοκιμές επιβεβαίωσαν την επιχειρησιακή ωριμότητα του πρώτου ελληνικού UCAV, δηλαδή μη επανδρωμένου αεροχήματος σχεδιασμένου για αποστολές μάχης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η επιτυχής ολοκλήρωση των βολών σηματοδοτεί τη μετάβαση του KERVEROS στη φάση επιχειρησιακής ετοιμότητας και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την εμπορική αξιοποίησή του εντός του 2026.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ελλάδα εισέρχεται πλέον στην περιορισμένη ομάδα χωρών που διαθέτουν δυνατότητα σχεδίασης και ανάπτυξης οπλισμένων μη επανδρωμένων συστημάτων με εγχώρια τεχνογνωσία.
Ελληνική πλατφόρμα με ευρωπαϊκό αντιαρματικό πύραυλο
Το KERVEROS αναπτύχθηκε από την ALTUS-LSA σε στρατηγική συνεργασία με την ευρωπαϊκή εταιρεία κατασκευής πυραυλικών συστημάτων MBDA.
Η πλατφόρμα συνδυάζει το βαρέως τύπου ελληνικό οκτακόπτερο ATLAS 8 με τον κατευθυνόμενο αντιαρματικό πύραυλο AKERON MP, ο οποίος συγκαταλέγεται στα πλέον προηγμένα οπλικά συστήματα πέμπτης γενιάς της κατηγορίας του.
Η ενσωμάτωση του πυραύλου σε μη επανδρωμένη πλατφόρμα επιτρέπει την προσβολή τεθωρακισμένων οχημάτων, οχυρωμένων θέσεων και άλλων στόχων υψηλής αξίας, χωρίς να απαιτείται η άμεση έκθεση στρατιωτικού προσωπικού σε εχθρικά πυρά.
Το σύστημα μπορεί να αξιοποιηθεί σε αποστολές αναγνώρισης, επιτήρησης και στοχοποίησης, αλλά και να περάσει άμεσα στην προσβολή του στόχου, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης των φίλιων δυνάμεων.
Δοκιμή ολόκληρου του συστήματος
Οι βολές στο πεδίο βολής Κρήτης δεν περιορίστηκαν απλώς στην εκτόξευση του οπλικού φορτίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ALTUS-LSA, επικυρώθηκε η πλήρης λειτουργικότητα όλων των κρίσιμων υποσυστημάτων του KERVEROS σε πραγματικές συνθήκες πεδίου.
Ελέγχθηκαν η πτητική πλατφόρμα, το σύστημα διαχείρισης πτήσης, οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες, το σύστημα εντοπισμού και παρακολούθησης στόχων, το σύστημα ελέγχου πυρός και η επιχειρησιακή συνεργασία του αεροχήματος με τον πύραυλο AKERON MP.
Η επιτυχής λειτουργία όλων αυτών των στοιχείων ως ενιαίου συστήματος αποτελεί το σημαντικότερο μέρος της δοκιμής. Ένα οπλισμένο drone δεν αξιολογείται μόνο από την ικανότητά του να μεταφέρει ένα βλήμα, αλλά από το κατά πόσο μπορεί να εντοπίζει, να αναγνωρίζει, να εγκλωβίζει και να προσβάλλει έναν στόχο με ακρίβεια και ασφάλεια.
«Επιβεβαιώνεται η τεχνογνωσία της ομάδας μας»
Ο διευθύνων σύμβουλος της ALTUS-LSA, Ζαχαρίας Σαρρής, χαρακτήρισε τις επιτυχημένες βολές αποτέλεσμα της τεχνογνωσίας, της συνέπειας και της πολυετούς εργασίας της εταιρείας.
«Οι επιτυχημένες βολές του KERVEROS επιβεβαιώνουν στην πράξη την τεχνογνωσία και τη συνέπεια της ομάδας μας. Σε συνεργασία με την MBDA, αναπτύξαμε ένα ολοκληρωμένο UCAV που ανταποκρίνεται σε σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Συνεχίζουμε με την ίδια προσήλωση στο επόμενο στάδιο ανάπτυξης του συστήματος», δήλωσε.
Η εταιρεία επισημαίνει ότι το πρόγραμμα δεν προέκυψε μέσα από μία σύντομη διαδικασία, αλλά αποτελεί προϊόν πολυετούς επένδυσης στην έρευνα, στην ανάπτυξη τεχνολογίας και σε διαδοχικές δοκιμές.
