Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δείχνουν να απομακρύνονται ολοένα περισσότερο από το κλίμα των «ήρεμων νερών», ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, μέσα από την εκπομπή «Direct News», ανέλυσε τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, εστιάζοντας στην αυξανόμενη χρήση τουρκικών UAV, στην κατάσταση της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, στο Great Sea Interconnector, αλλά και στις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις που προκαλεί η προσέγγιση Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτέλεσε η κατάσταση του τουρκικού στόλου μαχητικών. Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε, επικαλούμενος πληροφορίες και εκτιμήσεις, ότι η πραγματική διαθεσιμότητα των τουρκικών F-16 βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Στάθηκε ιδιαίτερα στη γήρανση του στόλου, στις ανάγκες συντήρησης και στην πρακτική του λεγόμενου «κανιβαλισμού» ανταλλακτικών, κατά την οποία αεροσκάφη καθηλώνονται προκειμένου εξαρτήματά τους να χρησιμοποιηθούν για τη διατήρηση άλλων σε επιχειρησιακή κατάσταση.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ζήτημα των Τούρκων χειριστών μετά τις εκκαθαρίσεις που ακολούθησαν την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 και στην υποστήριξη που, όπως είπε, είχε προσφέρει τότε το Πακιστάν.
Στον αντίποδα, υπογράμμισε την ποιοτική αναβάθμιση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας με Rafale, F-16 Viper και Meteor, ενώ τάχθηκε κατηγορηματικά κατά οποιασδήποτε πρόωρης αποδέσμευσης των Mirage 2000-5, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να παραμείνουν ενεργά όσο αυτό είναι τεχνικά και επιχειρησιακά εφικτό.
Η νέα τουρκική τακτική με τα drones
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη δραστηριότητα των τουρκικών UAV στο Αιγαίο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στην εκπομπή, έχουν καταγραφεί 433 παραβιάσεις, με τον ίδιο να επισημαίνει ότι το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο ο αριθμός, αλλά και η αλλαγή στη σύνθεση των τουρκικών πτήσεων.
Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιχειρεί να εφαρμόσει μια στρατηγική «φθηνών παραβιάσεων», αξιοποιώντας μη επανδρωμένα συστήματα ώστε να ασκεί συνεχή επιχειρησιακή και οικονομική πίεση στην Ελλάδα χωρίς να διακινδυνεύει ανθρώπινες ζωές.
Ένα ελληνικό μαχητικό που απογειώνεται για αναγνώριση ή αναχαίτιση έχει πολλαπλάσιο λειτουργικό κόστος από ένα τουρκικό UAV. Πρόκειται, σύμφωνα με τον Μουντζουρούλια, για μια μορφή ασύμμετρης πίεσης που επιτρέπει στην Τουρκία να αντισταθμίσει σε κάποιον βαθμό τα προβλήματα του στόλου των επανδρωμένων μαχητικών της.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και την επανεμφάνιση του τουρκικού αεροσκάφους ναυτικής περιπολίας P-72 MPA, το οποίο στις 12 Αυγούστου πραγματοποίησε αποστολή στο βόρειο και κεντρικό Αιγαίο. Ο παρουσιαστής εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα ενδέχεται να αποτελέσει προάγγελο συχνότερων αποστολών τουρκικής ναυτικής αεροπορικής επιτήρησης.
Το μεγάλο τεστ του GSI
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της εκπομπής ήταν η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη νέα φάση στην οποία εισέρχεται το έργο, καθώς ο ΑΔΜΗΕ ενεργοποιεί διαδικασίες που αφορούν το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ, αλλά και στην εμπλοκή γαλλικών συμφερόντων στο εγχείρημα.
Κατά την εκτίμησή του, το Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα τεστ των επόμενων μηνών, καθώς το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα επιχειρήσει να επαναλάβει μια τακτική ανάλογη με εκείνη που ακολουθήθηκε στην Κάσο.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε πληροφορίες για ελληνική ναυτική παρουσία στην περιοχή, αλλά και για γαλλική υποστήριξη, τονίζοντας ότι πλέον το Παρίσι εισέρχεται πιο ενεργά στην εξίσωση.
Παράλληλα, παρουσίασε την αεροπορική δραστηριότητα πάνω από την Κύπρο, με ελληνικά F-16 και γαλλικό μεταγωγικό, ενώ αναφέρθηκε και στις τουρκικές στρατιωτικές πτήσεις από τα Κατεχόμενα.
Τουρκικό δημοσίευμα «χαρτογραφεί» ελληνικές ευπάθειες
Αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά της εκπομπής σε τουρκικό άρθρο, το οποίο, σύμφωνα με τον Μουντζουρούλια, δεν περιορίζεται στη γνωστή ρητορική περί τουρκικής υπεροχής, αλλά επιχειρεί να καταγράψει δυνητικά ευάλωτα ελληνικά σημεία.
Μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά σε νησιά, ενεργειακές υποδομές, υποθαλάσσια καλώδια, λιμάνια και ψηφιακά συστήματα.
