Στην Αθήνα έφτασε η νέα πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα, Πνινάτ Γιανάι (Pninat Yanay), προκειμένου να αναλάβει επισήμως τα καθήκοντά της, σε μία περίοδο κατά την οποία οι ελληνοϊσραηλινές σχέσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία λόγω των ραγδαίων ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Η επιλογή της Γιανάι από τον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω του επαγγελματικού της υπόβαθρου. Δεν πρόκειται για μία διπλωμάτη με αποκλειστικά υπηρεσιακή διαδρομή, αλλά για μία προσωπικότητα με σημαντική εμπειρία στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας, της κυβερνοασφάλειας, της ενέργειας, των διεθνών σχέσεων και της στρατηγικής επικοινωνίας.
Το προφίλ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την αποστολή της στην Αθήνα, καθώς άμυνα, ενέργεια και τεχνολογία αποτελούν πλέον βασικούς πυλώνες της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Ισχυρό υπόβαθρο στην άμυνα και την ασφάλεια
Η Πνινάτ Γιανάι είναι διακεκριμένη Ισραηλινή δικηγόρος, στρατηγική σύμβουλος και αναλύτρια διεθνών και πολιτικών υποθέσεων.
Είναι πτυχιούχος Νομικής του Πανεπιστημίου Bar-Ilan, ενώ πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Δημόσιο και Διεθνές Δίκαιο μέσω συνεργασίας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ με το Northwestern University του Σικάγο.
Ως δικηγόρος ειδικεύτηκε σε σύνθετες ποινικές υποθέσεις, μεταξύ των οποίων υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος και δικαστικές διαμάχες υψηλού ενδιαφέροντος.
Παράλληλα ανέπτυξε κοινωνική δράση, δημιουργώντας στη δικηγορική της εταιρεία τμήμα δωρεάν νομικής συνδρομής για ανθρώπους που δεν είχαν επαρκή πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, αλλά και για γυναίκες που είχαν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση.
Η επαγγελματική της πορεία όμως επεκτάθηκε πολύ πέρα από τη δικηγορία.
Από το 2012 έως το 2020 εκπροσώπησε κορυφαίες ισραηλινές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην άμυνα και την ασφάλεια, καθώς και εταιρείες στους τομείς της κυβερνοασφάλειας, της εσωτερικής ασφάλειας και της ενέργειας.
Ιδιαίτερο πεδίο δραστηριότητάς της αποτέλεσε η Αφρική, όπου ανέπτυξε επαφές με προέδρους, υπουργούς και υψηλόβαθμους κυβερνητικούς αξιωματούχους, συμβάλλοντας στην προώθηση ισραηλινών οικονομικών, τεχνολογικών και αμυντικών συμφερόντων.
Από τις επιχειρήσεις στη στρατηγική συμβουλευτική
Στη συνέχεια ίδρυσε δική της εταιρεία στρατηγικών συμβούλων.
Το αντικείμενό της περιλάμβανε τη διαχείριση κρίσεων, τις κυβερνητικές σχέσεις, την επιχειρηματική ανάπτυξη, το κανονιστικό πλαίσιο, τη στρατηγική επικοινωνία και τις διαπραγματεύσεις υψηλού επιπέδου.
Αυτό ακριβώς το υπόβαθρο αποκτά ξεχωριστή σημασία για τη θητεία της στην Ελλάδα.
Οι ελληνοϊσραηλινές σχέσεις έχουν πλέον ξεπεράσει προ πολλού το επίπεδο των συμβατικών διπλωματικών επαφών. Περιλαμβάνουν αμυντική συνεργασία, κοινή εκπαίδευση, ισραηλινά οπλικά συστήματα, κυβερνοασφάλεια, επενδύσεις, ενεργειακά σχέδια και τεχνολογική συνεργασία.
Η άφιξη στην Αθήνα μιας πρέσβεως με προσωπική γνώση αυτών ακριβώς των τομέων αποτελεί συνεπώς αξιοσημείωτη επιλογή του Ισραήλ.
Ισχυρή παρουσία στη δημόσια διπλωματία
Η Γιανάι είναι παράλληλα αναγνωρίσιμη προσωπικότητα στη δημόσια ζωή του Ισραήλ.
Έχει τακτική παρουσία στα μεγάλα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ως πολιτική, αμυντική και νομική αναλύτρια και δημιούργησε και παρουσιάζει την εκπομπή «The Main Issue with Adv. Pninat Yanay».
Παράλληλα είναι αρθρογράφος και παρουσιάστρια podcast στη Maariv, σχολιάζοντας πολιτικά, κοινωνικά και νομικά ζητήματα.
Η δημόσια διπλωματία απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη θέση στη δραστηριότητά της μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Μετά τις επιθέσεις της Χαμάς ίδρυσε την ψηφιακή πλατφόρμα LOVE ISRAEL, με στόχο την ενημέρωση ξένων αξιωματούχων, διπλωματών και δημοσιογράφων, τη διάδοση μαρτυριών επιζώντων και την υποστήριξη διεθνών πρωτοβουλιών αλληλεγγύης προς το Ισραήλ.