Από τις πρώτες πτήσεις στην επιχειρησιακή ωρίμανση
Οι πρώτες πτήσεις του KERVEROS πραγματοποιήθηκαν το 2023, ξεκινώντας μια σταδιακή διαδικασία δοκιμών και αξιολόγησης.
Το αερόχημα συμμετείχε στη συνέχεια στην άσκηση «Αίσιος Οιωνός-25», επιχειρώντας μαζί με μονάδες του Ελληνικού Στρατού στον Έβρο.
Η συμμετοχή σε στρατιωτική άσκηση επέτρεψε την αξιολόγηση της πλατφόρμας σε περιβάλλον που προσέγγιζε περισσότερο τις πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες. Εξετάστηκαν η συνεργασία με χερσαία τμήματα, η μεταφορά πληροφοριών, η επιτήρηση περιοχών ενδιαφέροντος και η δυνατότητα ένταξης του συστήματος στον σχεδιασμό στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Οι πρόσφατες βολές στην Κρήτη αποτελούν το επόμενο και πλέον κρίσιμο βήμα: τη μετάβαση από ένα μη επανδρωμένο αερόχημα επιτήρησης σε ένα ολοκληρωμένο οπλισμένο σύστημα.
Νέα δυνατότητα για τον Ελληνικό Στρατό
Η επιχειρησιακή αξιοποίηση ενός συστήματος όπως ο KERVEROS θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικές δυνατότητες στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η μικρή σχετικά πτητική πλατφόρμα, η κατακόρυφη απογείωση και προσγείωση και η δυνατότητα μεταφοράς κατευθυνόμενου πυραύλου επιτρέπουν τη χρήση του χωρίς την ανάγκη αεροδρομίου ή μεγάλης υποδομής.
Θα μπορούσε να αναπτυχθεί από προωθημένες θέσεις, νησιά, ορεινές περιοχές ή μικρά στρατιωτικά φυλάκια, προσφέροντας άμεση αντιαρματική ισχύ.
Ιδιαίτερα σε ένα γεωγραφικό περιβάλλον όπως το Αιγαίο και ο Έβρος, η δυνατότητα γρήγορης ανάπτυξης οπλισμένων drones μπορεί να ενισχύσει την επιτήρηση, την αποτροπή και την προσβολή στόχων σε δύσβατες ή απομακρυσμένες περιοχές.
Το σύστημα θα μπορούσε επίσης να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα επανδρωμένα ελικόπτερα, τα πυροβόλα, τα αντιαρματικά τμήματα και τα μεγαλύτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το πλεονέκτημα του AKERON MP
Ο AKERON MP έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση σύγχρονων τεθωρακισμένων στόχων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα.
Η αρχιτεκτονική του επιτρέπει εμπλοκές με προηγμένους τρόπους καθοδήγησης, προσφέροντας στον χειριστή τη δυνατότητα να προσαρμόσει την αποστολή ανάλογα με τον στόχο και τις συνθήκες στο πεδίο.
Η τοποθέτησή του σε μη επανδρωμένο αερόχημα αυξάνει την εμβέλεια και την ευελιξία του αντιαρματικού όπλου, καθώς το σημείο εκτόξευσης δεν περιορίζεται πλέον στο έδαφος ή σε επανδρωμένη πλατφόρμα.
Το drone μπορεί να προσεγγίζει από διαφορετικές κατευθύνσεις, να αξιοποιεί το ανάγλυφο και να προσβάλλει στόχους που βρίσκονται πίσω από φυσικά ή τεχνητά εμπόδια.
Μείωση του κινδύνου για το προσωπικό
Η μεγαλύτερη ίσως αξία των οπλισμένων μη επανδρωμένων συστημάτων είναι ότι μεταφέρουν το όπλο στην πρώτη γραμμή χωρίς να εκθέτουν άμεσα τον χειριστή.
Στις σύγχρονες συγκρούσεις, τα αντιαρματικά πληρώματα και τα επανδρωμένα ελικόπτερα αποτελούν στόχους για πυροβολικό, drones, αντιαεροπορικά συστήματα και ελεύθερους σκοπευτές.
Η χρήση ενός UCAV επιτρέπει την προσβολή στόχων από απόσταση, ενώ το προσωπικό παραμένει σε ασφαλέστερη θέση.