Ο παρουσιαστής ξεκαθάρισε ότι αντιμετωπίζει το κείμενο ως τουρκική προπαγάνδα, υπογράμμισε όμως ότι έχει σημασία να παρακολουθεί η Αθήνα τι εξετάζει, τι χαρτογραφεί και πώς αντιλαμβάνεται η τουρκική πλευρά την Ελλάδα και τις υποδομές της.
Η Συρία στο νέο σουνιτικό σχήμα;
Στο γεωπολιτικό σκέλος της εκπομπής εξετάστηκε η νέα συνεργασία Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλέστηκε ο Μουντζουρούλιας, η Άγκυρα επιδιώκει σε επόμενη φάση να εντάξει και τη Συρία στη νέα αρχιτεκτονική συνεργασίας.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς το νέο σχήμα θα αποκτούσε άμεση γεωγραφική επαφή με το Ισραήλ.
Ωστόσο, στην εκπομπή παρουσιάστηκε και διαφορετική ισραηλινή ανάγνωση: ότι δηλαδή δεν πρόκειται για ένα πραγματικό «ισλαμικό ΝΑΤΟ» με μηχανισμό συλλογικής άμυνας αντίστοιχο του Άρθρου 5, αλλά περισσότερο για μια δομή συνεργασίας σε κοινές ασκήσεις, πληροφορίες, τεχνολογία, UAV και αμυντική βιομηχανία.
Η ίδια η Άγκυρα, όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, δίνει ιδιαίτερο βάρος σε κοινή στρατιωτική εκπαίδευση, αυτόνομα συστήματα, τεχνητή νοημοσύνη, drones και συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.
Το «όχι» της Αιγύπτου
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην Αίγυπτο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσίασε, το Κάιρο απέρριψε την προοπτική συμμετοχής σε ένα δεσμευτικό στρατιωτικό μπλοκ, διατηρώντας επιφυλάξεις για τη νέα αρχιτεκτονική που επιχειρείται να οικοδομηθεί.
Ο παρουσιαστής υποστήριξε ότι η αιγυπτιακή ηγεσία δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε έναν συνασπισμό ο οποίος θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντιπαράθεση με την Ελλάδα και το Ισραήλ, ενώ παράλληλα θέλει να διατηρήσει τις σχέσεις της με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία.
Εφόσον επιβεβαιωθούν αυτά τα δεδομένα, η απουσία της Αιγύπτου αποτελεί σοβαρό περιορισμό για οποιαδήποτε προσπάθεια μετατροπής της τριμερούς Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν σε ευρύτερο σουνιτικό στρατηγικό συνασπισμό.
Ελλάδα–Ισραήλ: Η συνεργασία βαθαίνει
Στην εκπομπή αναλύθηκε επίσης η οικονομική διάσταση των σχέσεων Ελλάδας και Ισραήλ.
Ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι ελληνικές εξαγωγές προς το Ισραήλ πλησίασαν το 1 δισ. ευρώ το 2025, ενώ το ελληνικό εμπορικό πλεόνασμα ξεπέρασε τα 623 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αύξηση των τουριστικών αφίξεων από το Ισραήλ και στη διεύρυνση της συνεργασίας στους τομείς της βιομηχανίας και της ενέργειας.
Η σχέση Αθήνας–Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν αποτελεί πλέον μόνο αμυντικό άξονα αλλά εξελίσσεται σε πολυεπίπεδη στρατηγική συνεργασία.
Έρευνες για φυσικό αέριο στο Ιόνιο
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα αφορούσε τις ενεργειακές έρευνες στην Ελλάδα.
Το μπλοκ στο βορειοδυτικό Ιόνιο, όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, κινείται προς την πρώτη ερευνητική γεώτρηση, με χρονικό στόχο τον Φεβρουάριο του 2027.
Οι εκτιμήσεις που επικαλέστηκε ο παρουσιαστής κάνουν λόγο για δυνητικούς πόρους που μπορεί να φθάνουν έως και τα 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Εφόσον οι εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν από τη γεώτρηση, πρόκειται για εξέλιξη που θα μπορούσε να μεταβάλει ουσιαστικά την ενεργειακή θέση της Ελλάδας.
«Τα ήρεμα νερά τελείωσαν»
Το συμπέρασμα της εκπομπής ήταν σαφές: η περίοδος των λεγόμενων «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις φαίνεται να δοκιμάζεται σοβαρά.
Drones, τουρκικές στρατιωτικές πτήσεις, επαναφορά της ρητορικής περί «γκρίζων ζωνών» και αποστρατιωτικοποίησης, η «Γαλάζια Πατρίδα» και κυρίως η επικείμενη δοκιμασία του Great Sea Interconnector συνθέτουν ένα ολοένα πιο απαιτητικό περιβάλλον.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας έκανε λόγο για ένα πιθανό «θερμό φθινόπωρο», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον σημαντικά ισχυρότερα μέσα – Rafale, F-16 Viper και φρεγάτες Belharra – αλλά το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η πολιτική βούληση για την αξιοποίησή τους όταν και όπου απαιτηθεί.