Η συγκεκριμένη εμπειρία προϊδεάζει και για ένα από τα μέτωπα στα οποία η νέα πρέσβης σκοπεύει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στην Ελλάδα: την απευθείας επικοινωνία με την ελληνική κοινή γνώμη.
«Θα καταπολεμήσω τα fake news για το Ισραήλ»
Η ίδια έδωσε σαφές στίγμα των προθέσεών της αμέσως μετά την άφιξή της στην Αθήνα.
Η Πνινάτ Γιανάι δήλωσε «πραγματικά ενθουσιασμένη» που αναλαμβάνει καθήκοντα σε μία χώρα με την οποία, όπως τόνισε, το Ισραήλ μοιράζεται βαθιά φιλία.
Εξέφρασε τον σεβασμό και τον θαυμασμό της για την ελληνική ιστορία, τον πολιτισμό και τον ελληνικό λαό και χαρακτήρισε την Ελλάδα «βασικό εταίρο του Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει όμως η αναφορά της στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την αποστολή της.
Η νέα πρέσβης δεν θέλει να περιοριστεί στις επαφές μεταξύ κυβερνήσεων και διπλωματικών υπηρεσιών. Δηλώνει ότι επιδιώκει να απευθυνθεί απευθείας στην ελληνική κοινωνία, προβάλλοντας τους ανθρώπινους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών.
Και προαναγγέλλει ενεργή παρουσία στο πεδίο της δημόσιας αντιπαράθεσης γύρω από το Ισραήλ:
«Ως δικηγόρος που πάντοτε υπερασπιζόταν την αλήθεια, σκοπεύω να καταπολεμήσω τα fake news για το Ισραήλ και να παρουσιάσω την όμορφη πλευρά της χώρας».
Πρόκειται ουσιαστικά για προαναγγελία μιας επιθετικότερης δημόσιας διπλωματίας της ισραηλινής πρεσβείας στην Ελλάδα.
Ελλάδα και Ισραήλ σε νέα φάση
Η άφιξη της Πνινάτ Γιανάι πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία η στρατηγική αξία του άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, η ενεργειακή ασφάλεια, οι νέοι εμπορικοί διάδρομοι, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και υποδομών, αλλά και η αυξανόμενη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου δημιουργούν νέα πεδία σύγκλισης συμφερόντων.
Στο αμυντικό επίπεδο ειδικά, η συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ έχει αποκτήσει ιδιαίτερο βάθος. Η ισραηλινή αμυντική τεχνολογία βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο ελληνικών εξοπλιστικών σχεδιασμών, ενώ οι δύο χώρες πραγματοποιούν κοινές ασκήσεις και έχουν αναπτύξει σημαντική συνεργασία στην εκπαίδευση και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Παράλληλα υπάρχουν η ενέργεια, οι επενδύσεις, η καινοτομία, ο τουρισμός, η ακαδημαϊκή συνεργασία και οι σχέσεις μεταξύ των δύο κοινωνιών.
Η ίδια η ισραηλινή πλευρά παρουσιάζει άλλωστε τον διορισμό της Γιανάι ως έκφραση της πρόθεσης να ενισχυθεί περαιτέρω η στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ σε ολόκληρο αυτό το φάσμα.
Διαδέχεται τον Νόαμ Κατς
Η Πνινάτ Γιανάι διαδέχεται στην Αθήνα τον Νόαμ Κατς, ολοκληρώνοντας μία αλλαγή σκυτάλης σε μια από τις σημαντικότερες διπλωματικές θέσεις του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Κατς αφήνει πίσω του μία περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις των δύο χωρών παρέμειναν στενές παρά τις τεράστιες αναταράξεις που προκάλεσε στη Μέση Ανατολή η 7η Οκτωβρίου και όσα ακολούθησαν.
Η διάδοχός του έρχεται με ένα διαφορετικό και ιδιαίτερα ενδιαφέρον προφίλ: δικηγόρος, άνθρωπος της στρατηγικής επικοινωνίας, γνώστης του αμυντικού και επιχειρηματικού τομέα και προσωπικότητα με έντονη παρουσία στα μέσα ενημέρωσης.
Η επιλογή αυτή δείχνει και τις προτεραιότητες που θέτει η ισραηλινή πλευρά για την επόμενη περίοδο.
Γιατί η αποστολή της νέας πρέσβεως δεν θα αφορά μόνο τη διαχείριση των ήδη στενών ελληνοϊσραηλινών σχέσεων.
Θα αφορά την περαιτέρω εμβάθυνσή τους σε μια εποχή κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος επανασχεδιάζεται γεωπολιτικά και οι συμμαχίες αποκτούν ξανά καθοριστική σημασία.