Παράλληλα, ένα μικρότερο σύστημα μπορεί να είναι οικονομικότερο στην απόκτηση και στη λειτουργία από ένα επανδρωμένο αεροσκάφος ή ελικόπτερο, αν και η πραγματική αξία του θα κριθεί από το τελικό κόστος, την ανθεκτικότητα στις παρεμβολές και τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής.
Οι απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου μάχης
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν αποδείξει ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα αποτελούν πλέον βασικό στοιχείο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Τα drones χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, διόρθωση πυρών, ηλεκτρονικό πόλεμο, μεταφορά φορτίων και άμεση προσβολή στόχων.
Ταυτόχρονα, όμως, έχουν αναδειχθεί και οι αδυναμίες τους. Ένα σύγχρονο UCAV πρέπει να μπορεί να λειτουργεί σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών, να διατηρεί ασφαλείς επικοινωνίες και να προστατεύεται απέναντι σε επιθέσεις κατά των συστημάτων πλοήγησης και ελέγχου.
Το επόμενο στάδιο ανάπτυξης του KERVEROS αναμένεται επομένως να επικεντρωθεί όχι μόνο στην ακρίβεια του οπλισμού, αλλά και στην ανθεκτικότητα του συστήματος απέναντι στις πραγματικές απειλές ενός σύγχρονου πεδίου μάχης.
Προοπτικές εμπορικής αξιοποίησης
Η ALTUS-LSA εκτιμά ότι το σύστημα μπορεί να περάσει στη φάση της εμπορικής αξιοποίησης εντός του 2026.
Αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία μπορεί να προχωρήσει σε παρουσιάσεις προς τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και υποψήφιους πελάτες του εξωτερικού, αλλά και σε διαδικασίες παραγωγής ανάλογα με το ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί.
Η συνεργασία με την MBDA ενισχύει τη διεθνή αξιοπιστία του προγράμματος και μπορεί να διευκολύνει την πρόσβασή του σε ευρωπαϊκές αγορές.
Παράλληλα, η ελληνική σχεδίαση και παραγωγή βασικών τμημάτων της πλατφόρμας δημιουργεί δυνατότητες για εγχώρια υποστήριξη, αναβαθμίσεις και προσαρμογή στις ανάγκες του εκάστοτε χρήστη.
Ορόσημο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία
Η σημασία του KERVEROS ξεπερνά το ίδιο το αερόχημα.
Η επιτυχής ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οπλισμένου μη επανδρωμένου συστήματος αποδεικνύει ότι ελληνικές εταιρείες μπορούν να συμμετέχουν σε προγράμματα υψηλής τεχνολογίας και να συνεργάζονται με μεγάλους ευρωπαϊκούς αμυντικούς ομίλους.
Η Ελλάδα έχει επί δεκαετίες στηρίξει μεγάλο μέρος των εξοπλιστικών της αναγκών σε εισαγωγές. Η ανάπτυξη εγχώριων συστημάτων μπορεί να μειώσει την εξάρτηση, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και να κρατήσει τεχνογνωσία και οικονομική αξία στο εσωτερικό της χώρας.
Για να μετατραπεί, όμως, η τεχνολογική επιτυχία σε πραγματική βιομηχανική δυνατότητα, απαιτούνται παραγγελίες, σταθερή χρηματοδότηση, μαζική παραγωγή και ένταξη των ελληνικών προϊόντων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό των Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι επιτυχημένες βολές στην Κρήτη δείχνουν ότι ο KERVEROS έχει περάσει από το επίπεδο της ιδέας και του πρωτοτύπου σε μια ώριμη επιχειρησιακή πλατφόρμα.
Το επόμενο στοίχημα είναι να αποδειχθεί ότι μπορεί να παραχθεί σε ικανοποιητικούς αριθμούς, να ενταχθεί σε πραγματικές μονάδες και να ανταγωνιστεί αντίστοιχα συστήματα στη διεθνή αγορά.
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα έκανε ένα ουσιαστικό βήμα προς την απόκτηση εγχώριας τεχνογνωσίας στον τομέα των οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το KERVEROS δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης, αλλά ένα σύστημα που δοκιμάστηκε με πραγματικά πυρά και εισέρχεται στη φάση της επιχειρησιακής αξιοποίησης.